PEKER Holding ve Pek Teknoloji Yönetim Kurulu Başkanı Hasan Peker, 10-11 yıl önce Münih’te bir fuarda Slovenya vatandaşı Mikael Kostkin’le tanıştı, tarımdan savunmaya, yangın söndürmeye kadar farklı alanlarda kullanılabilecek insansız araç geliştirdiğini dinledi. Peker’in Kostkin dostluğu ilerledikçe geliştirilen insansız araç konusuna kafa yormaya başladı.
Mikael Kostkin, her buluşmalarında hayalini Hasan Peker’e açtı:
- Bir yatırımcı bulsak bu insansız aracımız başta tarım olmak üzere farklı alanlarda çok iş yapar.
Peker, 2019 yılında kurdukları “Pek Automotive” üzerinden Kostkin’in tarımdan savunmaya kadar her alanda kullanılabilecek insansız elektrikli aracın üretimi için yatırımcı olmaya karar verdi. Yatırım için adres ararken, Kostkin, vatandaşı olduğu Slovenya’yı önerdi. Bu öneri Peker’in aklına yattı:
- Bu işin Ar-Ge merkezini ve ilk üretim alanını Avrupa Birliği (AB) üyesi bir ülkede kurmakta yarar var.
Hasan Peker, Slovenya’nın başkenti Ljublijana yakınlarındaki Logatec’te bir Ar-Ge merkezi ve küçük atölye ile yatırımı başlattı. Prototiplerin üretildiği atölye, seri üretime doğru fabrikaya dönüştü. Aynı organize sanayi bölgesinin (OSB) içinde yan yana ve karşılıklı üretim alanı sayısı 4’e çıktı, yatırım da zamanla 117 milyon Euro’yu buldu.
2024 yılı ilkbaharında Peker’in davetiyle Marbella’ya (İspanya) gittiğimizde Slovenya’daki yatırımını kısaca anlatmıştı:
- 2019 yılında kurduğumuz “Pek Automotive” Slovenya’da sürücüsüz, elektrikli tarım araçları, yani robot geliştiriyor. Şu ana kadar 14 patent aldık. Seri üretim aşamasına geldiğimiz araçlar yapay zeka ile çalışıyor. Tarlada, bahçede ilaçlamadan hasata birçok işi yapıyor.
Peker, Marbella’da kısa bilgiyi verdikten sonra davetini de yapmıştı:
- Birlikte Slovenya’ya gidelim. Teknolojide ulaştığımız aşamayı görün.
Danışmanları Çetin Kımız ve Can Kımız organize etti, geçen hafta bir grup meslektaşımla Hasan Peker’in davetiyle Ljublijana’ya gittik. Peker’e Pek Automotive’in yönetiminde bulunan Fethi Ağalar eşlik etti.
Hasan Peker, Mikael Kostkin ve Fethi Ağalar, fabrika turu sırasında şu bilgiyi verdi:
- Aslında burada elektrikli, insansız çalışan, karada kullanılan bir platform üretiliyor. Platformun üzerine monte edilen aletler, parçalar, yüklenen yazılım onu elma toplayan bir tarım makinesine, yangın söndüren, mayın imha eden bir araca dönüştürebiliyor.
Peker, aracın elma toplama şovu sırasında anlattı:
- Bu araç tarlada 7/24 çalışabiliyor. Tarlada iş yapacak eleman bulamama sıkıntısını ortadan kaldırıyor. Başlangıçta alet bahçeye girdiğinde verilen komut üzerine ağaçtaki elmaların tamamını topladı. Oysa arada tam olgunlaşmamışlar da vardı.
Bunun üzerine yazılımının geliştirildiğini bildirdi:
- Şimdi artık olgunlaşmış elmaları topluyor. Renk ve büyüklük analizi yapıyor. Ağaçtaki elmaların kalan bölümünün ne zaman toplanabileceği konusunda takvim de verebiliyor. Bu platform yeri geldiğinde ilaçlamada, bahçeyi çapalamada da kullanılabiliyor.
Yangın söndüren aracın su ve köpük püskürtme şovunu izleyip, mayın imhasında kullanılan araçla ilgili bilgi alırken Peker şu noktanın altını çizdi:
- Bu araçların asıl üretim merkezini Türkiye’de kurmayı planlıyoruz. Bu amaçla 250 milyon dolarlık teşvik belgemizi aldık. Yatırım adresi olarak da Manisa’yı düşünüyoruz. Türkiye’de üretim başlayınca, Slovenya’daki tesislerimiz tümüyle Ar-Ge merkezine dönüşecek.
Fethi Ağalar araya girip gezdiğimiz tesislerle ilgili detay bilgi aktardı:
- Logatec’te 4 binaya yayılan tesisimiz robotik donanım, sensör teknolojileri, görüntü işleme sistemleri ve yapay zeka tabanlı yazılımların entegre şekilde geliştirildiği bir teknoloji merkezi olarak konumlanmış durumda.
