FİKRİ CİNOKUR/ANTALYA
Antalya Ticaret Borsası (ATB), Antalya Tarım ve Orman İl Müdürlüğü ve Antalya Kültür ve Turizm Müdürlüğü işbirliğiyle geçen hafta düzenlenen Antalya Zeytinyağı Çalıştayı sonuç raporu açıklandı.
Çalıştaya katılan akademisyenler, üreticiler, sektör temsilcileri, turizm paydaşları ve kamu kurumları temsilcileri, Antalya’nın zeytinyağı potansiyelini değerlendirip önümüzdeki dönemde izlenmesi gereken yol haritasını da belirledi.
Çalıştay raporunda, tarihte Pamfilya döneminden bu yana zeytinyağı üreten Antalya’nın halen zeytin ve zeytinyağında halen önemli bir potansiyele sahip olduğu, ancak kalite, izlenebilirlik, markalaşma ve turizm alanlarında atılacak adımların sektörü güçlendireceği belirtildi.
Markalaşmada 2035 hedefi ve 30 öneri
2026–2035 döneminde Antalya zeytinyağının üretimi, ticareti, markalaşması ve ihracatını artıracak 30 önerinin yer aldığı raporda, şu görüşler yer aldı:
‘’Antalya’nın zeytin ve zeytinyağı üretim kapasitesi oldukça güçlü bir potansiyele sahip. Katma değerin artırılması için markalaşma mutlaka geliştirilmeli, üretim artışı bu konuda tek başına yeterli olmayacak. Kalite standardizasyonu belirleyici unsur olmalı. Antalya zeytinyağının premium segmentte konumlanması açısından önemli bir fırsat sunuyor. Antalya’da duyusal analiz paneli düzenlemeli ve kalite merkezi kurulmalı. Parti bazlı izlenebilirlik sisteminin geliştirilmesi halinde tüketici güveni artabilecektir. QR kodlu etiketleme sistemi ile şeffaflık ve izlenebilirlik açısından tüketici güvenini artırılacaktır.’’
Antalya’nın yerel çeşitlerine dikkat çekilen raporda, Tavşan Yüreği başta olmak üzere yerel çeşitlerin stratejik ürün olarak konumlandırılabileceği, coğrafi kimliğin güçlendirilmesinin ihracat birim değerine olumlu katkı sağlayacağı belirtildi. Raporda ayrıca dökme satış oranının azaltılması, ambalaj ve tasarım kalitesinin artırılması ve Antalya için bir çatı marka yaklaşımı geliştirilmesi önerildi.
Tağşişle mücadele
Yüksek polifenollü üretimin sağlık temelli pazarlamada avantaj sağlayabileceği, fenolik analiz altyapısının güçlendirilmesinin önemli olduğu vurgulanan raporda, bu yaklaşımın Antalya zeytinyağının ulusal ve uluslararası pazarlarda farklılaşmasına katkı sunacağı belirtildi. Raporda şöyle denildi:
‘’Tağşişle mücadele çok önemli. Küçük üreticilerin markalı satışa yönlendirilmesi kırsal kalkınmaya katkı sağlayabilecek. Budama, hasat ve kalite yönetimi alanlarında sertifikalı eğitim programları başlatılmalı. Genç üreticilerin sektöre kazandırılması ise uzun vadeli sürdürülebilirlik açısından hayati öneme sahiptir.’’
"Turizm için zeytinyağı rotası oluşturulmalı"
Antalya’nın güçlü turizm altyapısının zeytinyağı için önemli fırsatlar sunduğuna dikkat çekilen raporda, şu görüşlere yer verildi:
‘’Zeytin ve zeytinyağı rotaları oluşturulması, hasat festivalleri, tadım etkinlikleri ve deneyim merkezleri kırsal turizmi canlandırabilecektir. Otel ve restoranlarda yerel zeytinyağı kullanımının artırılması marka değerine katkı sunacaktır. Uluslararası yarışmalara katılım Antalya markasının görünürlüğünü artıracaktır. Dijital pazarlama ve e-ihracat kanallarının geliştirilmesi yeni pazarlara erişimi sağlayabilecektir.’’
"Zeytinyağı Koordinasyon Kurulu kurulmalı"
Zeytinyağının geliştirilmesinde üniversite–kamu–sektör iş birliğinin daha kurumsal bir zemine taşınması gerektiği belirtilen çalıştay raporunda ‘’Bu çalışmaların takibini sağlayacak Antalya Zeytinyağı Koordinasyon Kurulu oluşturulmalı. 2026–2035 dönemini kapsayan kalite odaklı bir dönüşüm çerçevesi geliştirilmesi halinde Antalya zeytinyağında daha güçlü bir konuma ulaşabilecek’’ denildi.
ATB Başkanı Ali Çandır, zeytinyağı çalıştay raporunun ilgili kurumlarca dikkatlice değerlendirileceğini ve Antalya’nın kadim zeytin ve zeytinyağı üretiminin geliştirilmesi için önemli çalışmalar yürütüleceğini söyledi. Çandır, “Antalya’nın zeytinyağında sahip olduğu potansiyeli, kalite, kimlik ve katma değer çerçevesinde değerlendiriyoruz. Üretimden pazarlamaya, turizmden ihracata uzanan kapsamlı bir dönüşüm ihtiyacını net biçimde ortaya koyuyoruz. Hedefimiz, 2026–2035 döneminde Antalya zeytinyağını sürdürülebilir, izlenebilir ve güçlü bir marka kimliğiyle daha üst bir konuma taşımaktır” dedi.
Antalya Tarım İl Müdürü Fırat Erkal da, kalite odaklı üretim, izlenebilirlik ve teknik uygulamaların yaygınlaştırılmasının Antalya zeytinyağının geleceği açısından büyük önem taşıdığını bildirdi. Erkal, kamu kurumları, üniversiteler ve sektör paydaşları arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesiyle bu potansiyelin sahaya daha hızlı ve etkili şekilde yansıyacağını kaydetti.
