MEHMET ALTAY YEGİN - Uluslararası Yetkilendirilmiş Yükümlü (AEO) Derneği Yönetim Kurulu Başkanı
Karşılıklı Tanıma Anlaşması’nın yürürlüğe girmesi halinde yetkilendirilmiş yükümlü statüsündeki firmalarımız, Birleşik Krallık nezdinde de “güvenli işletme” olarak tanınacak.
Türkiye ile Birleşik Krallık (BK) Ortak Ekonomik ve Ticari Komite (JETCO) VIII. Dönem Toplantısı, 8 Ocak 2026 tarihinde Londra'da gerçekleştirildi. Toplantıya ait basın bildirisinde, ülkemizin stratejik konumunun öne çıkardığı fırsatlar, bu anlamda Türkiye'nin yatırım merkezi olma potansiyeli ve BK ile ikili ticaret ve iş birliklerimize önemli katkı sağlayacak geleceğe dönük stratejilerin kapsamlı bir şekilde vurgulandığı belirtildi.
İkili ticaret hacminin 40 milyar dolar seviyesine çıkarılması hedefiyle ticaret, yatırım ve ekonomik ilişkilerin derinlemesine ele alındığı görüşmeler sonrasında JETCO Protokolü, eylem planı ve yetkilendirilmiş yükümlülerin karşılıklı tanınması konusunda mutabakata varıldı.
İki ülke iş dünyası arasındaki ilişkilerin geliştirilmesinden ikiz dönüşüme, ticaretin dijitalleştirilmesinden üçüncü ülkelerdeki iş birliğinin güçlendirilmesine kadar uzanan geniş bir yelpazeye hitap eden 2026-2027 Eylem Planı, önümüzdeki dönemde ticari ilişkilerimizin derinleşmesine katkı sağlayacak önemli bir yol haritası olarak önümüze ışık tutacak.
BK ile ticaretimizde öngörülebilirlik ve şeffaflığın artması bekleniyor
Karşılıklı Tanıma Anlaşması’nın yürürlüğe girmesi halinde yetkilendirilmiş yükümlü statüsündeki firmalarımız, Birleşik Krallık (BK) nezdinde de “güvenli işletme” olarak tanınacak; böylece gümrük işlemlerinde daha az fizikî kontrole tâbi tutulacak, öncelikli işlem avantajından yararlanacak ve bekleme sürelerinin kısalmasıyla İngiltere’ye ithal sürelerinde zaman tasarrufu sağlayacaktır. Böylece, Türkiye’nin en önemli ticaret ortaklarından biri olan BK ile ticaretimizde öngörülebilirlik ve şeffaflığın artması yönünde kazanımlar elde edilmesi beklenmektedir.
Bununla birlikte, AEO (Yetkilendirilmiş Yükümlü) statüsünün karşılıklı tanınması konusunda, Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasında kabul edilen taslak dışında kayda değer bir mesafe alınamadığı görülmektedir. AEO statüsünün karşılıklı tanınması konusunda Türkiye’nin sadece Güney Kore ile karşılıklı tanıma anlaşması bulunmakta; Kazakistan, Rusya, Gürcistan, Çin ve Hong Kong ile ise istikşafi görüşmeler devam etmektedir.
Önemle altını çizmek gerekir ki, karşılıklı tanıma için yalnızca kamu otoritelerinin müzakereleri değil, her iki tarafta AEO statüsüne sahip şirketlerin veya sektör kuruluşlarının da birbirleriyle olan ilişkilerini geliştirmeleri beklenir.
Bu bağlamda; uluslararası statü kazanan derneğimiz yönetim kurulundan oluşacak bir heyet, 1117 AEO'lu firması bulunan ve iki yıl önce Serbest Ticaret Anlaşması imzaladığımız Birleşik Krallık'ta, BIFA (British International Freight Association)’dan gelen davete icabetle bu ülkedeki AEO'lu firmaları da ziyaret ederek iş akış süreçlerini yerinde inceleyecektir.
BIFA, küresel lojistik ağının önemli bir parçası
BIFA, Birleşik Krallık'ın uluslararası yük ve lojistik sektörünü temsil eden en büyük ticaret birliği olarak ön plana çıkmaktadır. Merkezi Londra'da olup küresel lojistik ağının önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Birleşik Krallık genelinde geniş bir üye ağına sahiptir. BIFA, üyelerinin çıkarlarını Birleşik Krallık hükümeti, AB (Brexit sonrası ilişkiler dâhil), Gümrük İdaresi (HMRC) ve diğer uluslararası kuruluşlar nezdinde üyelerinin hak ve menfaatlerini koruyan BIFA, özellikle Brexit sürecinde gümrük prosedürleri konusunda sağladığı rehberlik ile öne çıkmıştır.
Kısacası, BIFA; Birleşik Krallık merkezli uluslararası taşımacılık, lojistik ve dış ticaret firmalarının, özellikle de Yetkilendirilmiş Yükümlü (AEO) statüsündeki şirketlerin bağlı olduğu resmi bir sivil toplum kuruluşudur. Sektörde çalışan veya hizmet alan herkes için güvenilir, güncel mevzuat bilgisi ve profesyonel standartlar açısından en önemli referans noktalarından biridir.
Bir araya geleceğimiz BIFA ile VIII. Dönem JETCO toplantı sonuçlarının Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki ekonomik ilişkileri, nicelik (40 milyar dolar ticaret hacmi) ve nitelik (dijital dönüşüm, yatırım, gümrük kolaylıkları) olarak derinleştirmek için somut bir ivme noktası olacaktır.
Şüphesiz ki, bu resmi zeminin tam anlamıyla verimli olabilmesi, özel sektör dinamiklerinin harekete geçirilmesine bağlıdır. Bu noktada, Birleşik Krallık'ın lojistik sektöründeki en güçlü sivil toplum kuruluşu olan BIFA ile gerçekleştirilecek iş birliği ve firma ziyaretleri, büyük önem taşımaktadır. Sektörün standart belirleyici kurumu ile yapılacak temaslar, yalnızca AEO statüsünün pratik faydalarını değil, aynı zamanda iki ülke iş dünyası arasında güvene dayalı yeni ticaret köprüleri kurulmasını da sağlayacaktır.
Ez cümle Londra'daki bu buluşma, iki ülkenin birbirini stratejik bir üretim ve lojistik üssü olarak gördüğünün net bir göstergesidir. BIFA örneğinde olduğu gibi, taahhüt edilen yol haritasının başarısının, kamu diplomasisi ile özel sektör inisiyatifinin uyum içinde yürümesiyle mümkün olacağı düşünülmektedir.
