MALATYA Ticaret ve Sanayi Odası’nın Şubat ayının son günlerinde gerçekleşen Meclis toplantısı… Odanın 101 yıllık tarihinde vermeyi kararlaştırdığı ikinci “Şeref Üyeliği” beratını almak üzere toplantıya katıldım.
Meclis Başkanı Hakan Er, Yönetim Kurulu Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu’na Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın geçen bir aylık dönemdeki çalışmalarını, güncel sorunlarla ilgili görüşlerini paylaşması için söz verdi.
Sadıkoğlu, Malatya’nın da aralarında yer aldığı 11 ilimizi vuran 6 Şubat 2023 Pazarcık ve Elbistan depremlerinin üzerinden 3 yıl geçtiğini anımsattı:
- Deprem sürecinde ve sonrasında tek yürek olup eşsiz bir dayanışma örneği gösteren aziz milletimize ve yanımızda olan herkese teşekkür ediyoruz. Ancak, hiçbir üyemiz hâlâ 6 Şubat 2023 öncesindeki ticari gücüne ulaşamadı.
Esnafların iş temposunun çok düşük olduğunu belirtti:
- 4 binden fazla işletme hâlâ 21 metrekarelik konteynerlerde var olma çabası içinde. Birçok işletme günü siftahsız bitiriyor. Aylık geliri asgari ücreti bile bulamayan çok sayıda işletme var.
KOSGEB’in Deprem Kredilerinin depremde işyerleri yıkılan işletmeler için “can suyu” işlevi gördüğünün altını çizdi:
- KOSGEB Deprem Kredilerinin geri ödemeleri Mart ayında başlayacak. İş yapamayan, günü siftahsız kapatan esnafımız bu borçlarını nasıl ödeyecek?
Bu nedenle kredi borçlarını silinmesini ya da 2 yıl ertelenmesini gündeme getirdiklerini kaydetti:
- KOSGEB Başkanı Ahmet Serdar İbrahimcioğlu’nu ziyaret edip talebimizi sunduk. Malatya’ya gelen Sanayi ve Ticaret Bakanı Mehmet Fatih Kacır’a da talebimizi tekrarladık.
Ardından ekledi:
- Talebimiz sadece Malatya için değil, Hatay, Adıyaman, Kahramanmaraş başta olmak üzere tüm deprem bölgesini kapsıyor.
Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan ve tüm imalat sanayi işletmelerini kapsayan 100 milyar liralık yeni finansman paketine işaret etti:
- KOSGEB eliyle kullandırılacak 6 ay anapara ödemesiz ve 36 aya kadar vadeli, piyasa şartlarından daha uygun faizle sunulacak bu kredi imkanı, depremzede firmalarımız için ciddi nefes olabilecek. Malatya için burada pozitif ayrımcılık bekliyoruz.
“Şeref Üyeliği Beratı” takdimi vesilesiyle Malatya TSO’nun meclis toplantısına Oğuzhan Ata Sadıkoğlu’nun davetiyle esnaf odaları başkanları da katıldı:
· MESOB Başkanı Şevket Keskin, Attarlar Esnaf Odası Başkanı Hasan Basri Orhan, Bakkallar ve Bayiler Odası Başkanı Nejdet Özyalın, Doğanşehir Esnaf Odası Başkanı Rifat Topal, Elektrikçiler Esnaf Odası Başkanı İbrahim Karabulut, Emlakçılar Odası Başkanı Ali Özgül, Fırıncılar Odası Başkanı Mehmet Büyükelçi, Hazır Elbiseciler Odası Başkanı Aziz Keklik, Hekimhan Şoförler ve Otomobilciler Odası Başkanı Vedat Altıkulaç, İmalat Demir ve Tamir Esnaf Odası Başkanı Teslim Tunçdemir, Kuyumcular Odası Başkanı Hanifi Yaylacı, Madeni Eşya Esnaf Odası Başkanı İzzet Demirci, Mahrukatçılar Odası Başkanı Orhan Özbek, Manifaturacılar Odası Başkanı İsmet Keklik, Minibüsçüler ve Umum Servis Araçları Esnaf Odası Başkanı Mesut İnce, Mobilyacılar Odası Başkanı Murat Dilek, Seyyar Pazarcılar Odası Başkanı Ümit Emre, Yeşilyurt Şoförler ve Otomobilciler Odası Başkanı Taner Kılınç, Zahireciler Odası Başkanı Bülent Artun, Kırmızı Et Üreticileri Birliği Başkanı Mehmet Taneli, Organik Meyve Üreticileri Birliği Başkanı İlhan Tursun, Süt Üreticileri Birliği Başkanı Aziz Kurtoğlu.
Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Yönetim Kurulu Üyesi, Malatya Esnaf ve Sanatkarları Odaları Birliği (MESOB) Başkanı Şevket Keskin de 6 Şubat depremlerinin Malatya, Hatay, Adıyaman ve Kahramanmaraş’taki esnafı tükenme noktasına getirdiğini vurguladı:
- KOSGEB kredilerinin geri ödeme süreci, bölge gerçekleriyle bağdaşmıyor. Krediler ya tamamen silinsin ya da en az bir yıl süreyle faizsiz ertelensin. Bu hayati zorunluluktur. Esnafımız hâlâ konteynerlerde hayatta kalma mücadelesi veriyor.
Malatya, Hatay ve Kahramanmaraş’ta merkez çarşılarını hâlâ tam olarak bitirilemediğinin altını çizdi:
- Nüfus kaybı ve tüketim azalması dört ilimizde pazar hacmini daralttı. Mevcut şartlarda kredi geri ödemesi istemek, 4 ildeki esnafın durumunu daha da kırılgan hale getirir.
