FİKRİ CİNOKUR/ANTALYA
Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Başkanı Yusuf Hacısüleyman, TÜİK’in açıkladığı Haziran ayı enflasyon verilerini değerlendirdi. Eğitim ve konut fiyatlarındaki artışların enflasyonu yukarı taşıdığını belirten Hacısüleyman, gıda fiyatlarındaki sakin seyrin manşet enflasyonu baskılasa da, üretici maliyetlerindeki yükselişin maliyet baskısını sürdürdüğüne dikkat çekti.
Haziran ayında tüketici fiyatlarının yüzde 1,17 oranında artış gösterdiğini ifade eden Hacısüleyman, “Yıllık TÜFE’nin yüzde 35,05 seviyesine gerileyerek sınırlı da olsa düşüş eğilimini sürdürdüğünü görüyoruz. Bu süreçte, eğitim ve konut kalemlerinde dikkat çekici artışlar yaşanırken, gıda grubunda fiyatların aylık bazda gerilemesi manşet enflasyonu baskılamıştır. Ancak üretici fiyatlarında gözlenen yüzde 2,46’lık artış, önümüzdeki dönemler için maliyet baskısının sürdüğünü göstermektedir” dedi.
Temkinli yavaşlama
TÜFE ve Yİ-ÜFE’de temkinli yavaşlama sürerken, bazı kalemlerdeki katılığın dikkat çektiğini vurgulayan Yusuf Hacısüleyman, şöyle devam etti.
‘’Haziran ayında tüketici fiyatları bir önceki aya göre yüzde 1,37 artış gösterdi. Altı aylık kümülatif artış yüzde 16,67 olurken, yıllık enflasyon yüzde 35,05 seviyesine gerilemiştir. Yurt içi üretici fiyatlarında ise aylık artış yüzde 2,46 olurken, yıllık artış yüzde 24,45 olarak kaydedilmiştir. Yİ-ÜFE'nin Aralık 2024’e göre artışı ise yüzde 15,71 düzeyindedir. Bu tablo, üretim maliyetlerinde hala güçlü bir yukarı yönlü eğilimin devam ettiğini ortaya koymaktadır.”
Üretici fiyatlarında artış sürüyor
Üretici fiyatlarındaki artışın sürdüğünü, hizmet girdileri ve enerjinin belirleyici rol oynadığına dikkat çeken Hacısüleyman, şunları kaydetti:
‘’Sanayinin dört ana sektöründe yıllık bazda en yüksek artış yüzde 61,04 ile ‘su temini’ sektöründe gerçekleşti. Elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında yüzde 28,25, madencilikte yüzde 25,66 ve imalatta yüzde 23,79 oranlarında yıllık artışlar dikkat çekmektedir. Ana sanayi grupları itibarıyla, ara mallarında yüzde 21,77, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 29,92, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 26,45, enerjide yüzde 24,15 ve sermaye mallarında yüzde 27,40 oranında yıllık artış kaydedildi. Bu durum, üretici fiyatlarındaki artışın sadece enerjiyle değil, geniş tabanlı bir maliyet yapısıyla ilişkilendiğini ortaya koymaktadır.’’
Enflasyonla mücadelede mali disiplinin öncelikli olması gerektiğini anlatan ATSO Başkanı Yusuf Hacısüleyman, şöyle konuştu:
”Enflasyon yapısal ve yapışkan bir karaktere sahip. Gıda fiyatlarındaki görece yatay seyir ve bazı kalemlerde gözlenen düşüşler kısa vadede olumlu bir tablo çizse de eğitim, konut ve ulaştırma gibi temel hizmet gruplarındaki fiyat artışları, enflasyonun dirençli yönünü göstermektedir. Enflasyonla mücadele sadece para politikasıyla sınırlı kalmamalı. Bu mücadele, eş zamanlı olarak mali disiplin, kamu harcamalarının etkinliği ve arz yönlü reformlarla desteklenmeli. Haziran ayı enflasyon verilerinin, yılın ikinci yarısına girerken maliyet temelli baskıların sürdüğünü ortaya koyuyor. Bazı temel hizmet kalemlerinde katılık sorunu devam ediyor. Bu nedenle enflasyonla mücadelede bütüncül bir yaklaşım şarttır.”
Eğitim ve konut fiyatları enflasyona yukarı yönlü katkı veriyor
Haziran ayında ana harcama grupları içinde en yüksek artışın yüzde 4,48 ile Eğitim grubunda gerçekleştiğini anlatan Hacısüleyman, sözlerini şöyle tamamladı:
‘’Eğitimi, yüzde 2,62 ile konut, yüzde 2,38 ile ulaştırma takip etti. Yıllık bazda ise yüzde 73,33 artışla eğitim, yüzde 65,54 ile konut, yüzde 38,70 ile sağlık grupları öne çıktı. Lokanta ve oteller grubunda da yüzde 35,59 yıllık artış yaşandı. Ters yönde ise Gıda ve Alkolsüz İçecekler ile Giyim ve Ayakkabı gruplarında aylık bazda yüzde 0,27 oranında düşüş görüldü. Bu iki grup, mevsimsel etkilerle manşet enflasyona sınırlı bir dengeleme katkısı sundu. Haziran ayında 143 temel başlıktan, 112’sinde artış yaşanırken, 5’inde değişim olmamış, 26 temel başlıkta ise düşüş gerçekleşti.’’
