EVRİM KÜÇÜK
ABD Başkanı Donald Trump’ın gümrük tarifeleri politikalarının tetiklediği olası küresel ekonomik yavaşlama Çin alüminyum talebi ve ihracatının karşı karşıya olduğu en büyük risk. Ancak dünyanın en büyük alüminyum rafinerisi, ihracatçısı ve tüketicisi olan Çin, alüminyum endüstrisini teşvik etme planını duyurdu. Plan yeni pazarlar bulmak, mevcut ticaret bağlarını güçlendirmek ve iç pazara daha fazla odaklanmayı kapsıyor.
Çin yeni pazarlara açılma peşinde
Sektör analistleri, ticaret anlaşmazlığının derinleşmesiyle birlikte, Çinli ihracatçıların Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında Orta Doğu ve Afrika ülkeleri de dahil olmak üzere yeni pazarlara açılma çabalarını daha da yoğunlaştırması ve sınır ötesi kapasite planlarını artırmasıyla birlikte, küresel alüminyum ticaretinde yapılanma yaşanabileceğini söylüyor.
Üretimin %88’i iç tüketime gidiyor
Çin'in güçlü iç tüketimi aynı zamanda alüminyum endüstri sini de koruyor. Antaike’nin verilerine göre, 2024 yılında toplam alüminyum üretiminin sadece yüzde 12’si, yani 6,63 milyon ton ihraç edilirken, kalan yüzde 88’i, yani 50,23 milyon ton iç piyasada tüketildi. Yurt içi tam kapsamlı alüminyum tüketimi ve ihracatının bileşik yıllık büyüme oranı 2015-2024 yılları arasında sırasıyla yüzde 5,3 ve yüzde 4,4 oldu.. Bu da yurt içi tüketimin genel büyümede ne kadar önde olduğunu gösteriyor.
Bakırın ikamesi olarak kullanım artıyor
Ayrıca Çin, bakırın alüminyumla ikame edilmesi gibi alüminyum tüketiminde yeni büyüme yolları araştırıyor ve bu, bakır fiyatlarının yüksek seviyelerde seyrettiği bir dönemde ekonomik olarak uygulanabilir hale geliyor.
Katma değerli ihracat
Hükümet, Aralık ayında alüminyum ürünlerinin ihracatında uygulanan yüzde 13’lük vergi iadesi sübvansiyonunu, açıkça iç pazarda daha fazla metal tutmak amacıyla kaldırmıştı. İhracat o zamandan bu yana sert bir şekilde yavaşladı; Ocak ve Şubat aylarında giden hacimler bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 11 düştü.
Macquarie Bank analistleri, Çin dışındaki dünyanın toplam talebin yaklaşık yüzde 15’i oranında Çin ürünlerine bağımlı olması nedeniyle ihracatın 2025 yılında yüzde 8 oranında düşebileceğini ancak daha sert bir çöküşün olası olmadığını söylüyor. Batılı alıcıların bir kısmı büyük ihtimalle yüksek maliyeti en azından kısmen kabul edeceği tahmin ediliyor.
Çin, yüksek katma değerli alüminyum ürünlerinin ihracatına geçiş gibi çeşitli önlemler benimsendi. Sektör kaynakları, uzun vadede ticaret anlaşmazlığının Çinli üreticilerin kalite ve fiyat açısından üstün alüminyum ürünleri geliştirmelerine olanak tanıyacağını ve bunun da nihayetinde Çin alüminyum ürünlerinin ihracat karışımının iyileştirilmesine yardımcı olacağını iddia ediyor.
2017’den bu yana küresel alüminyum ticareti
■ ABD, 2017’de Çin’in yarı mamul alüminyum ürün ihracatının yaklaşık yüzde 16’sını oluşturuyordu, ancak bu pazar payı 2018’de düşmeye başladı ve 2024’te mütevazı bir %4 seviyesinde kaldı.
■ Tam mamul alüminyum ürün ihracatına bakıldığında Çin’in ihracatının 2017’den 2024’e yüzde 52 artmasına rağmen pazar payının yaklaşık yüzde 6’da sabit kaldığı görülüyor.
■ Karşılaştırmak gerekirse, Meksika’nın Çin’in yarı mamul ihracatındaki pazar payı 2017’de yüzde 3,8’den 2025’te yüzde 10’a yükselirken, Kanada’nın pazar payı yüzde 2,3’ten yüzde 4’e çıktı.
■ Vietnam, Tayland ve Güney Kore gibi Asya ülkelerinde de pazar payında sıçrama görüldü.
■ AB, Güneydoğu Asya, Japonya ve Güney Kore gibi diğer pazarlar ABD’ye alüminyum ihracatını artırdı. Çin bu ülkelere alüminyum ihracatını artırdı ve Çin’in alüminyumuna olan bağımlılıkları büyüdü.
Üretimde zirveye yaklaşıyor
Çin'in alüminyum üretimi, hükümetin kapasite sınırına yaklaşıyor. Birincil metal eritme kapasitesine yapılan büyük yatırımlar, Çin’in üretimini 2004’teki dört milyon tondan 2024’te 43 milyona, yani küresel üretimin yüzde 60’ına çıkardı. Uluslararası Alüminyum Enstitüsü’ne göre, Çin’in birincil alüminyum üretimi 2025’in ilk çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 2,6 arttı. Ocak-Mart döneminde yıllık üretim ortalaması 44 milyon ton olarak gerçekleşti. Bu, 2017 yılında belirlenen 45 milyon tonluk sınırın sadece 1 milyon ton altında kaldı. Danışmanlık şirketi AZ Global’e göre, ülke üretiminin sınırı aşması teknik olarak mümkün.
