Müşteri, velimettir. Anlamı, bize nimet sağlayan, zenginlik üreten, gelir getiren… Ancak YZ çağında müşteri artık, verinimet olmuştur. KOBİ, kendi verisiyle yol almıyorsa, başkasını zengin ediyordur.
Yeni ekonomi çağında KOBİ’nin kaderini belirleyen şey yalnızca sermaye değil, “veriyle kimin için üretim yaptığına” dair stratejik farkındalıktır. Kâr ettiğini sanan ama değeri başkasına aktaran işletme, algoritmik çağda kendini eksilterek sistemin yedeği hâline gelir.
Dönüşüm çağındayız. Dijitalleşme, yeşil dönüşüm ve yapay zekâ ekseninde iş modelleri değişiyor. Peki, bu dönüşümde KOBİ nereye konumlanıyor? En temel soruyu sorarak başlayalım: "Ey KOBİ, sen kime çalışıyorsun?" Bu soru, sadece muhasebe tablolarıyla değil, veri okuryazarlığıyla cevaplanmalı.
VERİYLE KİME DEĞER ÜRETİYORSUN?
Müşteriye mi, tedarikçiye mi, finansöre mi, yoksa hiç farkında olmadan algoritmaların döngüsüne mi? Veriyle Kime Değer Üretiyorsun? Bir KOBİ, ürettiği değerin nereye aktığını ölçemiyorsa, aslında yönsüzdür. Tedarikçiye maliyet azaltırken, müşteriye fiyatta kıyas sunarken; kendisine kalan nedir? YZ çağının temel ilkesi şudur: "Ölçemediğini yönetemezsin, yönetemediğini koruyamazsın."
Peki, KOBİ'ler kendileri için neyi ölçüyor? KOBİ’lerin veriyle kendine bakma yeteneği gelişmezse; üretkenliği başka platformların girdisine, sadakatini zincir marketlerin diktesine, stratejisini ise dış ticaret partnerlerinin algoritmasına kaptırır. Yani veriyle yola çıkmamışsa başkasına çalışacaktır.
2 SORU 2 CEVAP / Veri Tabanlı KOBİ Stratejisine dair…
KOBİ’ler dijital dönüşümde nereye takılıyor?
YZ destekli sistemlerde en büyük sorun; KOBİ’nin kendi verisini okuma becerisi… ERP kurmakla dijital dönüşüm olmaz. Hangi müşteriden ne kazanıyor, hangi süreçte kaynak israf ediyor, hangi hizmeti kimin için geliştiriyor bilmiyor. Kısacası; kime çalıştığını bilen KOBİ, önce kendine değer üretir.
KOBİ veriyle karar almaya geçebilir mi?
Evet, geçebilir. Ama önce zihinsel dönüşüm şart. KPI değil KVI (Key Value Indicator) üzerinden hareket etmesi gerekir. Veri ile çalışan, içgörü ile yöneten, insanla anlam bulan KOBİ, yeni ekonominin merkezine geçer.
NOT
VERİSİZ KOBİ, VAR OLSA DA ASLINDA YOKTUR
YZ çağında veri, sadece performans değil; niyetin, yönelimin ve stratejinin yansımasıdır. Kâr mı ettin? Peki, kimin için? Kime “veriyle” çalıştığını bilmeyen KOBİ; kendi aklını bir başkasının kasasına kodlar. Gelin, KOBİ’leri “veriye bakarak strateji üreten bir zihinle” yeniden tanımlayalım.
YZ LÛGATI
KVI (Key Value Indicator): Bir işletmenin stratejik değerini ölçen göstergeler seti.
Veri Körlüğü: Elinde veri olduğu hâlde iç görüye dönüştüremeyen KOBİ davranışı
Avara Algoritma: Kime, ne için üretildiği belli olmayan, sistem dışı kalmış iş modeli
