Gayrimenkul sektöründe arsa satışları ev satışlarının önüne geçti

Tuba CANPOLAT

EKONOMİ Gazetesi ve NEF işbirliğinde düzenlenen “NEF Yatırım Sohbetleri”nin ilki Gaziantep’te gerçekleştirildi. 2024 yılında dünya ve Türkiye ekonomisine dair öngörülerin, gayrimenkul sektöründe dönüşümün ve piyasalardaki gelişme ve beklentilerin konuşulduğu üç oturumda gerçekleşen etkinliğe yoğun katılım sağlandı.

Toplantıya NEF Yönetim Kurulu Başkanı Erden Timur, EKONOMİ Gazetesi Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Güldağ, EKONOMİ Gazetesi Yayın Kurulu Başkanı Dr. Şeref Oğuz, EKONOMİ Gazetesi Genel Koordinatörü Vahap Munyar, TOBB ETÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatih Özatay, Finans Danışmanı Ali Ağaoğlu, Gaziantep eski Milletvekili Nejat Koçer, GTO Meclis Başkanı Hilmi Teymur, GTO Başkan Yardımcısı Taner Özdurak, Mimarlar Odası Gaziantep Şube Başkanı Aslı Tezel, GAGİAD Başkanı Cihan Koçer ve çok sayıda davetli katıldı.

“Türkiye seçim öncesi çok yüksek enflasyonla karşılaştı”

2024 yılında dünya ve Türkiye ekonomisini neler bekliyor sorusuna yanıt arandığı ilk oturumun konuşmacıları Dr. Şeref Oğuz ve Prof. Dr. Fatih Özatay oldu. Özatay, “Türkiye seçim öncesi uygulanan politikalar nedeniyle çok yüksek bir enflasyonla karşı karşıya kaldı. Enflasyon patladı. Türkiye cari işlemler açığından doğan finansman ihtiyacını normal kanallardan sağlamakta zorlanıyor. Bütçe açığımız var ve bunun yarısına yakını deprem nedeniyle oluştu diyebiliriz. Döviz cinsi finansman sorunu var, cari açığımız yüksek. Normal yollardan finansman sağlamakta zorluk çekiyoruz. Ancak son zamanlarda büyüme sinyali var. Önlem alınmasaydı bütçe açığı çok yüksek düzeylere çıkacaktı. Vergi önlemleri bütçe açığını aşağıya çekecek. Bankacılık sektörü sağlam ama Merkez Bankası faizi arttırınca ne olacak? Bankacılık sektöründeki durum şeffaflaştırılmalı. Bunun için de yasal düzenlemeler lazım. 2023 Mart ayında Nasıl Bir Program notlarıyla bunları yazdık. BDDK ve Rekabet Kurumu gibi kurumları bağımsız kılacak kararlar almak gerekiyor. İhale yasası bunun için çok önemli. Adil ve hızlı çalışacak bir yargı sistemimiz olmalı. Arazi rantı vergilendirilmeli. Uygulanmakta olan program optimal program ile ne ölçüde uyuşuyor? Politika faizi kademeli biçimde yüzde 40’a yükseltti. TCMB’nin enflasyon tahminleri gerçekçi bir biçim aldı. Finansal iştiraki tehdit eden düzenlemeler kademeli bir biçimde kaldırılıyor” ifadelerini kullandı.

“Krizler fırsatları da beraberinde getirebilir”

“2024 yılında zombi şirketlerden kurtulacağız” diyerek konuşmasına başlayan Şeref Oğuz, “Yeni ekonomi yönetiminin mevcut sorunlara çözüm bulması zaman alacak. 2024 yılında bizi seçimler bekliyor. Yeni yılda sıkı para politikasından seçim sebebiyle bir sapma olacak. Seçimden sonra da anayasa talepleri olduğu için ikinci bir sandık, referandum sandığı gündeme gelebilir. Yasa bir yılda iki seçim olmaz diyor ama burası Türkiye. Jeopolitik gelişmeleri, riskleri de ekonomik modelde dikkate almalıyız. 2024 küçülme politikalarının gündeme geldiği bir dönem olacaktır. Krizlerin kötü olduğu kadar iyi tarafları da var. Türkiye bundan önceki dönemlerde de krizlerde oyun değiştirmiş, fark yaratmıştır. Krizle birlikte rekabette birliktelik, rakiple iş yapma gündeme gelebilir. Gaziantep bu noktada dikkat çeken bir şehir. Zombi şirketlerden kurtulmamız gündeme gelecektir. Kamu kaynaklarını emen ama üretmeyen zombilerden kurtulacağız. Krizde kötü yanlarımızdan kurtulacağımızı ümit ediyorum. Kriz dönemi çoğu zaman yeni stratejiler oluşturmak için iyi bir fırsat tır. Gaziantep’in de bu noktada 2024 yılında yeni stratejiler oluşturacağını, ihracatta eksen kaymalarının olabileceğini düşünüyorum” dedi.

