Yemek kartlarında zafer işçi ve işverenin

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, Türkiye iş dünyasını yakından ilgilendiren kritik bir karara imza attı. Bu karar, işverenlerin çalışanlarına sunduğu yemek yardımlarının niteliği, kapsamı ve sigorta primi matrahına dahil edilip edilmeyeceği konusundaki yıllardır süren tartışmalara nokta koydu. Artık, yalnızca yemek ve gıda bedellerini karşılayan yemek kartları ile yapılan ödemeler, “ayni yardım” olarak kabul edilecek ve sigorta primine esas kazanca dahil edilmeyecek.

Bu gelişme, hem işverenlerin mali yükünü azaltacak hem de çalışanların sosyal haklarını güvence altına alacak bir düzenin önünü açtı. Üstelik karar, yeni nesil çalışma modellerine de uyumlu bir sosyal yardım anlayışını hukuki çerçeveye oturtuyor.

Ne olmuştu?

2022 yılında yayımlanan SGK’nın 2022/22 sayılı Genelgesi, yemek yardımlarının nasıl değerlendirileceğine dair yeni bir yaklaşım getirerek işverenlerin tepkisini çekmişti. Bu genelgeye göre, işverenlerin yemek kartı aracılığıyla yaptığı ödemelerin yalnızca belirli bir kısmı (günlük brüt asgari ücretin %23,65’i kadar, 2025 için 158TL) prime esas kazanca dahil edilmeyecekti. Bu sınırı aşan tutarlar ise ücret kabul edilerek sigorta primi matrahına eklenecekti.

Bu durum, Yemek Kartı Hizmetleri Derneği başta olmak üzere birçok sektörel örgüt ve işletme tarafından eleştirildi. Zira kartların teknik altyapısı sadece yemek ve gıda alımına izin veriyordu. Kartların "nakit gibi kullanılabildiği" yönündeki iddia, uygulama ile örtüşmüyordu.

Konu yargıya taşındı. Danıştay 10. Dairesi bu düzenlemenin hukuka aykırı olduğuna karar verdi. SGK kararı temyiz etti. Son sözü söyleyen Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 6 Mart 2025 tarihli kararıyla 10. Daire'nin iptal kararını onayladı.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun gerekçesi özetle şu şekildedir:

• Yemek kartı ile yapılan ödemeler, yalnızca yemek hizmeti veya tüketime hazır gıda alımında kullanılıyorsa "ayni yardım" sayılır.
• Bu durumda, yardım sigorta primine esas kazanca dahil edilmez.
• Kartın nakit çekime veya başka amaçlarla kullanılmasına imkân tanımaması önemlidir.
• SGK’nın genelgesi, Kanun’da olmayan ek sınırlamalar getirmiştir.
• 5510 sayılı Kanun’un 80. maddesi, yemek yardımının ayni mi, nakdi mi olduğuna göre farklı sonuçlar öngörür; mekânsal bir ayrım (işyeri içi/dışı) öngörmez.

Uygulamada ne değişti?

İşverenler, çalışanlarına sundukları yemek yardımlarını aşağıdaki şekilde gerçekleştirdiklerinde, bu yardımların tamamı SGK priminden muaf olacaktır:

• Yardım kart, çek veya kupon gibi araçlarla yapılmalıdır.
• Bu araçlar sadece yemek ve gıda harcamalarında kullanılabilmelidir.
• Kartlar nakit çekilemez, başka mal/hizmet alımında kullanılamaz olmalıdır.

Kart, nakit gibi her yerde geçerli ise veya başka amaçlarla kullanılabiliyorsa, bu durumda yardım nakdi yardım sayılır ve yalnızca belirlenen sınırın altındaki tutar muafiyet kapsamında kalır.

Ekli tabloda danıştay kararı sonrası Çalışanlara Sağlanan Yemek Menfaatinin vergisel ve SGK kesintileri açısından durumu özetlenmiştir.