Dünyanın en büyük kalay madenlerinden biri olan Man Maw, yaklaşık iki yıldır kaynak denetimi gerekçesiyle kapalı durumda. Myanmar'ın Wa Eyaleti yetkilileri altı ay önce yeni madencilik izinleri için başvuruları kabul etmeye başlamasına rağmen, sahada herhangi bir üretim artışına dair işaret bulunmuyor. Bu da fiyat açısından yılın en iyi performans gösteren endüstriyel metallerinden kalayda fiyat artışının sürebileceğine işaret ediyor.
Londra Metal Borsası’nda (LME) bu yıl kurşun ve alüminyum fiyatları yüzde 2’nin biraz üzerinde artarken, çinko geriledi, nikel de yerinde saydı. Kalay fiyatları ise yüzde 18 primle bakırın yanında en iyi performans gösteren temel metallerden oldu. Şimdi bu emtianın geleceği için gözler Man Maw madeninde.
Buranın devrede olmaması, Çin’e olan kalay konsantresi akışını neredeyse tamamen kesti. Temmuz ayında Myanmar’dan Çin’e gönderilen konsantre miktarı 933 tona kadar gerileyerek tarihi dip seviyelere indi. 2025’in ilk yedi ayında Myanmar’dan yapılan toplam ithalat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 77 düşüşle 14.200 tonda kaldı. Oysa madenin aktif olduğu 2022 ve 2023 yıllarında aylık ortalama 15.000 ton sevkiyat gerçekleşiyordu. Uzmanlar, eğer Man Maw yeniden faaliyete başlarsa, kalay fiyatlarında hızlı bir düzeltme yaşanabileceği uyarısında bulunuyor. Ancak belirsizlik devam ettiği sürece kalayın, LME’deki diğer endüstriyel metallere kıyasla güçlü performans göstermeyi sürdüreceği öngörülüyor. Man Maw madenine dair belirsizlik, Reuters’a göre yatırım fonlarının kalaya olan ilgisini yeniden alevlendirdi. LME verilerine göre fonların net uzun pozisyonu 4.515 kontrata (22.575 ton) yükseldi. Kısa pozisyonlar ise 610 kontrata geriledi. Bu, Mart ayından bu yana en uzun süreli yükseliş trendi olarak kaydedildi.
Mart ayında Kongo’daki Bisie kalay madeninde M23 isyancı grubunun kontrolü ele geçirmesi fiyatları 38.395 dolar/ton ile üç yılın zirvesine taşımıştı. ABD arabuluculuğunda sağlanan barış anlaşmasıyla maden faaliyetleri normale döndü. Ancak Man Maw’ın hâlâ devreye girmemesi, piyasada kalıcı bir iyimserlik yaratıyor. Fonlar, Myanmar’dan gelen hammadde akışının kısa vadede eski seviyelerine dönmeyeceğine inanıyor. Bu beklenti, fiyatların 35.000 doların üzerinde kalmasını destekliyor.
Çin alternatif kaynaklara yöneldi
Çinli izabe tesisleri, Myanmar’dan gelen arz kaybını Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Avustralya ve Nijerya gibi ülkelerden yapılan ithalatla telafi etmeye çalışıyor. Buna rağmen temmuz itibarıyla Çin’in toplam kalay konsantresi ithalatı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 32 düşüşle 73.000 tona geriledi. Buna karşın küresel piyasalarda ciddi bir fiziksel sıkışıklık henüz yaşanmadı. LME ve Şanghay Vadeli İşlem Borsası’ndaki (ShFE) stoklar son üç aydır 11.000 tonun üzerinde istikrarını koruyor. Bu rakam, stokların 2021’de 1.000 tonun altına indiği gerçek kıtlık dönemlerinin çok üzerinde.
