Kripto piyasası küresel finans piyasalarına kıyasla hâlâ küçük bir piyasadır. Bu durum, fiyatların daha az parayla daha büyük hareketlenmeler yapabildiği anlamına geliyor.
Geçtiğimiz haftaki yazımda finansal varlıkların temel değerleme prensipleri üzerinden genel bir giriş yaptıktan sonra bu hafta konuya kaldığım yerden devam ediyorum. Kriptoların değer tespitinde kullanılan yaklaşımlar içerisinde oldukça önemli olan birkaç parametre bulunmaktadır. Kriptonun yer aldığı ağ yapısı, kripto ihraç esasları, sistem işletim kurallarının değiştirilemezliği, küresel rezerv para birimine sahip ülkelerin izledikleri para politikaları ve kripto paraların genel özellikleri şeklinde sayılabilir. İlk iki özellik kriptoların yer aldıkları blokzincirini açıklamakta ve güvenli kripto saklama talebinin oluşması anlamında oldukça önem arz etmekte iken, diğerleri kripto paraların arz yapısını açıklamaya yardımcı olmaktadır. Bu noktada sadece sağlam bir blokzinciri ağı içerisinde düzgün kurallar altında dizayn edilmiş kripto paraların zaman içerisinde bir değer ifade edeceğini düşünebiliriz.
Bitcoin’e nasıl bir değer verebiliriz?
Klasik iktisat düşüncesine göre Bitcoin'e olan talep arttığında Bitcoin'in fiyatı yükselir ve daha az talep olduğunda ise fiyatı düşer. Bitcoin, diğer kripto para birimleri arasında en yüksek işlem hacmine sahiptir, ancak kripto piyasası küresel finans piyasalarına kıyasla hâlâ küçük bir piyasadır. Bu durum, fiyatların daha az parayla daha büyük hareketlenmeler yapabildiği anlamına gelmektedir. Bitcoin, örneğin altınla aynı işlem hacmine sahip olsaydı, o zaman volatilite açısından çok benzer bir durum oluşabilirdi.
Bitcoin'in itibarına zararlı veya faydalı olan haberler, kripto para biriminin gelecekteki beklenen değerindeki belirsizlikler, büyük meblağlarda Bitcoin sahiplerinden gelen likidasyonlar (balina hesap hareketleri), ABD dolarının değeri ve sistemlerde yaşanan güvenlik ihlalleri de Bitcoin fiyatını etkilemektedir.
Peki Bitcoin kaç dolar olmalıdır? Örneğin 100.000 dolar üzerindeki fiyat şu an için pahalı mıdır? Önümüzdeki dönemde daha da yükselme olasılığı var mıdır? Aslında Bitcoin’e adil bir değer biçebilir miyiz? Herhalde bunların hepsi birçoğumuz için en temel sorulardır.
Bitcoin’in fiyatının artmasının sadece bir tane açıklaması var. Dünyada sadece 21 milyon adet bitcoin basılabilecek olmasıdır. Şu ana kadar tedavüle 19,8 milyon adet Bitcoin çıkmış durumdadır. (%95’i) “Bitcoin madenciliği” ile insanlar geçmişte büyük boyutta server’lar kurarak Bitcoin (BTC) çıkarılmasının sağlıklı bir şekilde gerçekleşmesini sağlarken, karşılığında ödül olarak da Bitcoin sahibi olabiliyorlardı.
Bitcoin’in fiyatı ne olmalıdır?
