Bakkalların her biri yılda ortalama 1 milyon lira zararda. Sebep; kaçak sigara sektörü… Devletin 120 milyon liralık vergi kaybı da cabası. Etkilenen tek bir bakkal değil, tüm mahalle asında…
Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu’nun 7’nci TESK Çalıştayındayız. Çeşitli illerin bakkal odası başkanları, Kıbrıs Limak Bafra otelde, kaçak sigara sorununu tartışıyor. Philip Morris Genel Müdürü Sibel Yavuz Diren; kaçak sigaradan devletin 120 milyar liralık vergi kaybına işaret ediyor.
Kaçak sigara, bakkalların en fazla şikâyetçi olduğu konu... TESK Başkanı Bendevi Palandöken, bu konuyu sık sık dile getirdiklerini, bakanlığın sorunu bilmesine rağmen kaçağa karşı mücadelede daha etkin tedbir alınmadığını söylüyor; “her bakkal, yılda 1 milyon lira zararda, yeni yaptırımlar şart.”
HERKESİN CEBİNDE MİNİ SİGARA FABRİKASI VAR
Çalıştayda paylaşılan bilgiler içinde benim en fazla hayret ettiğim, tütünden sigaraya dönüştüren sarma makineleri ile, bazı illerde kaçak sigara oranının %25’i aştığı bilgisiydi. Ortalama 150 lira maliyetli dolum makinesi, çoğu kişinin cebinde mini bir sigara fabrikası gibi kaçak sigara üretebiliyor.
Genelde makaron denilen boş sigara kapsülleri alınıyor ve kaçak tütün ile birleştirilip piyasaya sürülüyor. Devlete vergi ödeyen kurumsal sigara fabrikaları da bakkallar gibi kaçakçılık sektörü mağdurları arasında… Philip Morris CEO’su Sibel Yavuz; “dürüst bakkal korunmalı” görüşünde.
İKİ SORU İKİ CEVAP / Kaçak sigaraya dair…
Kaçağın ana sebebi ne?
Yaptırım eksikliği, cezasızlık kültürü, denetim olmayışı… 150 bin bakkalın zarar gördüğü, 120 milyar lira vergi kaybının yaşandığı kaçak sigara alanında daha güçlü kurallar ve caydırıcı cezalar olmalı.
Sağlık üzerinde etkisi?
Türkiye şu anda civar coğrafyalardan gelen, kalitesi ve sağlığa uygunluğu belli olmayan tütün girişinin odağında… Bu işi sektörleştiren, kayıt dışında ve yasa dışında kalanlar, insan sağlığını riske atıyor.
NOT
“ESNAF TEZGÂHINA DÜRÜSTLÜKTEN BAŞKA BİR ŞEY KOYMAZ”
Bu söz, TESK çalıştayında Bakkal odası başkanlarıyla buluşan Bendevi Palandöken’e ait; “milyonlarca esnafın hakkını savunmak için sergilenen hatalara işaret ediyor, kırmadan dökmeden uyarılar yapıyoruz.” Ancak bunca uyarıya rağmen hükümetin kaçak sigara konusunda ataleti de bir gerçek.
KAÇA SİGARA LÛGATI
Makaron: Boş sigara kapsülü. İçine tütün konularak sigara haline getirilen malzeme
Sarma makinesi: Kâğıt ile tütünü birleştirip sigara haline getiren basit cihaz
Kaçak tütün: Ülkeye yasadışı yollardan veya yolcu beraberinde giren müskirat
Enfiye: Eskilerin tütünü burun mukozasına koyup nikotin edindiği sürecin adı
