Taklit, aslının yerini tutmaz. Birine, bir şeye öykünmek, ondan ilham alma iyidir de taklit, kutsanmaz. Kuştan ilham aldık, uçak yaptık ama taklit etmedik. Hiç kanat çırpan uçak gördün mü?
Taklit; belli bir örneğe benzeme gayreti… Örnek alınanı çoğaltma eylemi… Öğrenmenin ilk basamağı… Aslını güçlendiren… Arapça kökenlidir, Türkçede öykünme ile karşılanabilir. Öykünmede bir örneğe benzeme gayreti vardır. Çoğaltmak istersin. Onun gibi olmak, benzemek arzusu uyanır.
Ancak hiçbir taklit, aslının yerini alamaz. Suret; aslından çoğaltılana denir. Taklitten farkı, öykünmeden ziyade örnek alınandan birden fazla üretme amacıdır. Tapunun aslı sende kalır, suretini verirsin notere… Pasaportun kopyası, orijinalinin suretidir ve bu bir zorunluluktan doğmuştur.
TAKLİDE TAKILIP, ASLINI ZEDELEME
Taklit, suretten farklı olarak benzeme duygusu içerir. Suret; çıkarılır, taklit; edilir. Suret gereklidir, taklit hoş karşılanmaz. Sanat; taklitle başlar ve kendi aslını yaratır. Yarı yolda kalmış her taklit, sanatı ucuzlatır. Taklide değer olan, şaheser kabul edilir.
Bazen şaheserin yaratan, eseriyle büyülenir ve ondan bir tane daha yaratmak ister. Fakat bu defaki yaratma değil, taklit olacaktır. Leonardo’nun Mona Lisa’sı 2 tanedir. Osman Hamdi’nin Kaplumbağa Terbiyecisi 2 tanedir. Ama her birinin binlerce taklidi vardır. Taklit edilebiliyor olmak, kaliteye delildir.
İKİ SORU İKİ CEVAP / Taklide dair…
Taklit, aslını yüceltir mi?
Resim dünyasında orijinalinden daha pahalıya satılan taklit tablolar görülmüştür. Ünlü şarkıcı Elvis Presley, en çok taklit edilen sanatçıdır. Onun taklidi yarışmasında, kendisi ancak 3’ncü olabilmiştir.
Peki, ya taklit ekonomisi?
İş dünyasında taklit, hoş karşılanmaz ama iş yapma şekli olarak hayli yaygındır; 5 trilyon $. Ürünü taklit edersin, orijinalinin pazar cazibesine imrenir, taklit edersin. Cezası ağırdır, yine de taklit edersin.
NOT
ASLI BOZUK OLANIN TAKLİDİ DE BOZUK OLUR
İyi taklit edilebilir ama kendi iyin orijinal olmalı. Aslı bozuk olanın taklidi de bozuk olacaktır. Bugün zorba ebeveynin çocuğunun; okulda akran zorbalığı yaptığını biliyoruz, görüyoruz, duyuyoruz. Kötünün şöhret bulması, ortalıkta daha fazla kötünün dolaşmasına yol açacaktır. Öyle de oldu zaten.
TAKLİT LÛGATI
Kopya: Bir ürünün, sistemin, yöntemin ve sürecin, birebir aynısını üretmek, satmak, yaymak
İlham: Kopyadan farkı, tıpatıp benzerini yapmak yerine aslından esinlenip değer üretmek
Telif Hakkı: Copyright. Fikir sahibinin haklarını kopyacılara karşı korumak için geliştirilen yasalar
Asıl: Kopyaya, taklide konu olan işin aslı orijinal eser, düşünce, üretim, ürün, fikir, yaklaşım