Bitcoin bir yatırım enstrümanı olmadığı ve belli bir vadede belirli bir getirisi olmadığı için buraya kadar anlattıklarım BTC için geçerli değildir. Şöyle bir hesap yapmaya çalışalım; Şu an dünyada 19,8 milyon adet çıkarılmış Bitcoin var. 1 BTC = 105.000 dolar olduğuna göre toplam piyasa değeri 2 trilyon dolar ediyor. Dünya’daki 2024 yılsonu toplam ihracat miktarı 33 trilyon dolar civarındadır. Varsayalım ki bu ihracatın tamamında ödemeler BTC ile yapılacak olsun. Bu durumda 33 trilyon doları 21 milyon BTC’ye bölerseniz BTC’nin kullanım fiyatı 1.571.428 dolar olabilir. Benzer şekilde, ithalatı veya ülke içi alışverişleri de BTC ile hesaplayabilirsiniz. Örneğin ABD’de 1 yılda yapılan toplam tüketim 16,3 trilyon dolardır. Eğer BTC sadece ABD’de işlem görüyor olsaydı ve herkes bütün harcamalarını BTC ile yapıyor olsaydı, BTC’nin değeri 776.190 dolar olabilirdi. 2025 yılı sonunda dünyadaki toplam tüketimin 64 trilyon dolara ulaşması beklenmektedir. Dünyadaki bu tüketimin tamamı eğer BTC ile yapılıyor olsa ve herkes kredi kartlarını çöpe atsa, bankaları hiç kullanmasa, bütün tüketimini BTC ile yapacak olsaydı 1 BTC 3.047.619 dolar edecektir.
Bu kadar farklı açılardan konuya yaklaşarak verdiğim rakamlardan sonra artık sadede gelelim ve uçuk rakamlar yerine biraz daha birlikte ortak akıl yürütelim. Acaba Dünya genelinde tüketicilerin tamamı BTC’yi kullanacak olsa, toplam 64 Trilyon Dolarlık tüketimin % kaçını BTC ile yaparlar? Gelecek 10 yılda acaba toplam tüketimin BTC ile yapılan kısmı %1’e ulaşabilir mi? Varsayalım ki ulaştı. Bu durumda 640 Milyar Doları 21 milyon’a bölünüz. Bu da $30.476 yapıyor. Yani eğer Dünya’daki toplam tüketimin %1’i BTC ile yapılırsa 1 BTC = $30 bin olabilir. Şayet Dünya ticaretinin %5’i Bitcoin üzerinden gerçekleşecek olsa 1 BTC = $152.380 olacaktır. Şimdi peki kendimize 10 puanlık bir uzman sorusunu soralım. Halihazırda Dünya’daki toplam tüketimin yüzde 1’i BTC ile mi yapılıyor? Tabiki de hayır. Şu anki fiyat yüksek bir değerdir. Ancak Bitcoin’e fiyat biçenler bunun yaygınlaşacağını ve ileride herkesin ödemelerinde Bitcoin kullanacağını varsayarak aşırı uçuk fiyatlardan bahsediyorlar.
Bitcoin ile yapılan ödemelerin verisini tutmakta olan global piyasa 2025 raporuna göre mal, hizmet şeklinde fiziki olarak tüketim ihtiyaçlarında yapılan ödemelerde Bitcoin kullanımı miktarı, Dünya genelinde 2024 yılı sonunda 1.071 trilyon dolar düzeyindedir. 2025 sonunda bu miktarın %16 düzeyinde bir büyüme ile 1.240 trilyon dolar seviyesine yükselmesi beklenmektedir. 2029 yılı sonuna kadar Bitcoin kullanımı miktarında yıllık bileşik %15,3 düzeyinde bir artış olması beklenmektedir. Bu durumda da Bitcoin kullanımı toplam miktarının 2.192 milyar dolar seviyesine yükselebileceğini bekleyebiliriz. Bu istatistiklere göre halihazırda Bitcoin’in ödemeler sistemi içerisinden aldığı payın %2 seviyelerinde olduğunu görmekteyiz. Dolayısı ile geleceğe yönelik olarak yapılacak olan Bitcoin fiyat tahminlerinde bu istatistikleri güncelleyerek göz atmakta büyük yarar bulunmaktadır. Aksi taktirde uluslararası yatırım bankalarının yapmakta oldukları uçuk fiyat tahminlerinin arkasına takılan yatırımcı olmak durumunda kalabilirsiniz.
