Hürmüz Boğazı'ndaki abluka Orta Doğu'da petrol üretimini ve taşımacılığını aksatıp petrol fiyatlarını yükseltince alternatif enerji kaynakları arayışı, biyodizel üretiminde kullanılan bitkisel yağ fiyatlarını yukarı itiyor. Küresel bitkisel yağ piyasası, Orta Doğu’daki savaşın etkisiyle hareketli bir dönemden geçiyor. Yükselen enerji fiyatları biyodizel talebine dair beklentileri güçlendiriyor ancak büyük ithalatçı ülkelerdeki zayıf alım iştahı fiyatların seyrini bulanıklaştırıyor.
Piyasa uzmanı Dorab Mistry, savaş dönemlerinde emtia piyasalarının öngörülemez hale geldiğini belirterek, “Şu anda gıda talebi zayıf, ancak biyodizel için beklentiler yüksek. Hangi tarafın ağır basacağı henüz net değil” değerlendirmesinde bulunuyor.
Enerji fiyatları biyodizeli öne çıkarıyor
Ham petrol fiyatlarının savaşla birlikte son dört yılın en yüksek seviyelerine yaklaştı ve Brent petrolün varil fiyatı 100 doların üzerinde istikrar kazandı. Bu durum bitkisel yağların biyoyakıt üretiminde kullanımını daha cazip hale getirdi. Özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim, enerji arzına yönelik riskleri artırarak alternatif yakıtlara ilgiyi destekliyor. Bu gelişme, yemeklik yağ piyasasında yeni bir talep kanalı yaratırken, fiyatların da yukarı yönlü hareketine katkı sağlıyor.
Palm yağı fiyatları yükseldi
Piyasadaki en dikkat çekici hareketlerden biri palm yağında yaşandı.
■ Malezya’da palm yağı fiyatları bu ay yüzde 14 artarak ton başına 4.600 ringgitin üzerine çıktı. Böylece palm yağı, bazı piyasalarda soya yağına kıyasla daha pahalı hale geldi.
■ Mart ayı teslimatı için ayçiçek yağının (FOB Karadeniz limanları) ortalama teklif fiyatı da ton başına 1.355 dolara ulaştı. Bu, son üç yılın en yüksek fiyatı.
■ Soya fasulyesi yağının fiyatı ABD vadeli işlemlerinde son 1 ay içinde yüzde 12 değer kazanarak pound başına 58 sent seviyesinden 65 sente yükseldi. Bu da son iki buçuk yılın en yüksek seviyesi.
Talep zayıf, alımlar erteleniyor
Fiyatlardaki yükselişe rağmen aslında talep tarafının zayıf olduğu görülüyor. Dünyanın en büyük palm yağı ithalatçısı olan Hindistan, yüksek fiyatlar nedeniyle yeni alımlarda temkinli davranıyor. Rafineriler, fiyatların geri çekilmesini beklerken ithalat hacmi sınırlı kalıyor.
Ayrıca Hindistanlı alıcıların daha önce bağladıkları bazı soya yağı kargolarını iptal ettiği ve fiyat artışından yararlanarak tedarikçilere geri sattığı belirtiliyor. Bu durum, piyasadaki oynaklığı daha da artırıyor.
Mevcut tablo, yemeklik yağ piyasasının iki zıt güç arasında sıkıştığını gösteriyor. Bir tarafta biyodizel talebini artıran yüksek enerji fiyatları, diğer tarafta ise tüketimi baskılayan yüksek maliyetler yer alıyor.
Uzmanlara göre kısa vadede fiyatların yönü, enerji piyasasındaki gelişmeler ile büyük ithalatçıların alım iştahı arasındaki dengeye bağlı olacak.
Mısır, yemeklik yağdan biyodizel üretimini artıracak
Mısır, kullanılmış yemeklik yağın geri dönüşümü yoluyla biyodizel üretimini genişletmeyi planlıyor. Katar merkezli Al Mana Holding’in yatırımıyla 10 Ramazan Şehri’ndeki entegre atık yönetim şehrinde yeni bir işleme tesisi kurulacak. Günlük 100 tona kadar atık yağı işleyebilecek tesis, bu hammaddeleri yenilenebilir yakıta dönüştürecek. Ülkede yıllık yemeklik yağ tüketiminin yüksek olması, biyoyakıt üretimi için önemli bir hammadde potansiyeli yaratıyor.
