MEHMET KAYA/ANKARA
Elektrikte olduğu gibi doğal gazda da kademeli faturaya geçildi. Bu yöntem, belirli bir miktarın üzerinde tüketim yapanların daha yüksek bedel ödemesi anlamına geliyor. Kademeli tarife sadece ev tüketicileri için uygulanacak. Resmi adı “Kademeli Fiyat Uygulaması (KFU) olarak konulan yeni yöntemin işleyişine ilişkin BOTAŞ internet sitesi üzerinden açıklama yaptı. Bu sistem, zamla birlikte 4 Nisan günü uygulanmaya başlandı. Doğal gazda kademeli fiyatlama için, ağır kış şartları nedeniyle ısınma için daha fazla gaz tüketen abonelere haksızlık yapılacağı söyleniyordu. BOTAŞ her il için limit belirledi. Bu limiti aşanlar yüksek fatura ödeyecek.
İkinci kademe yüzde 69,41 zamlı uygulanacak
BOTAŞ'ın bülteninde meskenler için yüzde 25 zamlı birinci tarife ile limitlerin aşılmasıyla uygulanacak zamlı tarife de açıklandı. Buna göre, meskenlerde kullanılan doğalgazın santimetreküp birim fiyatı yani Kadame-1 fiyatı 10,625000 TL oldu. Limit aşılması halinde uygulanacak zamlı tarife ise bunun yüzde 69,41 oranında daha yüksek seviyede, 18,000000 TL olarak tespit edildi.
Kademeli sistem nasıl olacak?
BOTAŞ açıklamasına göre, dağıtım şirketleri 4 Nisan 2026 günü için bir ilk okuma tarihi belirleyecek. İl bazında limitlere göre kademe uygulanacak. Her bir abone için Kademe 1 ve Kademe 2 fiyatlaması uygulanacak. Yüksek kademeye geçiş için EPDK’nın her bir il için belirlediği aylık ortalama tüketim bedeli limit olacak. Kendi ilindeki limiti yüzde 75 oranında aşan tüketiciler yüksek tarifeden fatura ödeyecek.
Nasıl hesaplanacak: Tek bir faturada iki ayrı tarifeden fiyat hesaplama ihtimali var
BOTAŞ açıklamasına göre aylık bir hesap yapılsa da ay geçişleri hesabı biraz karıştırıyor. Açıklamanın teknik detayı, iki ayrı ayı kapsayan bir faturalama döneminde, limit hesaplamasının da ilgili ayın tarifesine göre yapılmasını öngörüyor. Bu da tüketicinin dikkat etmemesi halinde, örneğin havaların birden soğuduğu bir dönemde, kısa da olsa çok yüksek miktarda gaz tüketen birinin, kendi hesabına göre aylık limit içinde kaldığını zannettiği bir dönemde, faturasının bir kısmının zamlı hale gelmesi sonucunu doğurabilecek.
Burada kritik nokta ise ilgili ayda aştığı limit kadarının zamlı tarifeye geçecek olması, biraz daha adaletli bir yöntem olarak ortaya çıkıyor.
Tüketiciler ay geçişlerinde ve yüksek tüketim yaptığı dönemlerde dikkatli olmalı
BOTAŞ açıklamasında teknik dille ifade edilen hesaplama yöntemi, tüketicinin çok dikkatli olması gereken bir durumu ortaya çıkardı.
Aylık hesaplama basit görünse de hesaplama yöntemi, tüketicinin limit dahilinde olduğunu düşündüğü bir ortamda, bir miktar daha fazla tutarla karşılaşma riskini taşıyor.
Hesaplama, EPDK'nın her bir il ve her bir ay için belirlediği aylık limiti baz alıyor. Bu limitler BOTAŞ tarafından ilan edildi.
Sayaç okunduğunda, abonenin o fatura döneminde tükettiği toplam gaz miktarı, ilgili gün sayısına bölünerek bir günlük tüketimi hesaplanıyor. Belirlenen günlük tüketim takvim ayı içindeyse hesaplama basit: O ay için ilan edilmiş limitin yüzde 75 fazlasının altındaysa, zamlı tarife uygulanmayacak.
Ancak, fatura okuma dönemleri ay değişimlerine denk gelebiliyor. Böyle bir durum olursa, günlük tüketim hesaplandıktan sonra, limitin aşılıp aşılmadığı, denk geldiği ayın günlük tüketim limitlerine göre ayrı ayrı hesaplanıyor. Yine bu toplam açıklanmış limitlerdeki günlük tüketim miktarı ile karşılaştırılıyor.
Burada kritik unsur ise fatura hesaplamada, limit aşımı ya da limit altı kalma durumu, ilgili ayın tüketimiyle karşılaşıyor. Yani bir tüketicinin sayacı 15 Ocak ile 15 Şubat arasında okunduysa ve 15 Ocak 31 Ocak günleri arasında limitleri aşmış ancak 1 Şubat 15 Şubat günleri arasında limitleri aşmadıysa, sadece Ocak ayındaki 15 günlük tüketimini zamlı tarifeden, Şubat ayındaki 15 günlük tüketimini normal tarifeden hesaplanıyor ve toplam fatura bedeli oluşturuluyor.
Bu durum, havaların birden kötüleşip doğal gaz tüketiminin arttığı bir geçiş döneminde, normal limitleri aşan bir tüketici için birden zamlı tarifeye geçme ihtimalini doğuruyor.
