HALİL İBRAHİM DİNDİ - İnvesttime Arsa Ofisi Kurucusu
İklim kriziyle mücadele, karbon ayak izinin azaltılması ve enerji kaynaklarının verimli kullanılması gibi küresel öncelikler, inşaat ve gayrimenkul sektörünü kökten bir dönüşüme zorluyor. Artık bir yapının sadece estetik veya konforlu olması yetmiyor, çevreye ne kadar duyarlı olduğu da bir o kadar önem taşıyor. Sektördeki bu dönüşümle birlikte yatırımcıların ve müteahhitlerin ajandasına giren “Yeşil Bina Sertifikası”, bir mülkün hem prestijini hem de finansal değerini doğrudan artıran en kritik unsurlardan birisi haline geldi. LEED, BREEAM gibi uluslararası sistemlerle tescillenen bu yapılar, enerji tasarrufundan su yönetimine kadar pek çok alanda yüksek standartlar sunuyor.
Yeşil bina sertifikası, bir yapının tasarım aşamasından başlayarak inşaat süreci, işletilmesi ve hatta yıkımına kadar olan tüm yaşam döngüsünde çevreye minimum zarar verdiğini, kaynakları minimum düzeyde tükettiğini kanıtlayan uluslararası geçerliliğe sahip bağımsız bir tescil belgesidir. Yeşil binalar, standart binalara kıyasla %30-%50 arasında enerji, %40’a yakın su tasarrufu sağlıyorlar. Bu durum, işletme maliyetlerini ciddi oranda düşürüyor. Ayrıca, bu sertifikaya sahip mülklerin kira ve satış değerleri daha yüksek olurken, uluslararası fonlardan ve “Yeşil Kredi (Green Loan)” imkânlarından daha kolay yararlanabiliyor. T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelikler kapsamında, yeşil bina sertifikası alan projelere, belediyeler tarafından imar avantajları, harç indirimleri veya bazı vergi muafiyetleri gibi çeşitli yerel teşvikler de sağlanabilmektedir.
4 maddede aşamalar nelerdir?
Bir yapının, Yeşil Bina Sertifikası alabilmesi için profesyonelce yönetilmesi gereken belirli aşamaları bulunuyor ve sürecin genel hatlarına ilişkin şunlar söylenebilir.
1- Sertifika sisteminin ve hedeflerinin belirlenmesi: Projenin başında hangi sertifika türünün (Örn: LEED Gold) hedefleneceği netleştirilir.
2- Yeşil bina danışmanı ile çalışma: Süreç oldukça teknik detaylar barındırdığından, akredite bir yeşil bina danışmanı ile sözleşme imzalanır.
3- Kriterlere uygun tasarım ve inşaat: Yapı; Sürdürülebilir Arazi Seçimi, Su Verimliliği, Enerji ve Atmosfer (Yenilenebilir Enerji), Malzeme ve Kaynaklar (Geri Dönüşümlü Malzeme), İç Mekan Kalitesi gibi ana başlıklardaki kriterlere uygun olarak inşa edilir.
4- Denetim ve planlama: İnşaat bitiminde, tüm tasarım ve uygulama verileri ilgili uluslararası kuruluşa (Örn: USGBC) sunulur. Kurumun yaptığı denetimler sonucunda, toplanan puanlara göre “Yeşil Bina Sertifikası” hakkı kazanılır.
Yaygın kullanılan “Yeşil Bina Sertifikası” isimleri nelerdir?
Dünyada ve ülkemizde en yaygın kullanılan yeşil bina sertifika sistemleri şunlardır:
1- LEED (ABD): Dünyada en yaygın kullanılan, gümüş, altın ve platin gibi derecelendirmeleri olan sistemdir.
2- BREEAM (İngiltere): Avrupa menşeili, binaların çevresel performansını ölçen en eski sertifikasyon modelidir.
3- B.E.S.T / ÇEDBİK (Türkiye): Türkiye’nin coğrafi ve kültürel şartlarına uygun olarak Çevre Dostu Yeşil Binalar Derneği tarafından geliştirilen yerli sertifika sistemidir.
