MEHMET KAYA/ANKARA
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, elektriğin ucuz olduğu saatlerde suyu daha yüksek bir noktaya pompalayarak, elektriğin pahalı olduğu saatlerde üretim şeklinde çalışan pompaj depolamalı hidroelektrik santraller (HES) yapılmasını gündemlerine aldıklarını açıkladı. Daha önce hidroelektrik santral işletmecileri de bu yönde girişime hazır olduklarını duyurmuştu. HESİAD Başkanı Elvan Tuğsuz Güven, Bakan Bayraktar’ın konunun gündeme alındığı yönündeki açıklamasından memnuniyet duyduklarını kaydetti.
Bakan Bayraktar, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi’nin hidroelektrik ekipmanları konusunda, test ve AR-GE çalışmaları yapan TOBB ETÜ Hidro Su Türbini Tasarım ve Test Merkezini ziyaret etti. Burada bir toplantıya katılan Bayraktar yaptığı konuşmada Türkiye’nin elektrik alanında, başta elektrikli taşıtlar olmak üzere geniş bir alandaki gelişmeler dolayısıyla elektrik talebinin arttığını ve burada baz yükü üretmek için üretime ihtiyaç bulunduğunu kaydetti. Yenilenebilir kaynaklar ve onun içinde hidroelektrik santraller konusunda ilerleme sağlandığını, hidroelektrik santrallerinin kurulu gücünün 32 bin MW’a ulaştığını hatırlatan Bayraktar, gelinen aşamada bunların rehabilitasyonunun gündemde olduğunu, ayrıca TOBB ETÜ’nün de çalıştığı içme suyu kanallarında mikro santraller kurulması gibi yenilikçi çözümleri önemli gördüklerini kaydetti.
Bakan Bayraktar, HES alanında test ve sertifikaların önemli olduğunu da belirterek, “Ben her hafta yurt dışı görev imzalıyorum, ‘nedir’ diye sorduğumda ‘ürün kabulü var’ deniyor. Bizim bunları yerlileştirmemiz lazım. Burası (TOBB ETÜ Hidro) gibi yerlere bölgemizde, Orta Asya’dan, özellikle Afrika’dan talepler var. Burasını mutlaka bölgesel merkez haline getirmemiz lazım“ diye konuştu.
Bayraktar, HES konusunda rehabilitasyon ve yerlileşme çalışmaları yanında, pompaj depolamalı HES’lerin de gündemlerinde olduğunu, çalışma yaptıklarını belirterek, “Önümüzdeki süreçte Türkiye’nin mutlaka birkaç bin megavat bir pompaj depolamalı santrale ihtiyacı var” yorumunda bulundu.
Toroslar, Doğu Karadeniz ve Güneydoğu Anadolu
Hidroelektrik Santralleri Sanayi İş Adamları Derneği (HESİ- AD) daha önce kamuoyuna, Türkiye’nin pompaj depolamalı HES potansiyeli bulunduğunu, Toroslar, Doğu Karadeniz ve Güneydoğu Anadolu’daki bazı barajların bu şekilde yatırımlara uygun göründüğünü açıklamıştı. Baraj yatırımları gibi, pompaj depolamalı sistemlerin de planlama ve inşaatının önemli süreler aldığı ancak 6-24 saate kadar varan süreler enerji depolama imkanı nedeniyle kısa süreli depolamalara kıyasla farklı bir ihtiyaca karşılık verdiğinin altı çizilmişti.
HESİAD hem HES işletmelerinin daha karlı hale gelmesi, pompaj depolamanın desteklenmesi hem de şebeke bağlantısı hazır olduğu için görece düşük maliyetli olacağı için uygun HES sahalarına rüzgar ve güneş enerjisi santrali kurulmasına izin verilmesini de bu kapsamda önermişti.
“Su kullanımı hızla planlanmalı”
HESİAD Başkanı Elvan Tuğsuz Güven, EKONOMİ’ye yaptığı açıklamada, pompaj depolamalı HES’lerin gündeme alınmasından memnuniyet duyduklarını, bakan Bayraktar’ın tespitlerinin son derece yerinde olduğunu belirterek, havza su planlanmasını önceleyen bir sistem kurulmasını önemli gördüklerini kaydetti. Elvan Tuğsuz Güven şunları kaydetti: “Azalan su kaynaklarımızı daha iyi değerlendirmek için koordinasyon artırılmalı, HES’ler ve baraj rehabilitasyonları hızlanmalı ve yine suyun enerji üretiminde daha verimli kullanılmasını sağlayacak pompaj depolamaları santralların gerekli olan yönetmelik ve mevzuatları hayata geçirilerek yatırım planlaması için teknik ve ekonomik fizibiliteleri vakit geçirilmeden ortaya konmalı. Bunlara ilaveten HESİAD olarak göreve geldiğimizden beri dile getirdiklerimizin, Bakanımızın da gündeme taşımış olması da memnuniyet sebebi. Buna ilaveten DSİ’nin yatırım planında yer alan büyük montanlı HES’lerin hayata geçirilmesi enerji arz güvenliği ve dışa bağımlılığın azaltılması noktasında bizi enerjideki hedeflerimize daha hızlı ulaştıracak yatırımlar olur.”
