MERVE YİĞİTCAN
Türk Tıbbi Onkoloji Derneği (TTOD) ile AstraZeneca’nın Akciğer Sağlığı İnisiyatifi’nin birlikte hazırladığı “Türkiye’de Akciğer Kanseri: Güncel Veriler Işığında Politika Önerileri” araştırmasının çıktıları kamuoyuyla paylaşıldı. Raporun tanıtım toplantısında TTOD Başkanı Prof. Dr. Nuri Karadurmuş, Prof. Dr. Simten Malhan, Prof. Dr. Deniz Köksal, Prof. Dr. Uğur Selek, Prof. Dr. Ali Çelik ile AstraZeneca Türkiye Kurumsal İlişkiler Direktörü Erdal Kiraz yer aldı. Toplantıda verilen bilgilere göre, Türkiye’de her yıl 41 bin kişiye akciğer kanseri tanısı konuyor. 200’ün üzerinde kanser türü olduğu düşünüldüğünde, akciğer kanseri tüm kanser vakalarının yüzde 12’sini, kansere bağlı ölümlerin de yüzde 20’sini oluşturuyor.
SGK harcamalarının yüzde 20’sini oluşturuyor
Türkiye akciğer kanseri görülme sıklığı ile dünyada ilk 10’da yer alırken, hastalığın ekonomi üzerindeki yükü her geçen yıl artıyor. Dünyada kanser hastalıklarının ekonomiye oluşturduğu yükün yüzde 15’i sadece akciğer kanseri kaynaklı olurken, bu hastalığın global ekonomide oluşturduğu yük son verilere göre 25 trilyon dolara ulaştı.
Türkiye’de Akciğer Kanseri Araştırması da hastalığın ülke ekonomisine doğrudan ve dolaylı maliyetini ortaya koydu. Buna göre akciğer kanserinin Türkiye’de doğrudan maliyeti 48 milyar TL olurken, dolaylı maliyeti ise 81 milyar TL olarak hesaplandı. Böylece toplamda yıllık 129 milyar TL’lik bir ekonomik yükten bahsedilebilir. Yanı sıra ülkede akciğer kanserine ilişkin harcamaların toplam sağlık harcamalarındaki payı yüzde 3,87 iken, SGK harcamalarındaki oranı da yüzde 20’ye yaklaştı. Yoğun tütün kullanan ülkeler sınıfında yer alan Türkiye’de hastalığın pik yaptığı yaş aralığı 50-60 arasına inerken, hastalığın kadınlarda görülme olasılığı da geçmişteki 8’e 1 seviyelerinden 3,5’e 1’e kadar indiği belirtiliyor. Türkiye’de meme kanseri, rahim ağzı kanserinde olduğu gibi akciğer kanserinde de bir erken tanı tarama programının hayata geçmesinin elzem olduğunu dile getiren uzmanlar, özellikle yapay zeka destekli tarama programının hastalığın erken tanısında etkin kullanılabileceğini ifade ediyor. Erken tanının hem akciğer kanseri kaynaklı ölümleri azaltacağı hem de ekonomik yükü düşüreceğini ortaya koyan rapor, bu noktada önleyici kontrol, erken tanı ve tedavi konusunda da önemli politika önerileri sunuyor.
