AHMET USMAN/İZMİR
Ege Plastik Sanayicileri Derneği’nin (EGEPLASDER) genel kurulunun ardından gerçekleştirilen “Küresel Ekonomi, Petrokimya Sektörünün Gelişim Süreci ve Yeni Trendler” başlıklı konferansta, Hindistan’ın AB ile yaptığı ve ABD ile yapma hazırlığında olduğu serbest ticaret anlaşmalarının (STA) pek çok sektörde olduğu gibi petrokimyada da Türk sanayisi için risk oluşturduğu dile getirildi.
Moderatörlüğünü İBA Stratejik İletişim Danışmanlığı Kurucusu Gazeteci Serkan Aksüyek’in yaptığı konferansta petrokimya sektöründe arz fazlası, hammadde maliyetleri, teknolojik gelişmeler gibi nedenlerle rasyonalizasyon süreci yaşandığını dile getiren ChemOrbis CEO’su Alp Fehmi Özdenler, “Avrupa petro-kimya sektöründen çekiliyor. Tesis kapanışları sürüyor. Bu eğilim devam edecek. Avrupa net ithalatçı konuma gelecek. Kore ve Japonya’da da benzer problemler var. ABD ve Çin’in domine ettiği bir geleceğe gidiyoruz. Çin bu tablo içinde rekabetçi kalabiliyor. Çünkü hammadde yapısı çok çeşitlendirilmiş durumda. Hindistan da çok önemli bir oyuncu olacak ama kendi pazar büyüklüğünü tatmin etmeye çalışacak. İlk yatırımcı olduğunda ihracatçı olabilir ama o kadar hızlı büyüyor ki üretimini iç pazarına yönlendirecek. Avrupa ancak katma değeri yüksek niş ürünlerle devam edebilir” diye konuştu.
Avrupa Birliği’nin Hindistan’la bir STA yaptığını hatırlatan Özdenler, “Henüz ayrıntılar açıklanmadı ama petrokimya buna kesin dahil olacak. Ama ne kadar zamanda sıfırlanacak, kapsam dışı kalan kalemler olacak mı belli değil. Son ürünler de muhtemelen anlaşmaya dahil olacak. Avrupa’ya son ürün başta olmak üzere ucuz Hint malı girişinde ciddi bir risk oluşacak. Türk ihracatçısı Avrupa’da Hindistan ile aynı gümrük koşullarında mücadele etmek durumunda kalacak. Bir de bu iş Türkiye pazarına uzarsa, iç pazarda da gümrüksüz Hint ürünleriyle yarışmamız gerekecek. Hindistan ABD ile de bir STA yapmak üzere, bir çerçeve anlaşma imzalandı. Türk ihracatçısı ABD’de de Hindistan’ın gümrük avantajlı ürünleriyle rekabet edecek” görüşünü dile getirdi.
Türkiye’de petrokimya sektöründe devreye girecek iki önemli yatırım bulunduğunu, bunların yapacağı etkilerle ithalat bir nebze azalsa da net ithalatçı olma durumunun devam edeceğini vurgulayan Özdenler, “Sektör açısından en önemli konuların başında ticaret anlaşmaları geliyor. Bunlar, Türkiye’nin ihracatının önünde çok ciddi riskler oluşturabilir. Türkiye’de kendi kendine yeter konuma gelme gibi bir beklenti polietilen ve PVC için hiç anlamlı değil. Ama eğer hammaddeye erişimimiz olursa poliproplende fırsat olabilir. Türkiye’nin önünde Hindistan gibi Avrupa ve ABD pazarında önemli bir rakip olacak” diye konuştu.
“Serbestleşme ve korumacılık birlikte büyüyor”
Konferansın konuşmacılarından TTCP Eğitim ve Danışmanlık Kurucusu Dr. Mevlüt Çetinkaya ise dünyada korumacılığın arttığını hatırlatarak, “Eskiden bunu gelişmekte olan ülkeler yapardı, şimdi gelişmiş ülkeler yapıyor. Petrokimya da bundan nasibini alıyor. Korumacılığın iki önemli etkisi oldu. Dünyadaki ticareti daralttı ve ticareti başka bölgelere kaydırdı. Biz, ihracatımızın yarısını AB’ye yapıyoruz. Eğer önlem alamazsak bu pazarda rekabet gücümüz inanılmaz derecede zayıflayacak. AB’nin Hindistan ile yaptığı STA bizi 3 boyutuyla çok etkileyecek. Bir, Avrupa pazarına artık bizim yerimize Hindistan ve network ülkeleri girecek; iki, Avrupa’ya yakın olduğumuz için bize gelen bazı yatırımlar başka bölgelere gidecek; üç, artık Hindistan malları Avrupa üzerinden Türkiye’ye gümrüksüz gelecek ama Türkiye o ülkelere hiçbir mal satamayacak. Türkiye’nin bir seferberliğe ihtiyacı var. Şu an sanayici ya farkında değil ya da çaresiz. Made in Europe girişimi de sıkıntı yaratacak. Bir yandan dünyada korumacılık nam salıyor, bir taraftan da serbestlik var. Avrupa bir yandan Hindistan ile ticareti serbestleştirirken, bir taraftan da ‘ben ekonomimi koruyacağım’ diyor. İşimiz zor” dedi.
