ABD’de politika belirsizliği ve Fed’in yönüne dair soru işaretleri dolar üzerinde baskı yaratırken, İsviçre Frangı ile emtiaya dayalı gelişmiş ülke paraları yatırımcı talebiyle güç kazanıyor. Bu eğilim, Avustralya Doları, Yeni Zelanda Doları ve Norveç Kronu‘nda yükselişi tetikliyor.
Küresel döviz piyasalarında yön yeniden çiziliyor. ABD’de para politikasına ilişkin belirsizlikler, Kevin Warsh yönetimindeki bir Fed’in nasıl bir patika izleyeceğine dair tartışmalar ve zayıflama sinyali veren işgücü piyasası, doların görünümünü aşağı yönlü baskılıyor.
Piyasa beklentileri, Fed’in Haziran ve Aralık aylarında faiz indirimine gidebileceğine işaret ederken, dolar yıl başından bu yana benzer para birimlerinden oluşan sepete karşı yüzde 1,2 geriledi. 2025’teki yüzde 9’un üzerindeki düşüşün ardından gelen bu tablo, yatırımcıların alternatif para birimlerine yönelimini hızlandırıyor.
İsviçre Frangı öne çıkıyor
Morgan Stanley’e göre İsviçre frangı, bir güvenli liman niteliği taşıyor. Geçtiğimiz ay frank, dolar karşısında son on yılın en güçlü seviyelerine ulaştı. Banka, frangın dolar karşısında yüzde 17’ye kadar yükselebilir. Para birimi şu sıralar 0,776 civarında işlem görüyor. Banka, İsviçre Merkez Bankası’nın (SNB) enflasyon görünümü bozulmadıkça frangın güçlü seyrine tolerans gösterebileceğini belirtiyor. Bu yaklaşım, frangın güvenli liman algısını destekleyen temel unsurlardan biri olarak görülüyor. CFTC verileri de tabloyu doğruluyor.
Kaldıraçlı fonlar, Haziran’dan bu yana İsviçre para biriminde en büyük net uzun pozisyona geçti.
Doların zayıflaması yalnızca frangı değil, emtia bağlantılı para birimlerini de destekliyor. Avustralya doları bu yıl ABD doları karşısında yaklaşık yüzde 6 değer kazanarak üç yılın zirvesine çıktı. Yeni Zelanda doları yüzde 4, Norveç kronu ise yüzde 5’in üzerinde yükseldi.
Avustralya’da “düzeltilmiş ortalama” enflasyonun Ocak’a kadar olan bir yıllık dönemde yüzde 3,4’e çıkması, piyasalarda yeni faiz artışlarının fiyatlanmasına yol açtı. Göreceli olarak yüksek faiz oranları, bu para birimlerini elde tutan yatırımcıları ödüllendirirken, doların faiz avantajını törpülüyor.
Frank nasıl güvenin parasına dönüştü?
Napolyon Bonaparte 1798’de Helvetik Cumhuriyeti kurulduktan sonra, Fransız sistemini örnek alarak tek bir para birimi olan frankı tanıttı. Adı, Fransız kralının unvanı olan Francorum Rex’ten geliyor. Helvetik Cumhuriyeti’nin çökmesi ve İsviçre›nin federal devlet haline gelmesinin ardından frank ulusal para haline geldi. İsviçre frangı 4,5 gram gümüşe sabitlendi, 1860’ta altın standardına geçildi. İki dünya savaşı arasında çevre ülkelerin para birimleri değer kaybederken frank istikrarını korudu. Bretton Woods sisteminin çöküşünün ardından tamamen dönüştürülebilir hale gelen para birimi, İsviçre’nin tarafsızlığı, düşük borç seviyesi ve güçlü kurumları sayesinde küresel ölçekte “güvenli liman” kimliği kazandı. Bugün siyasi ya da finansal çalkantı dönemlerinde yatırımcıların ilk sığındığı varlıklar arasında yer alıyor.
Anketler dolar için kötümser
Bank of America’nın son fon yöneticileri anketine göre katılımcıların yaklaşık yüzde 60’ı, Kevin Warsh’ın Fed başkanlığına atanmasının dolar için olumsuz olacağını düşünüyor. Yalnızca dörtte biri daha güçlü bir dolar senaryosu bekliyor. Ayrı bir ankette ise yatırımcıların dolara ilişkin son on yılın en kötümser tutumunu sergilediği görüldü. Katılımcıların yüzde 38’i Warsh döneminde ABD borçlanma maliyetlerinin artabileceğini ve doların zayıflayabileceğini öngörüyor. Doların artan volatilite dönemlerinde güçlenmek yerine zayıflaması ise piyasada “davranış değişimi” olarak yorumlanıyor.