“Alım gücünün geri gelmesi zaman alır”

“Gayrimenkul Sektöründe Dönüşüm ve Yeni Trendler” başlığıyla gerçekleşen ikinci oturumda Erden Timur ve Vahap Munyar konuştu. Munyar’ın ve katılımcıların gayrimenkul sektörüne dair sorunları yanıtlayan Timur, “Yıl 1,2 milyon gayrimenkul satışı bitecek gibi görünüyor. OECD ülkelerinde ikinci oluyoruz, Amerika’dan sonra. 1,4 milyon konut satışıyla Avrupa’da hala birinciyiz. Ardımızda İngiltere var, İngiltere’de bu sene yüzde 21’e yakın bir düşüş var” dedi.

“Türkiye’de arsa alımı ev alımından daha fazla”

Munyar’ın alım gücüne dikkat çekerek eskiden işçi tazminatı ile ev alınabildiğini, kendisinin de bunu yaşadığını belirtmesi üzerine Erden Timur, “Alım gücünün geri gelmesi zaman alır. Yaşadığımız ekonomik sorunlar orta direği bitirdi. Eskiden beyaz yakalılar tek kişi çalışarak ev alabilirdi ancak şimdi karı-koca çalışsalar dahi bu çok mümkün görünmüyor. Ekonomide sıkılaştırma politikalarının sonuçlarını gelecek sene göreceğiz. Finansmana bağlı tasarrufu olmayan bir ülkeyiz. Konut meselesinin sosyal bir meseleye döndüğü gerçek. NEF genç bir marka. NEF’in cirosunun önemli bir kısmı yine gayrimenkulden geliyor. Gayrimenkul yatırımı enflasyondan korunmak için bizde çok geleneksel bir yatırım refl eksi. Biz de bu anlamda bir ürün çeşitliliğine gittik, ilgi yok yoğun. 1.4. milyon arsa satımı var bu yıl ülkemizde. Ev alımından daha fazla. Yurt dışında konut işi yapıyoruz. Yurt dışında 4 saatte satılan projeler var. Orada canlılık çok yoğun. NEF olarak arsaya geçmemizin sebebi erişilebilir gayrimenkul üretmek. Deprem döneminde alandaydık, rezerv alanına yapılacak olan deprem konutlarının çalışmalarını yapmak için yetkililerle görüştük. Genel olarak dönüşüm meselesini çok hızlı çözemiyoruz. Denetim- yönetmelik işini sıkı tutmak gerekiyor. İçinden canlı çıkabileceğiniz binayı üretmek çok zor ve fazla maliyetli değil. Ancak bu noktada denetim mekanizması devreye giriyor” şeklinde konuştu.

“Etkinliğin tüm Türkiye’ye yayılmasını hedefliyoruz”

Etkinlik için Gaziantep’te geldiklerinin altını çizen Erden Timur, etkinliğin tüm Türkiye’ye yayılmasını hedeflediklerini belirterek, “Kentlerde, sanayicilerle, iş insanlarıyla toplantılar organize ediyoruz. İnşallah faydalı olacaktır ve insanlar da genellikle faydalarını görüyor. Bunu yaymayı düşünüyoruz. Türkiye ekonomisinin ve dünyanın gittiği yönü farklı şehirlerde anlatmayı sürdüreceğiz” dedi. Gaziantep ile ilgili projelerinin de olduğunu kaydeden Erden Timur, “Anadolu şehirlerini önemsiyoruz. Gaziantep de bunların başında geliyor. Buraya ayrıca önem veriyoruz, bizim için değerli bir şehir. Yatırım şartları olgunlaştıkça faaliyetlerimizi arttıracağız. Gaziantep insanı çalışkan, özverili ve işine öncelik veriyor. Bu yüzden Gaziantep bizim için çok kıymetli” ifadelerini kullandı.

“Seçim sonrası konut satışları daha da düşecek”

Erden Timur, gayrimenkul sektörünün geleceğine dair beklileriyle ilgili şunları söyledi: “Yeni yılda para politikaları devam edeceği için seçim sonrası konut satışları daha da düşecek. Gayrimenkulde fiyatların düşmemesinin bir diğer sebebi ise konutların bireylerin konutu olması. Ülkede gayrimenkul zorunluluktan satılıyor. En az bir sene daha fiyatların böyle olacağını düşünüyorum. Arsa fiyatları hiç düşmüyor. Sektör yavaşlıyor ve bu da hiçbirimizin işine gelmiyor.”