Leyla İLHAN
Artan yaşam maliyetleri nedeniyle İstanbul’dan başlayan göç Kahramanmaraş depremiyle hız kazandı. Endeksa verilerine göre İstanbul’da satılık konut sayısı bir yılda yüzde 53,57 artarak 42 bin 651’den 79 bin 619’a çıktı. Sadece şubat ayında yaşanan artış ise yüzde 49 olarak gerçekleşti. Daha güvenli olduğu düşünülen bölgelere talebin artmasının satılık konut piyasası hareketlendirdiğini aktaran Endeksa Kurucu Ortağı ve Genel Müdürü Görkem Öğüt, “İstanbul’da satılmayı bekleyen konut sayısı Şubatta yüzde 49 artarken değer artışı yüzde 6 oldu. Satıştaki konut stoku en çok Adalar, Şile, Beykoz, Bakırköy, Büyükçekmece, Kadıköy ve Beşiktaş’ta arttı. Adalar yüzde 79 artış ile ilk sırada yer alırken bu oran Şile’de yüzde 75, Beykoz’da yüzde 72, Bakırköy’de yüzde 66 Büyükçekmece ve Kadıköy’de yüzde 60, Beşiktaş’ta yüzde 59 oldu” dedi. Öğüt, Şubatta kiralanmayı bekleyen konut stokunun ise yüzde 20 ile en fazla Çatalca’da düştüğünü, burada kiraların da yüzde 4,5 arttığını kaydetti. Çatalca’da ortalama kira 5 bin 685 TL’ye yükseldi. Eyüpsultan’da ise kiralık stoklarındaki düşüş yüzde 9 olurken ortalama kira 14 bin 364 TL oldu.
DASK’ın düşük ödemesi de etkili
Deprem sonrası İstanbul’da riskli bölgelerde yaşayanlardan imkanı olanların Sarıyer, Beykoz gibi bölgelere taşınma eğilimine girdiğini belirten Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği (TÜGEM) Başkanı Hakan Akdoğan da özellikle 2000 sonrası inşa edilmiş binaların tercih gördüğünü anlattı. Akdoğan, Adalar başta olmak üzere zemini riskli bölgelere göre kısmen daha iyi olan Beykoz, Şile’de de satılık konut sayısındaki artışı işe şöyle açıkladı: “Bir neden tsunami korkusu. Ayrıca bu ilçelerde yenileme problemlerinin zorluğu sözkonusu. Binalarda tadilat yapmak kolay değil.” Tuzla, Kartal, Büyükçekmece, Küçükçekmece ve Avcılar’dan da insanların uzaklaşmaya çalıştığını aktaran Akdoğan, “Eski binalarda oturanlar çıkmak istiyor. Çünkü DASK’ın verdiği para belli. En azından iyi bir paraya satıp, başka yerde gayrimenkul alma güdüsüyle hareket ediyorlar” diye konuştu.
Orta gelirli arsa alıyor
Bir taraftan güneyden kuzeye, bir taraftan eskiden yeniye, bir taraftan da çok katlıdan az katlıya geçişin başladığını belirten İstanbul Emlak Brokerleri Kulübü (İSTEB) Başkanı Ulvi Özcan da, Adalar’daki satılık artışını tsunami riskine bağladı. Bunun dışında özellikle orta ve alt gelir grubunun Trakya gibi İstanbul’un çevresinde arsa alma yoluna gittiğini kaydeden Özcan, “Bu kişiler en büyük ihtimalle konteyner alır, yaşarım diye bakıyor” dedi.
Güvenli alanda kalan ilçelerde stok erime hızının arttığına dikkat çeken Zingat.com Satış Direktörü Eser Karaismailoğlu, “Bu durum kısa vadede fiyatları yukarı çekti. Müstakil ev ve yatay mimari projelere ilgi duyan vatandaşlar arasında ekonomik durumu elverişli olanlar satın alma fırsatlarını araştırırken, kiralık konuta gösterilen ilgi hayli yüksek seviyede. Zingat verilerine göre, il genelinde kiralık daire arayışı deprem öncesine göre dört kat arttı. Eyüpsultan ve Sarıyer ilçelerinde şu anda kiralık konut stoku hayli azaldı. Benzer bir durumu Beykoz ve Şile’de de gözlemliyoruz. Bu ilçelerde arsa arayışı deprem öncesine göre üç kat artmış durumda” dedi.
Kıyı ilçelerde yaşayanların hedef satış sürelerinin bir aya gerilediğine dikkat çeken Karaismailoğlu, “Bu durum fiyatlarda potansiyel alıcılar lehine bir durum yaratacak. Kadıköy ve Beşiktaş ilçelerindeki ilan satış fiyatları deprem sonrasında ortalama yüzde 20 arttı. Artış daha çok genç yapılarda. 2000 öncesi yapılarda artış sınırlı” bilgisini verdi.
0-5 yaş arası konutlara talep artıyor
Depremin etkilemediği çevre illerde kiralanmayı bekleyen stok adedinde belirgin bir azalma yaşandığını ifade eden Görkem Ögüt, “Bu stoklarda azalma eğiliminin devam edeceğini öngörüyoruz. Bu da dolaylı olarak kiralarda trendin üzerinde bir artışı getirebilir. Aynı konu büyükşehirlerde özellikle İstanbul’da, zemini daha sağlam ve 0-5 yaş binalara olan talebi artırmakta” dedi.
