Tarım ve Orman Bakanlığının hazırladığı Arı Zehrinin Toplanmasına İlişkin Yönetmelik, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Buna göre yönetmelik, arı zehri işletmelerinin sözleşmeli üretim kapsamında üreticilerden tekniğine uygun, izlenebilir ve denetimli şekilde ham arı zehri temin edilmesini sağlamak amacıyla hazırlandı.
Bu kapsamda, arı zehri aparatı ve kazıma aleti, zehrin fiziksel ve biyokimyasal yapısını olumsuz yönde etkilemeyecek malzemeden imal edilecek.
Aparatın telleri üzerinde 12-30 volt gerilim, 50-1000 hertz sinyal frekansı, 2-3 saniye titreşim süresi ve 3-6 saniye duraklama süresi bulunacak. Kullanılan aparatların, yüksek gerilim ve sinyal frekansları içermesi nedeniyle arıların doğal yaşam süreçlerine zarar vermeyecek ve ölümlerine neden olmayacak nitelikte olacak.
Aparatın cam levhası üzerinde, aralıkları 0,5 santimetre, kalınlıkları 0,5-1,5 milimetre olan teller, zehrin özelliklerini etkilemeyecek, arıya zarar vermeyecek alaşımlardan yapılacak.
Arıların elektrik yüklü tel ile temasları sonucu zehir bıraktıkları cam plakalar, güneş ışığına maruz bırakılmadan taşınacak. Cam yüzeyden arı zehrinin kazınması işlemi, hijyenik şartlarda, kapalı hava akımının olmadığı ve doğrudan güneş ışığı almayan ortamda gerçekleştirilecek.
Arı zehrine koruma amaçlı hiçbir katkı maddesi karıştırılmayacak
Arılıkta, olası alerjik reaksiyona karşı gerekli ilaçlar ile temiz su bulundurulacak. Arı zehri toplama sırasında, zehirde kalıntıya neden olabilecek körük veya repellent etkili duman çıkaran herhangi bir destek malzemesi kullanılamayacak.
Arı zehri toplama aparatının, kazıma işleminin yapılacağı yere nakli sırasında kullanılacak kaplar, çapraz kontaminasyonu önleyecek özellikte, dayanıklı ve kolay temizlenebilir nitelikte olacak.
Temizlik amacıyla arı zehri toplama cam plakaları kaynar suyla dikkatlice yıkanıp durulanacak ve açık havada kurutulacak. Sterilizasyon amacıyla ise cam plakalar ve teller yüzde 70'lik izopropil alkolle silinip kurumaya bırakılacak. Zehir kazıma aleti jileti paslanmaz çelikten ve tek kullanımlık olacak.
Arı zehrine koruma amaçlı hiçbir katkı maddesi karıştırılamayacak. Zehir toplama aparatı kovandan çıkarıldıktan sonra 30 dakika içinde cam levhalardan zehir kazıma işlemine başlanacak.
Zehir soğuk zincir koşullarında korunacak
Toplanan arı zehri, gıdaya uygun kalıntı bırakmayacak amber renkli, tek kullanımlık, hava ve nem geçirgenliği olmayan vida kapaklı şişelere konulacak. Şişelerde işletme numarası, toplama tarihi ile "Bal Arısı Zehri" ibaresini içeren etiket bulunacak. Zehir, soğuk zincir koşullarında muhafaza edilecek.
Kalıntı ve kontaminasyon riskini minimize etmek ve apiterapiye uygun arı zehri için filtreli cihazla toplama yapılacak. Filtreli cihazlarda kullanılacak filtre materyali medikal plastikten üretilecek.
Aynı kovandan 7 günden kısa aralıkla zehir toplanamayacak
Arı zehrinin arı dışkısı, toz, polen, bal ile diğer kovan içi ve çevresel bileşenlerle bulaşmasını en aza indirmek amacıyla kovan içi cihazların kullanılması veya tablaların kovan içine doğru uygun şekilde konumlandırılması gibi yöntemler uygulanacak. Kontaminasyonun önlenmesi amacıyla filtreli cihazlardan yararlanılacak.
Koloni sağlığı ve devamlılığının korunması amacıyla arı zehri toplama işlemi, aynı kovandan 7 günden daha kısa aralıklarla yapılamayacak.
Zehir toplama aparatı kovanda 15-20 dakikadan fazla bulundurulmayacak. Toplama işlemi sabah erken saatlerde, öğleden sonra veya akşam gerçekleştirilecek.
Arı zehrinin solunmaması, göze ve çıplak tene temas ettirilmemesi esas olacak.
Tıbbi gözlük, maske, cerrahi eldiven, bone, önlük gibi kişisel koruyucu donanımlar kullanılacak.
Arı zehri toplama izinli arılıkta aranacak şartlar
Arı zehri toplama işlemi, arı popülasyonu güçlü kolonilerde yürütülecek. Toplama döneminde sadece polen ikame besleme olabilecek. Şeker şurubuyla besleme yapılmayacak.
Arı sağlığını korumak amacıyla hastalık ve zararlılarla mücadelede kalıntı bırakacak sistemik etkili ilaçlar kullanılmayacak. Kullanılması durumunda arı zehri toplanmasına başlamadan en az 15 gün öncesinde ilaçlama kesilecek.
Zehir üretimine uygun arı ırkı veya ekotipine sahip arılar kullanılacak.
Arı zehri toplama eğitimi ve sertifikası
Arı zehri toplama eğitimi programına katılmak isteyen arıcı, işletmeyle sözleşme yapacak.
Eğitim süresince kursiyerlere temel ilk yardım eğitimi verilerek alerjik reaksiyonlara karşı bilinçlendirilmeleri sağlanacak.
Merkez birliği, eğitimci olarak görevlendirmek üzere üniversitelerden, konusunda uzman kişi veya müesseselerden yararlanacak.
Merkez birliği, eğiticilerin bilgilerini, kurs yerini, katılımcı listesini ve ders programını içeren eğitim programını, eğitim izni almak üzere Bakanlığa gönderecek.
Bakanlık, uygun görülen arı zehri toplama eğitimi programlarını onaylayacak. Eğitim giderleri ve sertifika ücretleri kursiyerlere ait olacak.
Eğitim sonucu başarılı olan ve ücretini yatıran kursiyere Arı Zehri Toplama Sertifikası verilecek.
Bakanlık, gerekli gördüğü hallerde arı zehri üreticisi ve işletmesini denetleyecek.
