EVRİM KÜÇÜK
ABD’nin açıkladığı gümrük vergileri birçok emtia ürününde ticari dengelerin ve fiyatların değişmesine yol açarken, yeni tarifeler pirinç piyasasını da yeniden şekillendiriyor. ABD’nin dünyanın en büyük pirinç ithalatçıları arasında yer alması, büyük pirinç ihracatçılarını zor durumda bırakıyor. Ülkenin Asya’daki önemli pirinç tedarikçilerinde fiyatlar düşüyor.
Ton fiyatı haftada 10 dolardan fazla düştü
Azalan talep ve tarifelerle ilgili belirsizlik nedeniyle Asya’nın üretim merkezlerinde pirinç ihracat fiyatları düştü. Tayland ‘da yüzde 5 kırık pirinci üç yılın en düşük seviyesine inerek ton başına 390 dolara geriledi. Bu da haftalık 10 dolar düşüş anlamına geliyor. Hindistan’ın yüzde 5 kırık haşlanmış pirinç ve beyaz pirinci de etkilendi. Paraboiled pirincin fiyatı ton başına 388-394 dolarla neredeyse son 2 yılın en düşük seviyesini gördü. Beyaz pirinç de 378-383 dolardan fiyatlanıyor. Önde gelen pirinç ihracatçılarından Satyam Balajee’nin yönetici müdürü Himanshu Agrawal, yabancı alıcıların son birkaç haftadır fiyatlarda yaşanan sert düşüş nedeniyle zarar ettiğini, bu nedenle yeni siparişler konusunda temkinli davrandıklarını söylüyor. Vietnam’da yüzde 5 kırık pirinç için teklifler ton başına 399 dolar olurken, alıcılar daha fazla fiyat düşüşü umuduyla satın alımlarını erteliyor. Önceki hafta fiyatlar 405-410 dolar aralığında seyrediyordu.
Bu arada, Bangladeş, rezervlerini artırmak ve artan iç pirinç fiyatlarıyla mücadele etmek için yerel çiftçilerden 1,7 milyon ton pirinç satın almayı planlıyor.
Döviz kuru dalgalanmaları fiyatlar üzerinde baskı yaratıyor
Tüccarlar, fiyatları düşüren faktörler olarak zayıf talebi ve döviz kuru dalgalanmalarını gösteriyor. Tayland geçen yıl ABD’ye yaklaşık 850 bin ton pirinç gönderdi, bu ülkenin ikinci büyük yabancı tedarikçisi olan Hindistan’ın neredeyse üç katıydı. Üçüncü tedarikçi Vietnam idi. Bu ülkeyi Pakistan takip etti. Beyaz Saray, ilk etapta Hindistan için yüzde 26, Vietnam için yüzde 46 ve Pakistan için yüzde 29 tarife açıklamış, sonrasında 90 gün süreyle bu ülkelere yüzde 10 temel gümrük vergisi uygulanacağını açıklamıştı.
Küresel üretim ve tüketimde artış var
2024/25 küresel pirinç görünümü raporları daha yüksek arz, tüketim, ticaret ve kapanış stokları öngörüyor. ABD Tarım Bakanlığı’nın nisan raporunda arz beklentisi; Hindistan, Endonezya ve Kamboçya’daki verimin etkisiyle 3.1 milyon ton artarak 715.3 milyona çıkarıldı.
Hindistan lider üretici olarak Çin’i geçecek
Hindistan’ın üretimi, kharif ve rabi mahsullerini de içeren hükümetin İkinci Gelişmiş Tahmini’nde 2,0 milyon artarak rekor seviye olan 147,0 milyona çıkarıldı. Bu, Hindistan için üst üste dokuzuncu yüksek pirinç üretimi yılı ve Hindistan’ın pirinç üretiminde Çin’i ilk kez geçeceği ve 2024/25 için lider küresel pirinç üreticisi olacağı anlamına geliyor. Dünya 2024/25 tüketimi, esas olarak birkaç Sahra Altı Afrika ülkesindeki artışlar nedeniyle 1.4 milyon ton artarak 532.1 milyona çıkarıldı.
Dünya ticareti 60 milyon tonu aşacak
Küresel 2024/25 ticaretinin, 2,2 milyon ton artarak rekor seviye olan 60,6 milyona ulaşacağı tahmin ediliyor. Tahmini 2024/25 dünya kapanış stokları, çoğunlukla Endonezya, Tayland ve Vietnam’daki artışlar nedeniyle 1,7 milyon ton artarak 183,2 milyona yükseldi.
