Küresel buğday piyasası 2026’ya yüksek arz ve rahat stoklarla giriyor. Chicago vadeli işlemlerinde buğday fiyatlarının 5,20 doların altına gerilemesi, piyasanın bol arzı fiyatladığını gösteriyor. Fiyatlar aylık bazda yüzde 2,7, yıllık bazda ise yüzde 6 düşüş kaydederken, görünüm 2026’da da sert bir yükselişe alan bırakmıyor.
2025/26 sezonunda küresel buğday üretiminin rekor seviyelere ulaşması bekleniyor. Yaklaşık 829 milyon tonluk üretim tahmini, hem önceki sezona göre yüzde 3,5’lik artışa hem de son yılların en güçlü arz tablosuna işaret ediyor. Üretim tahminlerinin sezon boyunca yukarı yönlü revize edilmesi, arz baskısının yapısal hale geldiğini ortaya koyuyor.
Stoklar rahat, fiyatlar baskı altında
Küresel buğday stoklarının 2025/26 sezonunda yaklaşık 10 milyon ton artarak 271 milyon tona ulaşması, fiyatların yukarı yönlü hareketini sınırlayan temel faktörlerden biri. Stok-kullanım oranının yüzde 33’ün üzerine çıkması, piyasanın beklenenden daha iyi arz edildiğini gösteriyor.
2026/27 sezonuna bakıldığında ise üretimde bir miktar geri çekilme öngörülüyor. Ancak bu daralma, fiyatları yukarı itecek ölçekte değil. Stok-kullanım oranının 2026/27 sonunda da yüzde 32 civarında kalması bekleniyor. Bu da, olası fiyat yükselişlerinin geçici ve sınırlı kalacağına işaret ediyor.
Rekor üretimin mimarları Avrupa Birliği (AB) 2025/26 sezonundaki üretim artışının ana kaynağı oldu. Zayıf geçen bir önceki sezonun ardından AB buğday üretiminin yüzde 16 artarak 142 milyon tonun üzerine çıkması bekleniyor. Bu, 2015/16’dan bu yana en yüksek seviye. Ekim alanlarının genişlemesi ve güçlü verimler arzı desteklerken, güçlü euro Avrupa buğdayının ihracat rekabetçiliğini sınırlıyor.
- Rusya’da da beklentilerin üzerinde bir tablo var. Sezon başındaki olumsuz hava senaryolarına rağmen, verimlerin güçlü seyretmesiyle üretimin yüzde 6 artarak 86,5 milyon tona ulaşması bekleniyor. Bu hasat, Rusya’nın tarihindeki en büyük üçüncü buğday üretimi olacak.
- ABD’de üretim artışı sınırlı kalsa da verimlerin desteğiyle 54 milyon tonun üzerinde bir hasat öngörülüyor. Zayıflayan dolar sayesinde ABD buğdayı ihracatta avantaj sağlarken, kümülatif ihracat hacmi yıllık bazda yüzde 23 artmış durumda.
- Hindistan’da ise 118 milyon tonla rekor üretim bekleniyor. Ancak ihracat yasağı devam ettiği sürece bu arz küresel piyasaya yansımıyor. Avustralya ve Arjantin’de de güçlü hasatlar, küresel arzın geniş tabanlı olduğunu gösteriyor.
2026/27’de denge korunacak
2026/2027 yılı sezonu için bir başka rekor üretim yılı beklenmiyor. Avrupa Birliği, Amerika Birleşik Devletleri, Rusya ve Arjantin’de üretimin yıllık bazda gerilemesi bekleniyor. Buna rağmen, küresel arzın tarihsel olarak güçlü seviyelerde kalacağı öngörülüyor.
Çin’in ithalatında gerileme düşüşü sınırlıyor
Çin’in buğday ithalatındaki sert düşüş, küresel talep tarafını sınırlayan bir diğer unsur. Güçlü iç üretim ve zayıflayan yem talebi nedeniyle Çin’in 2026’da da ithalat tarafında temkinli kalması bekleniyor. Bununla birlikte, Çin-ABD ticaret görüşmeleri sonrası ABD buğdayına yönelik sınırlı alımlar için alan bulunuyor. Rusya-Ukrayna arasında olası bir barış anlaşması ise orta ve uzun vadede buğday piyasası için aşağı yönlü bir risk oluşturuyor. Kısa vadede üretime etkisi sınırlı olsa da, Karadeniz kaynaklı arz risklerinin azalması, fiyatlar üzerinde baskı yaratabilir.
Soya fasulyesini zorlu bir yıl bekliyor
Soya fasulyesi piyasası 2025'te ticaret gerilimlerine rağmen güçlü bir performans sergiledi. CBOT’ta soya fasulyesi fiyatı 1 yıl öncesine göre yüzde 8 yukarıda, kile başına 10.5 dolar civarında. 2026 görünümü daha karmaşık bir dengeye işaret ediyor. Önümüzdeki yıl piyasayı destekleyecek unsurlar bulunsa da, fiyatların yönü büyük ölçüde Çin’in ABD soya fasulyesi alımlarına dönüp dönmeyeceğine ve ABD’nin biyoyakıt politikasına bağlı olacak.
Küresel soya fasulyesi piyasasında 2025/26 sezonunda arzın daralması bekleniyor. ABD’de soya fasulyesi üretiminin, yüzde 2,8 azalarak 116 milyon tonun altına inmesi bekleniyor. Buna karşılık Brezilya, 175 milyon tonla rekor bir hasada hazırlanıyor ve küresel tedarikteki ağırlığını daha da artırıyor. 2026/27 sezonuna bakıldığında ise tablo daha destekleyici. Küresel üretimin büyük ölçüde yatay kalması, buna karşın tüketimin artmaya devam etmesiyle yaklaşık 12 milyon tonluk bir arz açığı oluşacağı tahmin ediliyor. Bu seviye fiyatlar için orta vadeli bir destek alanı yaratıyor.
Ancak riskler masada. Çin’in ABD soya fasulyesine yönelik alım taahhütlerinin ne ölçüde hayata geçeceği belirsizliğini korurken, ABD’nin yenilenebilir dizel politikası da fiyatlar açısından kritik önemde. Biyoyakıt kaynaklı güçlü soya yağı talebi sürerse, bu durum soya fasulyesi piyasası için 2026’da en önemli dengeleyici unsur olacak
