2017 YILI Mayıs’ında dönemin Şölen Çikolata CEO’su Elif Çoban’ın davetiyle Gaziantep’teki tesislerini geziyoruz. Elif Çoban, tesislerinin ulaştığı büyüklüğe işaret etti:
- Bulunduğumuz OSB’de tek çatıda 120 bin metrekarelik kapalı alana ulaştık.
Elif Çoban, fabrika turunda kendisine eşlik eden Şölen Çikolata Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Ali Çoban’a döndü:
- Kardeşim Ali, burada yatırıma başladığımız günlerde dünyada önde gelen birçok fabrikayı gezdi.
Elif ve Ali Çoban, heyecanla robotlara dikkati çekti:
- Bu fabrika, “endüstri 4.0” vizyonunun gerekliliklerini tam olarak karşılıyor.
Elif Çoban, bu iddiasını ürün örneği ile perçinlemeye çalıştı:
- Bu ürünü yurt dışında elle üretim yapan bir markada görmüştüm. Hayvan figürlü bu üründe 4 farklı içerikli çikolata var. Elle üretilen örneği kardeşlerime gösterdim. Bu makine bizim önerilerimizle dizayn edildi. Elle 4’e mal edilen ürün, robotik sistemle 1’e mal oluyor.
Mini çikolatalı gofretin paketlendiği banda vurgu yaptı:
- Buradaki robotların kolları uzay araçlarında da kullanılan fiber teknolojisiyle yapıldı. Çok hassas dokunuşla mini gofretleri zedelemeden pakete hızla yerleştiriyor.
Ali Çoban, Biscolata’nın üretim bandını anlattı:
- Bu ürünü pazarlama ekibimizin önerisi üzerine gündeme almıştık. Japonya’da makinesini bulduk, 10 milyon dolardı. Gaziantep’teki makine üreticileri ile bu bandı 600 bin dolara mal ettik. Patentini de Şölen olarak aldık. TÜBİTAK da bu projemize yüzde 70 destek verdi.
O tesis gezisi sonrası 15 Mayıs 2017 tarihli yazıma şu başlığı atmıştım:
- Çikolatada “robot”a geçti, kilo başı ihracatı 3.75 dolara çıktı.
Geçen hafta Şölen Çikolata CEO’su Erdoğan Çoban’ın davetiyle 2-3 meslektaşımla birlikte Gaziantep’e gittim. O gün Şölen Çikolata’nın 100 milyon dolarlık yeni yatırımının açılışı Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Gaziantep Valisi Kemal Çeber ve Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin’in katıldığı törenle gerçekleşmişti. Törene Şölen Çikolata Yönetim Kurulu Başkanı İsmail Çoban ile CEO Erdoğan Çoban ev sahipliği yapmıştı.
Erdoğan Çoban, Şölen’in öyküsünün 36 yılı bulduğunu belirtti:
- 36 yılda yaptığımız yatırımların toplamı 1 milyar 250 milyon dolara ulaşıyor…
Gaziantep’teki tesislerinin toplam büyüklüğünün 175 bin metrekareye ulaştığını vurguladı:
- “Chatgpt” ve “Gemini”a sordum, Google’de tarama yaptım: “Dünyadaki en büyük çikolata tesisleri hangileri?”
Bu sorunun yanıtını bizimle paylaştı:
- Birinci sırada Ferrero’nun Alba’daki (İtalya) tesisleri yer alıyor. İkinci sırada Hershey’s Pennsylvania (ABD) fabrikası bulunuyor. Üçüncü sırada ise Şölen’in Gaziantep’teki tesisleri var.
Çikolata üretimini endüstriyel sanayiye dönüştürdüklerini kaydetti:
- Bizim yabancı ünlü rakiplerimizin karşısında en büyük artımız teknolojimizin yeni olması. Rakiplerimizin çoğunun teknolojisi bizim tesislerin gerisinde kaldı.
Dünyadaki önde gelen market zincirlerine “private label” (market markası) üretimi yaptıklarının altını çizdi:
- Sadece ABD’li Walmart’a ihracatımız önümüzdeki yıl 100 milyon doları bulacak. Walmart’a yaptığımız üretimin yanı sıra kendi markalarımız da raflarına girecek. Çünkü, en büyük stratejimiz kendi markalarımızla büyümek.
Kendisinin CEO’luk görevini devraldığında Şölen Çikolata’nın cirosunun 330 milyon dolar olduğunu kaydetti:
- 2025 yılını 650 milyon dolar ciro ile tamamlamıştık. Bu yıl 750 milyon doları buluruz. 2030 yılında 1.2 milyar doları yakalamayı hedefliyoruz.
Birçok sektörün ihracatta fiyat tutturma sıkıntısı yaşadığını anımsattım, Şölen’in rekabet gücünü şöyle anlattı:
- Halen 3 bin 100 personelle yılda 120 bin tonluk üretim yapıyoruz. Yeni tesisle birlikte istihdamımız 500 kişi arttı. Eğer bugünkü otomasyon, yani ileri teknoloji altyapımız olmasa, bu üretimi 9 bin kişilik bir kadroyla yapabilecektik.
