Küresel emtia piyasalarında 2026’ya sayılı günler kala sert bir ayrışma yaşanıyor. Değerli ve endüstriyel metaller, zayıflayan dolar, gevşeyen para politikaları ve artan jeopolitik risklerin etkisiyle yeni zirveleri test ederken; tarım ürünleri güçlü arz, elverişli hava koşulları ve ticaret belirsizlikleri nedeniyle baskı altında kalıyor. Petrol fiyatları da geriliyor. Para güvenli liman altın, gümüş ve sanayi metallerine yönelirken özellikle tahıl cephesinde baskı hissediliyor.
Altın ve gümüş rekora yakın
- Altında ralli dikkat çekici boyutlara ulaştı. Spot altın, ons başına 4.347 dolarla tüm zamanların zirvesine yakın seyrediyor. İvme, zayıf ABD doları, Fed’in art arda faiz indirimleri ve jeopolitik risklerin tetiklediği güvenli liman talebiyle destekleniyor. Altın, yalnızca enflasyona karşı değil, aynı zamanda para politikası belirsizliğine karşı da korunma aracı olarak yeniden öne çıkmış durumda.
- Gümüş ise bu ayrışmanın en çarpıcı örneklerinden biri. Sadece bir haftada yüzde 10’un üzerinde yükselen gümüş, ons başına 64 doları aşarak rekor kırdı. Yılın başındaki seviyesinin iki katından fazla artan fiyatlar, hem yatırımcı ilgisini hem de gümüşün “yarı değerli, yarı endüstriyel” kimliğini yeniden gündeme taşıdı.
- Platin ve paladyumda ralliye eşlik ederek son 1 haftada sırasıyla yüzde 8 ve 4.4 yükseliş gösterdi.
- Bakırın başını çektiği bir endüstriyel metal rallisi de yaşanıyor. Londra Metal Borsası’nda bakır 12 bin dolar sınırını test ederken, ABD’de COMEX fiyatları yılbaşından bu yana yüzde 34 artışla pound başına 5,3 doların üzerine çıktı. Çin’den gelebilecek yeni teşvik beklentileri ve zayıflayan dolar, bakırı hem büyüme hikâyesinin hem de finansal korunmanın merkezine taşıdı. Fed’in daha güvercin duruşu, doları iki ayın en düşük seviyelerine iterken, reel varlıklar yeniden cazibe kazandı.
- Alüminyum son bir ayda yüzde 2,4 artış gösterip Londra’da ton başına 2.880 dolar civarında işlem görüyor.
- Çinko 3.100 dolar civarında tutunuyor ve aylık bazda yüzde 4,5 primli.
- Kalay ise 41 bin doların üzerinde kalmaya devam ediyor; son bir ayda yüzde 11, yılbaşından bu yana ise yüzde 42’yi aşan yükselişle endüstriyel metaller arasında en güçlü performanslardan birini sergiliyor.
Tarım cephesinde manzara tam tersi Güçlü küresel arz beklentileri ve ticaret politikalarındaki belirsizlikler tarım fiyatlarını aşağı çekiyor.
- Soya fasulyesi vadeli işlemleri, Çin talebine dair soru işaretleri ve Güney Amerika’daki elverişli hava koşullarının güçlü hasat beklentilerini artırmasıyla 11 doların altına geriledi. Kile başına 10,7 dolara inen fiyatlar, son bir ayda yaklaşık yüzde 7 düşmüş durumda.
- Buğdayda da benzer bir baskı söz konusu. Küresel arzın artacağı beklentisiyle buğday vadeli işlemleri Ekim sonundan bu yana en düşük seviye olan 5,25 dolar bandına geriledi. Son bir ayda yüzde 3’ü aşan düşüş, yılbaşına göre kaybı yüzde 5’e yaklaştırdı.
- Mısır fiyatları zaman zaman toparlanma sinyalleri verse de genel tablo zayıf. Vadeli işlemler Haziran zirvelerini test ederek kile başına 4,40 dolara yaklaşsa da, fiyatlar yılbaşına göre hâlâ yüzde 3,8 geride.
Faiz indirimi yatırımcıya gaz veriyor
Metallerdeki ralli, yalnızca arz-talep dengesiyle açıklanmıyor. Fed’in faiz indirimleri ve Çin'den gelecek yeni teşviklerin talebi canlandıracağı umuduyla nakitlerini hem değerli hem de endüstriyel metallere yönlendiriyor. Zayıflayan dolar, gevşek para politikaları ve jeopolitik riskler yatırımcıyı yeniden reel varlıklara yönlendiriyor. Tarım tarafında ise güçlü arz ve ticaret politikalarındaki belirsizlikler fiyatları baskılıyor. Önümüzdeki dönemde mısır, buğday ve soya piyasalarında arzın daralması ise fiyatlara yukarı yönlü alan açabilir. Ancak bu senaryo büyük ölçüde ABD-Çin ticaret ilişkilerine ve ABD’nin biyoyakıt politikalarına bağlı olacak.
Petrol iki ayın en düşük seviyesinde
Metal fiyatlarının yükseldiği dönmede enerji fiyatlarında da geri çekilme yaşanıyor. Brent petrol vadeli işlemleri dün varil başına 61,1 dolar civarında seyrederek, arz fazlası endişelerinin süregeldiği bir ortamda neredeyse iki ayın en düşük seviyesine yaklaştı. WTI ham petrol vadeli işlemleri de varil başına 57,4 dolar civarında seyrederek ekimden bu yana en düşük seviyede. Yatırımcılar, Ukrayna barış görüşmelerinin yeni turuyla ilgili gelişmeleri yakından takip ediyor.
