ÜMİT IŞIK - TİCARET BAŞMÜFETTİŞİ
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 54 ve 84 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanan Fiyat Etiketi Yönetmeliğinin temel amacı, perakende olarak satışa sunulan mal ve hizmetlerin etiket, tarife ve fiyat listelerinin şekli, içeriği, kullanılması ile indirimli satışlara ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Ticaret Bakanlığı tarafından 17.07.2025 tarihinde yapılan basın açıklamasında, artan tüketici mağduriyetleri ve sektörün gereksinimleri göz önüne alınarak Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde değişiklik yapılması ihtiyacı doğduğu belirtilmiş ve söz konusu Yönetmelik değişikliği bu açıklamadan yaklaşık 3 ay sonra 11.10.2025 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
Bilindiği üzere, satıcı tarafından perakende satışa arz edilen mallara ilişkin olarak Yönetmelik ile belirlenen zorunlu hususlar hakkında tüketicileri bilgilendirme amacı ile kullanılan “fiyat etiketi”, satıcı tarafından perakende satışa arz edilen malların veya ambalajlarının yahut kaplarının üzerine kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde yazılı, dijital veya elektronik olarak konulması, etiket konulması mümkün olmayan hâllerde aynı bilgileri kapsayan listelerin görülebilir ve okunabilir şekilde uygun yerlere asılması zorunlu bulunmaktadır.
Fiyat Etiketi Yönetmeliğine göre, mal veya hizmetin satış fiyatı hakkında tüketicileri bilgilendirmek üzere kullanılan “Tarife ve fiyat listesi” de hizmetlerin özelliğine ve tüketiciye sunuluş biçimine göre, hizmetin sunulduğu işyerinde, ayrıca lokanta, restoran, kafe, pastane ve benzeri yiyecek ve içecek hizmeti sunulan işyerlerinde ise işyerinin giriş kapısının önüne ve hizmet sunulan masaların üstüne, tüketiciler tarafından kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde asılmak, takılmak veya konulmak zorundadır.
11.10.2025 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan “Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”te getirilen yeni düzenlemeleri aşağıdaki gibi özetlemek mümkündür.
1- Satıcı tarafından tüketici huzurunda tartılarak satılan ürünlerin ambalaj ağırlıklarına ilişkin daranın alınması zorunlu olacaktır.
Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde, açıkta satılan ürünlerin ağırlığının tespitine ilişkin eksiklik, Yönetmeliğin tanımlar başlıklı 4 üncü maddesine “Dara” (Açık halde satılan malın birlikte tartıldığı plastik poşet, streç film ve kese kağıdı gibi malın birim fiyatını etkilemeyecek nitelikteki ambalajlar hariç olmak üzere malın birlikte tartıldığı kabın ağırlığını,) tanımı eklenerek giderilmiştir.
Yine bu çerçevede Yönetmeliğin 9/2 maddesinde “Açık halde satılan ürünlerin net miktarı belirlenirken daranın düşürülmesi zorunludur.” ifadesi eklenmiştir.
Yeni düzenlemeyle, satıcı tarafından tüketicinin talebi uyarınca tartılarak satışa sunulan ürünlerin tartımı esnasında daranın alınması, yani ambalaj ağırlığının düşürülmesi öngörülmüştür. Böylece, tüketicilerin satın aldığı ürünlerin net miktarı üzerinden ödeme yapması sağlanarak ekonomik çıkarlarını koruyucu bir önlem alınmıştır.
2- Yiyecek ve içecek hizmeti sunulan işyerlerindeki masalarda menü ile fiyat listeleri tüketicilere karekod ile de gösterilebilecek ve kriterleri Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen yiyecek ve içecek hizmeti sunulan işyerleri, fiyat listelerini Ticaret Bakanlığınca belirlenen sisteme aktaracaklardır.
