CANAN SAKARYA/ANKARA
Elektrik enerjisi yatırımları için zeytinliklerin kesilmesine olanak tanıyan unsurları nedeniyle kamuoyunda çokça tartışılan düzenleme, muhalefetin engellemelerine rağmen TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. Düzenleme Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından onaylanıp Resmi Gazete’de yayımlandıktan sonra yürürlüğe girecek.
Elektrik ihtiyacını karşılamak üzere yürütülen madencilik faaliyetlerinin zeytinlik olarak kayıtlı veya fiili olarak üzerinde zeytinlik bulunan ve kanunda ekli koordinatlara alanlara denk gelmesi durumunda, madencilik faaliyeti yürütülecek kısımdaki zeytin ağaçlarının maden sahalarının bulunduğu ilçe ve il sınırlarına öncelik verilmek suretiyle taşınacak. Zeytin ağaçlarının taşınmasından kaynaklanan tüm masraf ve taleplerden madencilik faaliyeti yürütmesi yönünde lehine karar verilen kişi sorumlu olacak.
2 katı zeytin sahası oluşturulacak
Zeytin ağaçlarının taşınmasının mümkün olmadığı durumlarda, faaliyet yürütülecek alan ile eş değer büyüklükte izin verilecek maden sahalarının bulunduğu ilçe ve il sınırlarına öncelik verilerek taşınan ve taşınamayan zeytin ağacı sayısının en az 2 katı zeytin ağacıyla oluşan zeytin sahası oluşturulacak. Bu düzenleme kapsamında zeytinlik olarak kayıtlı alanlar veya fiili olarak üzerinde zeytinlik bulunan alanlarda madencilik faaliyeti yürütülen her yıl için, bu sahaların rehabilitasyon çalışmalarını temin etmek üzere ruhsat sahibinden işletme ruhsat bedeli kadar ayrıca tahsilat yapılacak. Yeni tesis edilecek zeytin bahçeleri ile taşınacak zeytin ağaçları için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca uygun görülenler veya maden sahalarının bulunduğu il sınırlarında kamu iktisadi teşebbüslerine ait taşınmazlar talep edenlere 20 yıl süreyle kiralanabilecek. Kira süresi sonunda bakım yükümlülüklerini yerine getirdiği tespit edilen ve talepte bulunan kiracıların kira süresi 10’ar yıl süreyle uzatılabilecek.
İzin süreçleri 18 aya düşürülecek
Türkiye’de 2035 yılında yenilenebilir enerji kaynaklarının payını yüzde 65’e çıkarma hedefi doğrultusunda yatırım süreçlerini hızlandıracak yasa teklifi Mecliste kabul edildi. Yenilenebilir enerji yatırımlarında 48 ayı bulan izin süreçleri 18 aya kadar düşecek. Yasa teklifindeki en tartışmalı düzenleme olan gerek muhalefet partileri gerekse çevre örgütleri ile yöre halkının karşı çıktığı zeytinlik alanlarda kamu yararı çerçevesinde maden faaliyetlerine izin verilmesine ilişkin düzenleme de yasalaştı.
Enerji ve maden alanında düzenlemeler içeren kanunla, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı ön lisans veya üretim lisansı bulunan üretim tesisleri için gerekli özel mülkiyete konu taşınmazların temini amacıyla Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından 31 Aralık 2030’a kadar Kamulaştırma Kanunu kapsamında acele kamulaştırma kararı alınabilecek. Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesislerine yönelik uygulanan izin, kira ve irtifak işlemlerindeki yüzde 85 indirimin süresi işletmeye girecek tesisler için 31 Aralık 2025’ten 31 Aralık 2030’a kadar 5 yıl süreyle uzatılacak. 31 Aralık 2030’a kadar işletmeye girecek yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesislerinin izin, kira ve irtifak işlemlerinde yüzde 85 indirim yapılacak. Proje ve etüt aşamasındaki ölçüm ve sondaj faaliyetleri için ilgili projenin ön lisans veya üretim lisansı alması şartı aranmaksızın izin verilebilecek. Ancak ön lisans kapsamında izin verilen bir saha içerisinde, izne konu projeye yönelik yapılan ölçüm ve sondaj faaliyetleri için ayrıca izin aranmayacak.
Başvurular 60 gün içinde sonuçlandırılacak
Orman vasıflı taşınmazlarda rüzgar veya güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesisi kurulabilmesine yönelik izin başvuruları, başvuru tarihinden itibaren en fazla 60 gün içerisinde sonuçlandırılacak TBMM’de kabul edilen kanunla madencilikte izin süreçleri de yeniden düzenleniyor. Ormanlar hariç ruhsat düzenlenmeden önce Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü, ilgili kuruma proje hakkında görüşünü sorarak izin talebinde bulunacak. Kurum, 3 ay içinde izin talebine cevap verecek. Bu süre içerisinde cevap verilmemesi durumunda ilgili kuruma Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce bir ay ilave süre verilecek. Bu süre sonunda da karar bildirilmezse izin verilmiş sayılacak.
