Bayer ve Köy Okulları Değişim Ağı iş birliğiyle hayata geçirilen “Köyde Meraklı Sınıflar” sadece bir proje değil; Türkiye’nin geleceğine dair bir vizyon önerisi... Mardin Konaklı İlkokulu Müdür Yetkili Sınıf Öğretmeni Beşire Çabukoğlu gibi merakı diri tutan her öğretmen, bir çocuğun hayal gücüne dokunuyor. O hayal gücü bir gün, bir köy okulunun sınıfından çıkıp bilimin ışığını çok daha uzaklara taşıyabilir…
Türkiye’nin eğitim haritasında köy okullarının yeri ayrı. Birleştirilmiş sınıflar, sınırlı malzemeler, çoğu zaman tek öğretmenin omuzlarında taşıdığı çoklu sorumluluk… Tüm bu zorluklara rağmen köylerde bilime merakla yaklaşan, soru soran, keşfetmek isteyen binlerce çocuk var. “Köyde Meraklı Sınıflar” projesi işte tam da bu noktada devreye giriyor. Bayer’in 160 yıllık bilim mirası ile KODA’nın köy öğretmenlerini güçlendiren pedagojik yaklaşımı birleşince ortaya çok değerli bir eğitim modelleri çıkmış. Proje, çocuğun merak duygusunu canlandırmayı amaçladığı kadar, asıl odağı öğretmene yönelterek etkiyi çarpan etkisiyle büyütüyor. Proje şu anda Mardin Konaklı İlkokulu’nda uygulanıyor.
Bilim okuryazarlığında 14 yıllık yolculuk
Bayer, “Herkes için Sağlık, Sıfır Açlık” misyonuyla yalnızca küresel sorunlara çözüm üretmekle kalmıyor; bilimin toplumsal dönüşümdeki gücüne inanan sorumluluk projeleri yürütüyor. Türkiye’de son 14 yılda 80 binden fazla çocuk ve gence ulaşan bu çalışmalar, bilim okuryazarlığının temellerini küçük yaşlarda atmanın önemini defalarca kanıtladı.
Bayer Genç Bilim Elçileri ile başlayan yolculuk; Liseler Arası Bilim Yarışması ve YGA iş birliğiyle hayata geçirilen “Bilimle Buluş” projesiyle sürdü. Bu kez odak, Anadolu’nun köy okulları oldu. Çünkü birleştirilmiş sınıflarda görev yapan öğretmenlerin ihtiyaçları diğer tüm eğitim ortamlarından farklı.
Köy öğretmenleri için özel rehber
Projenin merkezinde “Köyde Meraklı Sınıflar için Öğretmen Uygulama Rehberi” yer alıyor. Köy öğretmenlerinin gerçek ihtiyaçlarına göre hazırlanan rehber; sınırlı kaynaklarla yürütülebilecek fen deneylerinden, merakı besleyen yaratıcı etkinliklere kadar zengin bir içerik sunuyor.
Bu rehber sadece bilgi vermiyor; Merak uyandıran sorularla derse giriş, uygulamalı keşfetme adımları, birlikte sonuç çıkarma, öğrenilenlerin farklı örneklerle derinleştirilmesi ve sürecin değerlendirilmesi gibi 5E Öğrenme Modeli (Engage – Explore – Explain – Elaborate – Evaluate) üzerine kurulu güçlü bir pedagojik çerçeve sağlıyor.
Çocuklara bilimi yalnızca bir ders olarak değil, yaşadıkları çevreyi anlamanın bir yolu olarak sunuyor. Bir çiçeğin dokusuna dokunmak, yağmurun neden yağdığını merak etmek, rüzgârın yönünü anlamak… Yani bilim, köyün gündelik yaşamına karışıyor.
Bilimin domino etkisi
Pilot çalışma, geçtiğimiz yıl, KODA’nın Bursa Orhaneli’ndeki Uygulama Merkezi’ndeki çalışma sahasında yer alan iki köy okulunda 32 öğrenciyle 6 hafta boyunca yürütüldü ve etkileyici sonuçlar ortaya koydu: Rehber bin 250 kez indirildi. 1000’in üzerinde öğretmen ve öğretmen adayı rehbere birebir erişti. 100 öğretmen deprem bölgesinden katıldı. Proje dolaylı olarak 17 bin çocuğa ulaştı.