Hasan Peker sürdürdü:
- Mevcut tesislerimiz yıllık 1500 araç üretme kapasitesine sahip. Bir araç 15 bin parçadan oluşuyor. Türkiye’den Eskişehir, İstanbul, Ankara ve Bursa’da faaliyet gösteren 5 tedarikçiden parça alıp Slovenya’ya getiriyoruz.
Küçük yaşta aile işi un sanayiciliği ile iş hayatına atılan Hasan Peker, oradan siyasete, sonrasında gayrimenkule uzanan, Almanya, İspanya ve Türkiye’de projeler yapan girişim grafiği ile dikkati çekti…
“Pek Automotive” ile girdiği otonom tarım, savunma, yangın söndürme araçları üretimiyle, sanayicilikte teknoloji çıtasını oldukça yukarı taşıdı…
Slovenya’daki 117 milyon Euro’luk yatırımın ardından Türkiye’de kuracağı 250 milyon dolarlık üretim üssü ile “yüksek teknoloji”deki yerini perçinleyecek…
48 voltla çalışıyor 40 kat daha az enerji tüketiyor
PEKER Holding ve Pek Teknoloji Yönetim Kurulu Başkanı Hasan Peker, Logatec’teki tesiste bitmiş araçların şu yönüne dikkat çekti:
- Bu araçlar gücünü 48 voltluk enerji kaynağından alıyor. İnsansız, yapay zeka destekli teknolojiyle görevini yapıyor. Benzerlerinden 40 kat daha az enerji tüketiyor.
Enerji tasarrufu konusuna şu iddialı örneği verdi:
- Klasik bir traktörün 40 bin dolarlık yakıt tüketerek yaptığı işi, bizim araçlar 1000 dolarlık enerji harcamasıyla tamamlıyor.
Araçların otonom yönüne yeniden işaret etti:
- Tarlada, bahçede insansız, yani otonom çalışan araçlarımız iş gücü giderlerini de oldukça aşağı çekiyor. Bu yönüyle de kısa sürede kendini amorti etme imkanı sağlıyor.
Araçların tarımda kullanılan versiyonlarının hasat kayıplarını en düşük düzeye çekebildiğini vurguladı:
- Böylece tezgaha giden ürünün kalitesi daha yüksek düzeyde olabiliyor.
Peker Holding’in bu konudaki hedeflerini paylaştı:
- Hedefimiz tarımda verimliliği artıran, iş gücü bağımlılığını azaltan ve üretimi daha öngörülebilir hale getiren bir dönüşüme öncülük etmek.
Tarımda yaşanan gelişmelerin üzerinde durdu:
- Dünyada bugün tarım, iklim baskısı, su stresi, iş gücü daralması ve gıda güvenliği ekseninde yeniden tanımlanırken, çözümün merkezine akıllı tarım, hassas üretim, yerli teknoloji ve sürdürülebilirlik yerleşiyor. Bu dönüşümde yön veren oyuncu olmayı hedefliyoruz.
Manisa’da 6 bin otonom tarım aracı üretip, kilo başına 200 Euro’ya ihraç edecek
PEKER Holding ve Pek Teknoloji Yönetim Kurulu Başkanı Hasan Peker, Slovenya’da Ar-Ge ve ilk üretim merkezini kurdukları öncelikle tarıma dönük yola çıktıkları otonom araç konusunda Türkiye’den “stratejik yatırım teşviki” çerçevesinde davet aldıklarını belirtti:
- Aldığımız davet, projemizin stratejik öneminin devlet nezdinde teyit edildiğini gösteriyor. Bu yaklaşım yalnızca sanayi politikasının parçası değil, aynı zamanda gıda güvenliği, teknoloji bağımsızlığı ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin kesişim noktasında yer alıyor.
Bu alandaki yatırımlarını baştan itibaren ölçeklenebilir ve küresel bir model olarak kurguladıklarının altını çizdi:
- Seri üretime geçtiğimizden itibaren farklı ülkelerden 25 sipariş aldık. Avrupa ülkelerinde distribütörlükler vermeye başladık.
Slovenya’daki 117 milyon Euro’luk yatırımın geri dönüş süresini merak ettik, Pek Automotive Yönetim Kurulu Üyesi Fethi Ağalar, şu bilgiyi verdi:
- Alınan siparişlerle birlikte Slovenya’daki tesislerimiz kendini çevirme noktasına geldi.
Hasan Peker, Manisa’daki yatırımın devreye girmesi sonrasına dönük hedefleri üzerinde durdu:
- İlk etapta toplam yıllık üretimimiz 6 bin adet olacak. Zamanla yıllık 10 bin adetlik üretim noktasına ulaşacağız.
Manisa’daki üretimin yüzde 80-90’ının ihracata yöneleceğini aktarınca, kilo başına ihracat geliri beklentilerini sorduk, Fethi Ağalar hesapladı:
- Kilo başına ihracat geliri 200 Euro dolayında olacak…
Hasan Peker, araçların tarımda kullanım alanlarını şöyle örnekledi:
- Fransa’da üzüm, Brezilya’da portakal, Orta Avrupa’da elma ve Almanya’da şerbetçi otu tarımı ve hasatında çözümler sunabiliyoruz. Elbette Türkiye’de de aynı alanlarda kullanılması söz konusu olabilecek.
