Küresel emtia piyasalarında metal rüzgârı sert esmeye devam ediyor. Elektrifikasyon, enerji dönüşümü ve arz tarafındaki sıkışıklık bakır fiyatlarını tarihi zirvelere taşırken, uzun süredir baskı altında kalan nikel de yükseliş kervanına katıldı. Bakırın rekorları tazelediği bu dönemde Endonezya kaynaklı üretim riskleri ve Çin’den gelen yatırımcı ilgisi, nikel fiyatlarında son yılların en güçlü rallisini tetikledi.
Bakır 13.400 doları devirdi
Bakır, Londra Metal Borsası’nda (LME) ton başına 13.487,50 dolara yükselerek tüm zamanların en yüksek seviyesini gördükten sonra 13.250 dolara doğru gevşedi. New York’ta da fiyatlar libre başına 6 doların üzerini test etti. Böylece kırmızı metal, Ekim 2024’ten bu yana izlenen yükseliş trendini hızlandırdı. Sadece aralık ayında yüzde 14 artan fiyatlar, yılbaşından bu yana yüzde 6 daha yükseldi. Elektrikli araçlar, yenilenebilir enerji altyapısı ve yapay zekâ yatırımlarının bakıra olan talebi kalıcı biçimde artırması, yükselişin temel dayanakları arasında yer aldı.
Nikel sahneye çıktı
Bakırın ardından sahneye çıkan metal ise nikel oldu. Uzun süredir aşırı arz ve zayıf batarya talebi nedeniyle baskı altında kalan nikel, Endonezya’daki üretim kısıtlamalarına ilişkin riskler ve Çin’den gelen yoğun yatırımcı ilgisiyle sert bir toparlanma yaşadı. Londra Metal Borsası’nda nikel fiyatları ton başına 18.785 dolara yükselerek Aralık 2022’den bu yana en sert artışını kaydetti.
3 hafta önce 14.200 dolarda başlattığı rallide yüzde 30 değer kazanan nikel, üç yılın en güçlü yükseliş dönemlerinden birini yaşıyor. Aralık ortasından bu yana bakıldığında fiyatlardaki artış yaklaşık yüzde 30’a ulaşırken. yılbaşından bu yana artış yüzde 10’u aştı.
Batarya ve paslanmaz çelik üretiminde kritik öneme sahip olan metal için bu hareket, piyasalarda “nikel de rallide ben de varım” yorumlarını beraberinde getirdi. Nikel piyasasında hâlen ciddi bir arz fazlası bulunmasına rağmen, en büyük tedarikçi olan Endonezya’da 2026 yılına yönelik kota kesintileri, onay süreçlerindeki yavaşlamalar ve üretim risklerinin artması, fiyatlamada belirleyici rol oynuyor.
Baz metallerde kolektif yükseliş hareketi
Bakır ve nikeldeki güçlü performans yalnız kalmadı. Alüminyum ton başına 3.115 dolara çıkarak Nisan 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaşırken, çinko 3.237 dolar/ton ile Ekim 2024’ten bu yana zirvesini gördü. Kurşun 2.070 dolar/tona yükselirken, kalay yüzde 3,9 artışla 44.520 dolar/tona çıkarak Mart 2022’den bu yana en yüksek seviyesine tırmandı. Temel metallerdeki bu yaygın yükseliş, piyasanın yalnızca tek bir ürüne değil, genel bir arz ve talep hikâyesine fiyat biçtiğini gösterdi. Temel metaller 2026 yılına güçlü bir başlangıç yaparken, altı ana metali izleyen LME Endeksi Mart 2022’den bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Bakırın öncülüğünde başlayan metal rallisi, nikelin de katılımıyla daha geniş tabanlı bir yükseliş hikâyesine dönüşmüş durumda.
FİYATLAR NEDEN YÜKSELİYOR?
- JEOPOLİTİK BELİRSİZLİK
Güvenli liman varlıklarına yönelen finansal yatırımcıların gümüş ve altına alternatif arayışı, 2025 yılı boyunca bakır fiyatlarını destekledi.
- ÇİN’DEN PARASAL DESTEK SİNYALİ
Çin Merkez Bankası’nın bu yıl zorunlu karşılık oranlarını düşürme ve politika faizlerinde indirime gitme planı, sanayi metalleri için talep görünümünü güçlendirdi. Likidite artışı beklentisi, başta bakır ve nikel olmak üzere temel metallere yönelimi hızlandırdı.
- ABD’NİN OLASI METAL TARİFELERİ
Trump yönetiminin rafine metallere yeni gümrük vergileri getirebileceği yönündeki söylemler, sevkiyatların ABD’ye yönelmesine neden oldu. Bu durum Londra ve Şanghay gibi büyük ticaret merkezlerinde arzı daraltarak fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı yarattı.
- ELEKTRİFİKASYON VE ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ TALEBİ
Elektrik şebekesi modernizasyonları, yenilenebilir enerji yatırımları ve hızla büyüyen veri merkezi altyapısı, bakıra yönelik küresel talebi güçlü tutuyor. Uzun vadeli talep hikâyesi, fiyatların yüksek seviyelerde kalmasını destekliyor.
- BAKIRDA ARZ ENDİŞELERİ
LME bakır stoklarının 142.550 tona gerileyerek son haftaların en düşük seviyesine inmesi, piyasadaki sıkışıklığı artırdı. Şili’deki Mantoverde madeninde yaşanan grev ve Ekvador’daki Mirador madeninin ikinci fazında yaşanan gecikmeler, arz riskini büyüttü.
- SPEKÜLATİF VE YATIRIMCI TALEBİ
Bakırda son aylarda görülen sert yükseliş, fon ve spekülatif pozisyonları artırdı. Yatırımcılar, yapay zekâ ve enerji dönüşümünün uzun vadeli talebi kalıcı kılacağı beklentisiyle pozisyonlarını koruyor.
ENDONEZYA KAYNAKLI NİKEL RİSKLERİ
Dünyanın en büyük nikel tedarikçisi Endonezya’da üretim kotalarının sıkılaştırılması, onay süreçlerindeki yavaşlamalar ve regülasyon belirsizlikleri, nikel fiyatlarını yukarı çekti. Kısa vadeli arz riski, aşırı arz algısına rağmen fiyatlamayı değiştirdi.
- ÇİN’DEN NİKEL VE METAL ALIMLARI
Çinli yatırımcıların nikel, bakır ve kalay başta olmak üzere metal piyasalarına yönelmesi, yükselişi hızlandırdı. Şanghay Vadeli İşlemler Borsası’ndaki yüksek hacimli işlemler küresel fiyatlara yansıdı.
- NİKELDE DİPTEN DÖNÜŞ ALGISI GÜÇLENDİ
Uzun süre baskı altında kalan nikelde, üretim riskleri ve yatırımcı ilgisiyle birlikte “dipten dönüş” algısı güçlendi. Bu algı, son haftalarda fiyatların çift haneli yükselmesini sağladı.
- GENEL RİSK İŞTAHI VE MAKRO ORTAM
Küresel piyasalarda risk iştahının artması, metal piyasalarında geniş tabanlı bir yükselişi destekledi. Temel metalleri izleyen LME Endeksi’nin Mart 2022’den bu yana en yüksek seviyesine çıkması, bu eğilimin göstergesi oldu.