Bu rakamların ötesinde, öğretmenlerden gelen geri bildirimler projenin gerçek gücünü gösteriyor: Öğretmenlerin tamamı rehberi meslektaşlarına tavsiye edeceğini söylüyor, yüzde 100’ü içeriği sınıf pratiklerine entegre etmeyi planlıyor. Öğretmen adaylarının yüzde 90’ı rehberin “pratik ve uygulanabilir” olduğunu belirtiyor.
Projenin ikinci yılı çok daha geniş bir kapsama hazırlanıyor: Rehberi destekleyen 7 yeni video yayınlanacak. “Yer Temelli Eğitim” yaklaşımıyla 4 yeni içerik hazırlanıyor. 2026’da öğretmenler, akademisyenler, sivil toplum ve kurumların katılacağı büyük bir Bilim Forumu düzenlenecek. Amaç çok net: Bilimsel merakın, kırsal bölgelerde de sürdürülebilir bir yapıya dönüşmesi.
“Eğitime yapılan her katkı, geleceğe yapılan yatırımdır”
Bayer Türkiye Kurumsal İletişim Sosyal Sorumluluk Projeleri Lideri Elif Ateş, projeyi şu sözlerle anlatıyor: “Türkiye’de de uzun yıllardır bilim okuryazarlığına yatırım yapıyor ve bu yolda ülkemizin geleceğine sürdürülebilir bir katkı sağlamak için projeler geliştiriyoruz. Paydaşlarımızla ve toplumla birlikte büyümeyi ve gelişmeyi ilke ediniyoruz. Anadolu’nun dört bir yanındaki öğretmenlere ulaşarak bilim tohumları ekmeye devam ettiğimiz, köy, kasaba demeden tüm çocukların hayatına dokunmayı ve onları bilimin keyifli dünyası ile tanıştırmayı amaç edindiğimiz ‘Köyde Meraklı Sınıflar’ projemizi KODA’nın değerli rehberliği ile 2024 yılında hayata geçirdik. Proje kapsamında, birleştirilmiş sınıflarda görev yapan öğretmenler ve öğretmen adayları, hazırlanan rehberden yararlanarak farklı metot ve eğlenceli deneylerin de yardımı ile öğrencilerin merak, gözlem, araştırma, keşfetme ve bilimsel akıl yürütme becerilerini geliştirmelerine yardımcı oldu. Projemiz ikinci yılında da çok daha fazla öğretmene ulaşmak, daha fazla çocuğun bilime giden yolculuğuna eşlik etmek üzere büyümeye devam edecek. Eğitime yapılan her katkının, geleceğe yapılan bir yatırım olduğu bilincinden yol çıkarak, çocuklara bilimi sevdirecek projelere destek vermeyi sürdüreceğiz.”
Köyde Meraklı Sınıflar sadece bir proje değil; Türkiye’nin geleceğine dair bir vizyon önerisi. Mardin Konaklı İlkokulu Müdür Yetkili Sınıf Öğretmeni Beşire Çabukoğlu gibi merakı diri tutan her öğretmen, bir çocuğun hayal gücüne dokunuyor. O hayal gücü bir gün, bir köy okulunun sınıfından çıkıp bilimin ışığını çok daha uzaklara taşıyabilir…
KODA: Köy eğitiminin görünmeyen kahramanı
Köy Okulları Değişim Ağı (KODA), 2016’dan bu yana Türkiye’nin köy ve kırsal mahallelerinde çocukların daha iyi eğitim alması için çalışan bir gönüllü ve öğretmenler topluluğu. Öğretmenlere ve öğretmen adaylarına eğitimler veriyor, köylü ebeveynlerin çocuklarını daha iyi destekleyebilmesi için çalışmalar yapıyor ve köy koşullarına uygun eğitim içerikleri geliştiriyor. KODA, bugüne kadar 9 binden fazla öğretmen ve öğretmen adayına, dolaylı olarak ise 107 binden fazla köy çocuğuna ulaşarak eğitim kalitesini güçlendirdi.