Lokanta, restoran, kafe, pastane ve benzeri yiyecek ve içecek hizmeti sunulan işyerlerinde 1 Ocak 2024 tarihinde başlatılan kapı önünde ve masa üstlerinde fiziki menü listesi ve fiyat listesi sunulması uygulamasının yanı sıra, bundan böyle masa üstünde karekod kullanımı ile de fiyatlara ulaşılmasının önü açılarak hem tüketiciler hem işletmeler açısından kolaylık getirilmiştir. Bu amaçla Fiyat Etiketi Yönetmeliğinin tanımlar maddesine “Karekod” (Fiyat listesine erişimi sağlayan görseli,) tanımı eklenmiştir.
Öte yandan Yönetmeliğin “Tarife ve fiyat listesi” başlıklı 8 inci maddesinde yapılan değişiklikle;
-Lokanta, restoran, kafe, pastane ve benzeri yiyecek ve içecek hizmeti sunulan işyerlerindeki masalarda fiyat listeleri tüketicilere kare kod ile de gösterilebileceği, ancak, tüketicinin talep etmesi halinde fiyat listesinin verilmesinin zorunlu olduğu,
-Hizmete sunulan tüm ürünlerin tarife ve fiyat listelerinde yer almasının zorunlu olduğu,
-Yönetmeliğin yukarıda yer verilen düzenlemelerinde belirtilen hususlara aykırı hareket edilmesi durumunda, aykırılık sayısının belirlenmesinde fiyat listelerinde eksik veya hatalı belirtilen ürün sayısının dikkate alınacağı,
Yönünde yeni hükümler getirilmiştir.
3- Fiyat Listesi Veri Sistemi oluşturulacak.
Öte yandan, lokanta, restoran, kafe gibi işletmelerde sunulan hizmet fiyatlarının tüketiciler tarafından kolayca karşılaştırılması adına, söz konusu işletmelerin fiyat listelerinin internet ortamında yayınlanmasını sağlayacak bir sistem kurulması öngörülmüştür. Bu amaçla anılan Yönetmeliğin 8/5 inci maddesinde aynen;
“5) Kamuoyunun aydınlatılması ve tüketicinin fiyatlara erişebilmesine imkân sağlanması amacıyla; lokanta, restoran, kafe, pastane ve benzeri yiyecek ve içecek hizmeti sunulan işyerleri, fiyat listelerine ilişkin verileri kurulacak olan sisteme aktarmakla yükümlüdür. Bu veriler ilgili kurum, kuruluş ve kamuoyuyla paylaşılabilir. Sisteme veri aktarmakla yükümlü olan işyerlerine yönelik kriterler ile veri aktarımına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir. Kriterleri belirlenen işyerleri, veri aktarımına ilişkin usul ve esasların Bakanlığın resmî internet sitesinde ilan edilmesine müteakip fiyat listelerini üç ay içerisinde sisteme aktarmak zorundadır.”
hükmüne yer verilmiştir. Yapılan düzenlemeyle lokanta, restoran, kafe, pastane ve benzeri yiyecek ve içecek hizmeti sunan işyerleri, fiyat listelerine ilişkin verileri Bakanlıkça belirlenen sisteme aktarmakla yükümlü tutulmuştur. Buna ilişkin usul ve esaslar ilerleyen süreçte Bakanlıkça belirlenecek ve ilan edilecektir.
4- Kitap, dergi gibi ürünlerde satıcılara fiyat etiketinin yanı sıra, elektronik cihaz kullanma kolaylığı da getirilmektedir.
Yine Yönetmeliğin 6’ncı maddesine “Kitap, dergi ve gazete gibi malların satış fiyatı bilgisi için elektronik cihazlar da kullanılabilir. Söz konusu cihazların çalışır halde, kolaylıkla ulaşılabilir bir noktada olması ve yeterli sayıda bulundurulması zorunludur.” şeklinde yeni bir fıkra eklenmiştir.
Kitap, dergi ve gazete satışı yapan işletmeler açısından fiyat etiketi ile birlikte, “fiyat gör” gibi elektronik cihazların kullanılması imkânı getirilerek, sektörün gelişen teknolojiye uyumu sağlanırken, tüketicilerin de doğru ve eksiksiz bilgilendirilmesi amaçlanmaktadır.