“Yapay zeka”yı daha çok kullanma yolunda adımlar attıklarının altını çizdi:
- Özellikle tekrar eden işleri “yapay zeka”ya yaptıracağız. “Yapay zeka” devreye girdikçe personeli başka işlere kaydıracağız. Örneğin satış ve pazarlamaya daha fazla personelle yükleneceğiz.
Şölen Çikolata, ileri teknoloji altyapısıyla toplam üretim maliyetleri içinde personelin payının yüzde 10’u geçmemesini sağlıyor. Böylece rekabet gücünü koruyor, hatta artırarak perçinliyor…
Kilo başına ihracatı 5.5 doları buluyor
ŞÖLEN Çikolata Yönetim Kurulu Üyesi ve CEO’su Erdoğan Çoban, 2017 yılındaki kilo başına ihracat gelirlerinin 3.75 dolar olduğunu anımsattım, mevcut düzeyi paylaştı:
- O dönemde bizim kilo başında ihracat gelirimiz 3.75 dolarken sektörün ortalaması 2.5 dolardı. Bugün sektör 3.7 dolara, biz de 5.5 dolara çıkmış bulunuyoruz.
Gıda ürünleri ihracat liginde lider olduklarını belirtti:
- 360 milyon dolarlık ihracatımızla 2025’te de ödülümüzü aldık.
İhracatlarının lokomotifi konumundaki Ozmo’ya işaret etti:
- Ozmo’nun ihracatı 200 milyon dolar düzeyinde. Azerbaycan’da kategorinin adı oldu. Irak’ta açık ara pazar lideriyiz.
İhracatta ülkeler arasında Belçika pazarının önde olduğunu vurguladı:
- Çikolatada önde gelen ülkelerden biri olan Belçika’ya ihracatımız 70 milyon dolar düzeyinde. İngiltere’ye 20 milyon dolarlık ihracat yapıyoruz. En zor pazarlardan biri ABD. İğne ile kuyu kazar gibi çalışıyoruz ama orada da büyüyoruz.
Şu veriyi ortaya koydu:
- Ülkemizden Belçika’ya yapılan çikolata ihracatının yüzde 62’sini biz gerçekleştiriyoruz. Kakao ülkesi Kolombiya’ya da ülkemizden yönelen çikolata ihracatının yüzde 65’ini biz yapıyoruz.
120’yi aşkın ülkeye ihracat yaptıklarını kaydetti:
- Yeni gireceğimiz pazarlar arasında Meksika var. Orada da büyük bir market zinciriyle anlaşmak üzereyiz.
Hayallerimiz arasında yurt dışında iyi bir marka almak da var
ŞÖLEN Çikolata CEO’su Erdoğan Çoban, Türkiye’ye, ülkedeki üretim gücüne inandıklarını belirtti:
- Hedefimiz kendi sektörümüzde dünyada ilk 10’a girmek.
Erdoğan Çoban’a yurt dışında marka satın almayı düşünüp düşünmediklerini sorduk, heyecanlandı:
- Hayallerimiz arasında yurt dışında marka satın almak da var. Tabi alacağımız markanın dünyada daha da öne çıkmamızı tetikleyici etki yaratmasını hedefliyoruz.
Günde 15 bin çocuk 15 dakika ‘Ozmo’ oynuyor
ŞÖLEN Çikolata CEO’su Erdoğan Çoban, çocuklarda ve annelerde marka sadakati sağlamak üzere Ozmo adıyla bilgisayar oyunu geliştirdiklerini belirtti:
- Ozmo oyunu 2 milyon kez indirildi. Bu veri markaya olan ilgiyi de gösteriyor.
Şu verinin altını çizdi:
- Günde 15 bin çocuk, Ozmo oyunu ile 15 dakika zaman geçiriyor.
Bilgisayar, mobil oyun geliştirenlerin Ozmo ile ilgilendiğini kaydetti:
- Ozmo’yu ayrı bilgisayar oyunu olarak konumlandırmayı teklif edenler oldu. Bizim öyle bir niyetimiz yok. Çünkü, bizim amacımız o oyunla Ozmo markamıza yatırım yapmak.
Şölen’e ‘yapay zeka genel müdürü’ aldı, üç ayrı ‘dijital ikiz’ini oluşturdu
ŞÖLEN Çikolata CEO’su Erdoğan Çoban, şirketi yönetirken kişisel olarak da “yapay zeka”yı en iyi şekilde kullanmaya çalıştığını belirtti:
- Örneğin, kişisel olarak üç ayrı “dijital ikiz” oluşturdum. Bunlardan biri maillerimi okuyor, sınıflıyor, cevapları hazırlıyor. Cevapları benim onayımla muhataplarına gönderiyor. Benim kişisel iş yükümü hafifleten işlemlerden biri oldu.
“Dijital ikiz” konusunda siber güvenliği nasıl sağladığını sorduk, anlattı:
- Şölen Çikolata’da “yapay zeka genel müdürü” olarak tanımlayabileceğimiz bir yönetici istihdam ediyoruz. Bu arkadaşımız “yapay zeka” uzmanı bir Amerikalı. Onun yönettiği birim “yapay zeka”yı en güvenli şekilde kullanmamızı sağlayan önlemleri alıyor.
