AHMET USMAN/İZMİR
Tarım 4.0 Teknoloji Etki Derneği tarafından düzenlenen 4.Tarım Yatırım Etki Zirvesi, sektörün tüm paydaşlarını İzmir’de bir araya getirdi. “Dünyanın Merkezinden, Tarım Yeniden” ana teması ile hazırlanan zirvenin konuşmacıları , tarımın artık üretimle ilgili bir mesele olmaktan çıkıp, çok katmanlı stratejik bir alan haline geldiğine dikkat çektiler. EKONOMİ Gazetesi’nin de sponsorları arasında bulunduğu zirvenin ikinci gününde ise Tire’de Dünya Çiftçiler Günü kutlandı.
İzmir Ticaret Odası İzQ İnovasyon Merkezi’nde gerçekleştirilen zirvenin açılış töreninde konuşan Tarım 4.0 Teknoloji ve Etki Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Sumer Tömek Bayındır, tarım sektörünün sorunlarının başında işlerin yeni nesle devrinin geldiğini vurgulayarak, “Büyük bir sorun gibi görünen bu durum aslında bir dönüşümün işareti. Bunu, ‘eski Süpermenler azalıyor, yeni nesil devralıyor’ şeklinde değerlendirebiliriz. Çiftçi neslinin tükeniyor gibi görünmesinin sebebi, onlardan bir Süpermen olmalarını beklememiz. Ama artık çiftçilik o kadar çok disiplini bir araya getiren bir iş ki, ancak bilimsel çalışan bir insan bunun altından kalkabilir. Biz hem çiftçiyi hem tarımı yüceltmek, hem de bu geleceği doğru bir şekilde sonraki nesle devretmek için bu derneği kurduk” diye konuştu.
“Tarımın sistem yönetimi meselesi olarak ele alınması lazım”
Tarımın artık sadece üretim odaklı bir faaliyet olmaktan çıkıp, küresel güç dengeleri, enerji maliyetleri ve iklim değişikliği ile iç içe geçmiş stratejik bir alan haline geldiğini dile getiren İş Bankası Tarım Bankacılığı Pazarlama Bölümü Müdürü Umut Yiğit ise, “Günümüzde ülkeler tarım politikalarını yalnızca üretim ve verimlilik odaklı değil aynı zamanda gıda güvenliğini stratejik bağımsızlık ve diş ticaret dengeleri çerçevesinde de yeniden şekillendiriyor. Tarımın yalnızca üretim değil aynı zamanda sistem yönetimi meselesi olarak ele alınması lazım. Üretimde sağlanan artışların çağın sunduğu imkanlardan yeterince faydalanılamadığı sürece depolama, işleme ve lojistik aşamalarında kayıplara uğraması toplam katma değerinin önemli ölçüde azalmasına neden oluyor” dedi.
2025’in tarım sektörü için oldukça zorlu geçtiğini hatırlatan Yiğit, “Sektör 2025’i %8,8 küçülme ile tamamladı. 2026 yılına zayıflamış bir bilanço ile başlansa da daha dengeli bir görünüm söz konusu; ancak enerji maliyetleri ve finansal sıkılık kredi talebi üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor. Tarım sadece bir üretim değil, bir sistem yönetimi meselesi. Türkiye İş Bankası olarak tarımı teknoloji ve sürdürülebilirlik bileşenleriyle ele alıyoruz. 56 tarım ihtisas şubemizle üreticilerin finansmana ve teknik bilgiye erişimini kolaylaştırıyoruz” diye konuştu.
Öğütçü: “Tarım teknoloji ile evlendi, bambaşka bir hale geldi”
Dünyanın Merkezinde Değişen Akışlar ve Stratejik Politika Hatları başlıklı oturumda söz alan eski diplomat ve OECD üst düzey yöneticilerinden Global Resources Partners Group İcra Kurulu Başkanı Mehmet Öğütçü, yeni dünya düzeninde paranın nereye akacağı düşünülürken önce tarımla karşılaşıldığını vurgulayarak, “Tarım eski ekonomi olarak görülüyordu eskiden. İkilime bağlı oluşu, emek yoğun yapısı gibi nedenlerle çok cazip değildi. Ama şimdi tarım teknoloji ile evlendi ve bambaşka bir hale geldi. Uydular, dronlar, veri tabanları, meteorolojik hesaplamalar, yapay zeka gibi öylesine gelişmeler ve kırılmalar yaşadık ki. Dünyada son dönemde yaşanan gelişmeler tarım ve gıdanın enerjiden daha az önemli olmadığını gösterdi. Önümüzdeki dönemde tarım bir numaralı stratejik öncelik olmaya devam edecek. Türkiye artık tarımda kendine yetmek bir yana, stratejik sektör olarak görmemize rağmen zor durumda. Topraklarımızı ve sularımızı kaybetmeye devam ediyor. Tarımda aşırı ölçüde dışa bağımlıyız. Yeni dünya düzensizliğinde ülkeler artık direnç güçleriyle öne çıkıyorlar. Enerjide olduğu gibi tarımda da potansiyeli olan ülkelere yönelik açık ya da örtülü mücadele var. Biz de hedeflerden biriyiz” görüşünü ifade etti.
Zirve kapsamında gıda ve sağlık hukuku uzmanı Yasemin Bal, “21. Yüzyılın Akış Jeopolitiği Kuramı”nı tarım ve gıda ekseninde ele alarak kamuoyu ile paylaşırken, fütürist, Teknokratlar Derneği Eş Başkanı Alphan Manas da Savaş, kriz ve barış zamanlarında teknolojinin nasıl sıçramalar yaptığını; yapay zekâ, dijital sistemler, veri kullanımı ve yeni nesil girişimcilik modellerinin tarım ve gıda sistemlerinde nasıl yer bulduğunu anlattı.
