EVRİM KÜÇÜK
ABD’nin agresif şekilde rekabetçi fiyat politikası, Ukrayna mısırını uluslararası pazarlarda ikinci plana itti. Fiyat avantajı, Amerikan ürünlerinin ihracat hacmini rekor seviyelere taşırken, Ukrayna ihracatçıları zorlu bir sezonla karşı karşıya.
Küresel tahıl piyasasında rekabet kızışırken, Amerikan mısırı düşük fiyat avantajıyla Ukrayna mısırını uluslararası pazardan neredeyse tamamen uzaklaştırdı. Özellikle yemlik tahıl fiyatlarında yaşanan düşüş ve ABD’nin agresif ihracat hamleleri, Karadeniz’in önemli tarım ihracatçılarından Ukrayna’nın ihracat beklentilerini gölgede bıraktı.
Ukrayna’da üretim artışı, fiyatlar üzerindeki baskıyı artırıyor. Son uluslararası ihalelerde Ukrayna mısırının fiyatları 244–246 dolar/ton arasında gerçekleşirken, liman teslim fiyatları 215– 220 dolar/ton bandına kadar geriledi. Amerikan mısırının fiyatları 175 dolar bandında işlem görmeye devam ediyor. ABD mısırı şu anda dünya piyasasında en ucuz seçenek olmaya devam ediyor. Chicago borsasında temmuz vadeli işlemler 176.2 dolar/tondan, Aralık vadeli işlemler ise 173,9 dolar/ton civarında işlem görüyor.
İki ülke arasındaki bu fark, özellikle fiyat duyarlılığı yüksek olan Asya ve Latin Amerika pazarlarında ABD mısırının tercih edilmesine neden oldu. Ukrayna’daki tüccarlar, yeni ihracat satışlarını durdurmuş durumda.
ABD’nin ihracatı %29 arttı
ABD’nin ABD’den 8–15 Mayıs haftasında yapılan mısır ihracatı, bir önceki haftaya göre yüzde 32,2 artış göstererek 1,72 milyon tona ulaştı. Bu miktarın 566 bin tonu Meksika’ya teslim edildi. ABD Tarım Bakanlığı (USDA) verilerine göre 2024/25 sezonunda şimdiye kadar toplam 45,5 milyon ton mısır ihraç edildi. Bu rakam, geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre yüzde 29,2’lik bir artış anlamına geliyor.
Türkiye de ABD mısırını değerlendiriyor
Türkiye geleneksel olarak Ukrayna’dan önemli miktarda mısır alımı yapıyor. 2024 yılında Türkiye, Ukrayna’dan yaklaşık 620 bin ton mısır ithal etti. Bu miktar, Ukrayna’nın toplam mısır ihracatının önemli bir bölümünü oluşturdu ve Türkiye’yi Ukrayna mısırının en büyük ithalatçısı konumuna getirdi. Ancak ülkenin tarım kooperatifi PUSK tarafından yapılan analize göre Türkiye Amerikan menşeili mısıra geçiş sinyali veriyor.
Ancak uzmanlar, USDA’nın sezon sonu için öngördüğü 66 milyon tonluk hedefe ulaşmanın zorlu olacağını belirtiyor. Çünkü Temmuz ayından itibaren Arjantin ve Brezilya gibi Güney Amerika ülkelerinden gelen daha ucuz mısırın piyasada etkili olması bekleniyor.
Ukrayna’nın ihracatında 1 milyon ton düşüş
Ukrayna tarafında ise hem üretim hem de ihracatta baskı sürüyor. 1–19 Mayıs tarihleri arasında Ukrayna’nın mısır ihracatı 1,26 milyon tonla sınırlı kaldı. Geçen yıl aynı dönemde bu rakam 2,36 milyon tondu. 2023/24 sezonu itibarıyla toplam ihracat 19,8 milyon tona ulaştı. Bu rakam USDA’nın sezon tahmini olan 22 milyon tona ulaşabileceğini gösterse de, hız kaybı dikkat çekiyor. Ukrayna’da tarımsal üretim cephesinde ise artış var. 16 Mayıs itibarıyla planlanan 4 milyon hektarlık ekim alanının yüzde 87’sinde, yani yaklaşık 3,5 milyon hektarda mısır ekimi tamamlandı. Geçen yıl aynı dönemde bu oran 3,6 milyon hektardı. Yoğun yağışların etkisiyle ekim alanlarının daha da artması bekleniyor.