Ertesi gün Malatya Valisi Seddar Yavuz’un sosyal medyadaki şu paylaşımını gördüm:
· Kıymetli Hemşerilerim, ilimizde ticaretin kalbi “Çarşı Projesi”nde anahtar teslimi için 800 hak sahibine tebligat yapılmış, bugün (4 gün önce) itibariyle sadece 383 hak sahibi anahtarını almış, 8’i ticarete başlamıştır.
· “Merkez 1 Çarşı Projesi”nde anahtarların süratle teslim alınıp ticarete başlanması şehrimiz için çok önemli bir husustur.
· Gerekli hassasiyetin gösterilmesini rica ederim.
Malatya’da 800 hak sahibi esnaftan 417’sini yeni dükkanının anahtarını bile almaya gitmekten alıkoyan, 375’ine de anahtarını aldığı halde yeni işyerine taşınmakta tereddüt yaşatan etken nedir?
Üç yıldır ticaretini 21 metrekarelik konteynerlerde sürdüren esnafın normalde yeni yapılan çarşıdaki dükkanına koşarak taşınması gerekmez mi?
Dünyada savunma sanayi ihracatında ilk 10’a girmiş olabiliriz
ABD ve İsrail’in İran’a saldırmaya başladıkları ilk saatlerde Nasıl Bir Ekonomi Medya Grubu’na bağlı “ekonomim.com”un, İstanbul Finans Merkezi Ziraat Bankası Oditoryumunda düzenlediği “Ekonominin Ufuk Turu 2026” zirvesinde Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in sunumunu izledik.
Şimşek’in sunumu ilk andan itibaren “ekonomim.com”da, gazetemizin sosyal medya hesaplarında canlı yayınlandı, bugünkü gazetemizde de genişçe işlendi.
İran’ın ABD ve İsrail’in saldırısına karşılık, başta Körfez ülkeleri olmak üzere bölgede bulunan ABD ve NATO üslerine füzedrone saldırısına geçmesi üzerine ben de Şimşek’in sunumundaki “Küresel Savunma Harcamaları ve Türkiye’nin Durumu” bölümünü sizlerle paylaşmak istedim.
Şimşek’in “Küresel Savunma Harcamaları Artıyor” başlığıyla ekrana yansıttığı tabloda, küresel savunma harcamasının seyri yer aldı:
■ Yıl 2000: 1.2 trilyon dolar
■ Yıl 2010: 1.9 trilyon dolar
■ Yıl 2020: 2.2 trilyon dolar
■ Yıl 2024: 2.7 trilyon dolar (tarihi rekor)
■ Yıl 2035 (Tahmin): 6.6 trilyon dolar
Şimşek, 2024 yılı verileriyle küresel savunma harcamasının yüzde 60’ını 5 ülkenin yaptığını belirtip, tabloyu paylaştı:
■ ABD: 997 milyar dolar
■ Çin: 314 milyar dolar
■ Rusya: 149 milyar dolar
■ Almanya: 89 milyar dolar
■ Hindistan: 86 milyar dolar
■ Türkiye: 25 milyar dolar (17. sıradayız)
Şimşek, Türkiye’nin savunma sanayisinde elde ettiği başarılara işaret etti:
- 1990’lı yıllarda dünyanın en büyük ithalatçısı olan Türkiye, 2025 yılı itibariyle henüz kesin rakamlar açıklanmasa da dünyanın en büyük 10 savunma sanayi ihracatçısı arasına girmiş olabilir.
Şu noktanın altını çizdi:
- Şu anda savunma sanayisi alanında 1400 ürünün geliştirme aşamasındayız. Savunma sanayisi, Türk sanayisinde “hibrit inovasyon” modelinin temeli, temel taşı olacak.
Uyguladıkları ekonomik programın başarısını anlatırken savaş ortamına işaret etti:
- Program sonuç veriyor. Finansal istikrar pekişti. Öngörülebilirlik ve güven artıyor. Bu program olmasa ve bölgemizde bir savaş çıktığında nasıl tepki verirdiniz? Bakın bugün gelmişsiniz ve beni dinliyorsunuz.
Bizim evin yanı başında birkaç patlama oldu
Şimşek’in sunumu sonrasında Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) Başkanı Sinan Öncel’le sohbet ederken telefonuna mesaj geldi. Mesajı okuyup paylaştı:
- BMD üyesi perakendeciler Körfez ülkelerindeki mağazalarını tedbir için bugün kapatıyor.
Bunun üzerine Dubai’de bir şirkette üst düzey yönetici olan yeğenim Gönenç Munyar’a durumu sordum, anlattı:
- Bizim evin yanı başında da birkaç patlama oldu.
Gönenç’le haberleşmeyi sürdürdük, şu bilgiyi verdi:
- Ailece oturduğumuz binanın otoparkına indik.
Aslında savaşlarda sivillerin can güvenliğine özen gösterilirdi. İsrail, bu kuralı Gazze’ye saldırıları sırasında acımasızca bozdu. Hastaneleri bile hedef aldı. Çok sayıda çocuk hayatını kaybetti. Aynı tutumu Tahran’a saldırılarda da sürdürüyor.
İran da şu anda kullanılsın kullanılmasın, ABD ve NATO’nun Körfez ülkeleri başta olmak üzere bölgedeki bütün üslerini hedef alıyor. Bu durum söz konusu ülkelerdeki sivilleri de tedirgin ediyor.
