YENER KARADENİZ/İSTANBUL
TÜSİAD Perakende Çalışma Grubu bünyesinde EY-Parthenon tarafından hazırlanan “Türkiye Perakende Pazar Değerlendirmesi Raporu” nun lansmanında, “Değişen Tüketici, Dönüşen Pazar: Perakendenin Geleceğini Anlamak” başlıklı bir panel düzenlendi. TÜSİAD Perakende Çalışma Grubu Başkanı Atilla Yerlikaya’nın moderatörlüğündeki panelde, perakende sektörünün mevcut ekonomik program içindeki konumu ve program sonrasına ilişkin yol haritası ele alındı. Panelin konuşmacıları arasında FutureBright Group Yönetici Ortağı Akan Abdula, EY-Parthenon Türkiye Bölüm Başkanı Özge Gürsoy Büyükavşar, Boyner Büyük Mağazacılık CEO’su Eren Çamurdan, Ticaret Bakanlığı Perakende Ticaret Dairesi Başkanı Burak Kaplan ve Türkiye Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Federasyonu Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Şükrü Yanıkoğlu yer aldı.
Perakende durulma dönemine girdi
Türkiye Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Federasyonu Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Şükrü Yanıkoğlu, organize perakendenin ekonomi içindeki yapısal rolüne dikkat çekti. Organize perakendenin payının Türkiye’de yüzde 45 seviyesinde olduğunu belirten Yanıkoğlu, gelişmiş ülkelerde bu oranın yüzde 90’lara yaklaştığını, Polonya gibi benzer ülkelerde ise yüzde 70’in üzerine çıktığını ifade etti. Bu tabloya rağmen Türkiye’de organize perakendenin hızlı bir gelişim sürecinin ardından durulma dönemine girdiğini söyledi. Yanıkoğlu’na göre organize perakende yalnızca satış kanalı değil; üretimin sürdürülebilirliği, fiyat istikrarı, tedarik zincirinin kayıt altına alınması ve güvenilir ürün standartlarının oluşturulması açısından da kurgulayıcı bir rol üstleniyor. Zincir marketlerde son dönemde gözlenen eksi enflasyonun, düşük talep ve yoğun rekabet ortamının bir sonucu olduğunu belirten Yanıkoğlu, buna karşın toplam enflasyonun artmaya devam ettiğine işaret etti. Yanıkoğlu, organize perakendenin, tedarik zincirinin tamamını kayıt içine almaya zorlayan yapısıyla hem fiyat kontrolü hem de istihdam açısından kritik bir ekosistem sunduğunu vurguladı.
Marketlerin kapanması tüketici talebine aykırı
Panelde, pazar günleri zincir marketlerin kapatılmasına yönelik tartışmalar da gündeme geldi. Bu tür düzenlemelerin tüketici talebine aykırı olduğu, fiyat istikrarını olumsuz etkileyebileceği ve özellikle taze ürünlerde zayiatı artırarak enflasyonist baskı yaratabileceği ifade edildi. Tedarik zincirinin bir gün dahi kesintiye uğramasının, Türkiye gibi gıda enflasyonunun hassas olduğu bir ülkede ciddi sonuçlar doğurabileceği vurgulandı. Konuşmalarda, AVM yatırımlarının durma noktasına gelmesi ve yeni ticari gayrimenkul arzının azalmasının da büyüme motorunu zayıflattığına dikkat çeken Yanıkoğlu, perakendenin büyüme iştahını kaybetmesinin, yalnızca sektörü değil, arkasındaki üretim ve lojistik yapıyı da olumsuz etkileyeceği belirtti.
2026 zor geçmeye devam edecek
Gıda konusunda arzı güvenirliliğinin önemine de dikkat çeken Yanıkoğlu, şöyle devam etti: “Bunu sağlamak için mevcut mekanizmaları kaybetmemiz lazım. Bizim bir uçağımız var, bu dört motorlu bir uçak. Şu anda bir motorla gidiyoruz. Şartlarımız onu gösteriyor ama diğer motorları da açabilmemiz ve yürüyebilmemiz lazım çünkü bu dört motorlu olarak inşa edilmiş öbür türlü yüksek ve uzun menzillere götürmez bizi. Talep tarafı durmuş durumda. Onun yavaşlaması gerektiğine de katılıyoruz enflasyon en önemli olumsuzluk onun üstesinden gelinmesi lazım onun üstesinden geldik diyelim ondan sonra ne yapacağız. Hastaydık geldik yattık tedavi olduk. Peki bundan sonraki hayatımızda ne yağacağız yeni şartları değerlendirip ne yapacağımıza dair vizyon ortaya koymamız lazım. 2026 zor geçmeye devam edecek.”
