FİKRİ CİNOKUR/ANTALYA
Türkiye, yıllık 5,5 milyon ton narenciye üretimiyle dünyada yedinci, ihracatta da üçüncü sırada yer alıyor. Geçen yıl ülke genelinde yaşanan zirai don nedeniyle üretici sıkıntı yaşarken, bu sezon da üretimin bol olması yüzünden zorluk çekiyor.
Rusya, narenciye ihracatında Türkiye’nin ana pazarı durumunda bulunuyor. Ancak, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın devam etmesi ve Karadeniz’de gemilere yapılan saldırılar, Türk ihracatçı ve üretici için büyük sıkıntı yaratıyor. Türk ihracatçısı, Rusya’ya ürünlerini gönderebilmek için yeni rota arıyor.
Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle ihracatta sıkıntı yaşanması, nar ve narenciye üretici ile ihracatçıyı zor durumda bıraktı. Sezonun olumlu gitmesine rağmen, komisyoncu ve ihracatçı üreticiden nar, portakal ve limon almaktan imtina ediyor.
Portakal dalında kaldı
Narda hasat başlarken fiyatlar dalında 10-15 lira arasında seyrederken, üretici alıcı bulunmadığından yakınıyor. Önümüzdeki günlerde hasadına başlanacak olan portakalda da fiyatlar dalında 15-20 lira arasında değişiyor. Rusya ve Ukrayna arasında savaşın devam etmesinin yanında komisyoncular hakkında yapılan gözaltı ve soruşturmalar nedeniyle para kazanamayacağı endişesiyle komisyoncu ürün almaktan çekiniyor. İhracatta kriz yaşandığı için de portakal başta olmak üzere narenciye ürünleri şimdilik dalında kaldı.
İhracatçı yeni rota arıyor
Batı Akdeniz İhracatçı Birliği (BAİB) Başkanı Mehmet Ali Can, Samsun’dan RO-RO seferleri başlamadan Rusya’ya narenciyenin gitmesinin çok zor olduğunu söyledi.
Rusya’nın nar, narenciye, domates ve biber ihracatında Türkiye açısından önemli Pazar olduğunu anlatan Can, şunları kaydetti:
‘’Karadeniz’de ‘Güvenli Koridor’ yaratılmadan Rusya’ya ihracat zor görünüyor. Nar sezonu başladı. Domates, biner ve narenci ihracatında Rusya’ya yeni rota yaratılmaz ise sıkıntı yaşayacağız. Türkiye’nin lojistik altyapısı yeterli değil. Narenciye fiyatları dalında 10-15 lira. Eğer ihracat olmaz ise bu fiyatlara da satılmaz. Nar dalında kalır. Önümüzde iyi günler görünmüyor. Narenciye de de aynı durum yaşanacak gibi.’’
Mersin-St. Petersburg gemi seferleri olacak mı?
Usta Export Zirai ürünler A.Ş Yönetim Kurulu üyesi Ferda Tekin de, narenciye ihracatında zor bir döneme girildiğini belirtti. Rusya’ya yeni rota yaratılmaması halinde narenciyenin dalında kalacağını ifade eden Tekin, ‘’Rusya’ya ihracatta sıkıntı yaşanırsa narenciye dalında kalır. Mısır da Rusya’nın önemli miktarda narenciye ihracatı yapıyor. Mısır da Rusya’ya ihracatta sıkıntı yaşayacak. Bu sefer Avrupa’da bizim rakibimiz olacak. Nar depolanabilir. Belki narda çok büyük sıkıntı yaşanmayabilir. Limonda Kasım ve Aralık ayında belki bir hareket olabilir’’ dedi.
Ferda Tekin, Mersin limanından St. Petersburg’a gemi seferleri yapılması için girişimlerin bulunduğunu, ancak seferlerin ne zaman başlayacağı konusunda netlik bulunmadığını sözlerine ekledi.
Ulusal Turunçgil Konseyi Başkanı Kemal Kaçmaz da, Rusya’ya gemi seferleri düzenlenmesi konusunda çalışmaların sürdüğünü, ancak önümüzdeki haftalarda kesinlik kazanacağını bildirdi.
Yaş meyve sebze ihracatı
Türkiye 2025 yılında toplam 1 milyar 477 bin 058 doları narenciye olmak üzere toplam 3,7 milyar dolarlık yaş meyve sebze ihracatı gerçekleştirilmiş, ihracatın büyük bölümü ise Rusya’ya yapılmıştı.
