1981 yılında Yıldız Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği bölümünü bitiren Orhan Turan, çalışma hayatına şimdiki adı Marmara Üniversitesi İşletme olan fakültede lisansüstü eğitimi sırasında ENKA’da adım attı.
ENKA’da 1.5 yıl çalıştıktan sonra askerde kontrol mühendisi olarak görev yaptı. Askerdeyken çalışma-iş hayatı konusunda bakış açısı genişledi. Askerliğin ardından iki arkadaşıyla ortak dükkan açtı, taahhüt işlerine soyundu.
İlk aldıkları Kadıköy SSK binasının kalorifer tesisatı işinden zarar edince, ortaklarından biri ayrıldı:
- Arkadaşlar, bana müsaade. Ben adam gibi bir işe gireceğim.
Diğer iki ortağın soyadlarından türetilen şirket ODE 1985’te kurulup, işler az da olsa hareketlenmeye başlamıştı ki, bir ayrılık daha gündeme geldi. İkinci ortak da Orhan Turan’dan müsaade istedi:
- Hisselerimi sana devredeyim. ODE ile sen yola devam et.
1988 yılında Orhan Turan’a ODE’de eşi muhasebe işlerine bakarak omuz verdi. ODE Yalıtım, 1990’da Türkiye pazarına henüz girmemiş yalıtım malzemelerinin ithalatına yöneldi:
- Sadece ithalat yaptığımız dönem 6 yıl sürdü. Önemli markaların temsilciliklerini yaptık.
ODE Yalıtım Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Turan, şirketin 40’ncı yılı vesilesiyle oğlu ve Yönetim Kurulu Üyesi Ozan Turan’la birlikte sohbet toplantısı düzenledi:
- 1996 yılında yüzde 100 yerli sermaye ile yalıtım malzemeleri üretimine girdik. 1990-2000 döneminde temsilcilisi olduğumuz uluslararası şirketlerle çalışmak, bizim için aynı zamanda öğrenme süreci oldu.
2007 yılında İş Girişim’in ODE Yalıtım’ın yüzde 17’sini aldığını anımsattı:
- İş Girişim, kurumsallaşma yönünde bize çok büyük katkı yaptı. Ayrılma dönemleri geldiğinde hisselerimizi geri aldık. Örneğin, halka açık değiliz ama o günlerden beri yönetim kurulumuzda hep iki bağımsız üye görev yapar.
ODE Yalıtım’ın bugün Çorlu’da 4, Eskişehir’de iki fabrikasının bulduğunu vurguladı:
- Türkiye pazarında yüzde 100 yerli sermayeli olan en büyük yalıtım malzemeleri üreticisi konumuna ulaştık. 6 modern tesisimizde 4 binden fazla ürün çeşidimizle global pazarlarda da güçlü bir oyuncuyuz. 2024 yılında 10 milyon dolarlık yatırım yaptık.
Bu yıl da 15 milyon dolarlık yatırım planladıklarını kaydetti:
- Önümüzdeki 5-6 yıllık yatırımımız 110 milyon doları bulacak.
Bu noktada 6 fabrikaya toplam yatırımlarının ne düzeyde olduğunu merak ettim, hesapladı:
- 6 fabrikamızı bugün 150-200 milyon dolar dolayında bir yatırımla ancak kurabilirdik.
ODE Yalıtım Yönetim Kurulu Üyesi Ozan Turan araya girdi:
- Şirketimiz 25 yıldır ihracat yapıyor. 6 kıtada 80’i aşkın ülkeye ihracatımız var. 2022 yılından beri sektörümüzün ihracat birincisiyiz. Yıllık ihracatımız 30 milyon dolar.
Üretim güçlerinden bir örnek verdi:
- 2022 sonunda Eskişehir’de devreye aldığımız elastomerik kauçuk köpüğü üretim tesisi ile Çin ve Almanya arasındaki coğrafyada teknik yalıtımda en büyük üretici konumuna geldik.
Rusya, Romanya ve Bulgaristan’da kurdukları şirketler üzerinden ihracatlarını yönettiklerini aktardı:
- Şu anda İngiltere’de şirketimiz var. Yurt dışında en büyük pazarımız İngiltere. Yurt dışında şirketleşmeyi sürdüreceğiz. Çünkü, bizim sektörde işler lokalleşme ile daha iyi yürüyor.
Orhan Turan, geleceğe dönük yurt dışı planlarını paylaştı:
- Bizim ürünler aslında çok uzak pazarlara ihracat yoluyla gitmeye çok uygun değil. En uzak 300 kilometreyi aşmaması gerekiyor. Biz de o nedenle yurt dışında üretimi de gündemimize almaya başladık.
Ozan Turan, üniversiteyi bitirdikten sonra Dubai, Rusya ve ABD’de farklı şirketlerde çalışarak deneyim kazandığının altını çizdi:
- ODE’de global marka stratejisini ben yönetiyorum. Yurt dışında doğru seçilmiş bir adreste üretim, bizim önümüzü açar.
Orhan Turan, yurt dışında sıfırdan yatırımın hiç de kolay olmadığına dikkat çekti:
- Yurt dışında yatırım yapan arkadaşlarımızdan deneyimlerini dinliyoruz. O deneyimler bize yurt dışında hazır tesis almanın daha doğru olacağını gösteriyor.
ODE Yalıtım, daha çok uluslararası büyük oyuncuların öne çıktığı Türkiye pazarında 40 yılda 6 fabrikadaki üretimiyle kendine önemli bir açmayı başardı…
Buna ihracat başarısını da ekleyip, ikinci kuşağın gücüyle Doğu Avrupa ülkelerinden birinde üretime yatırım yapmayı, şirket satın almayı yakın dönem planları arasına koydu…
Eşim olmasa bugünkü başarıyı elde edemezdik
ODE Yalıtım Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Turan, kurumsal davranabilen bir aile şirketi olduklarını belirtti:
- Eşim Seher Hanım’ın ODE Yalıtım’ın bugüne gelmesinde büyük katkısı var. O olmasa belki de şirketimiz bugünleri göremez, batar giderdi.
ODE Yalıtım Yönetim Kurulu Üyesi Ozan Turan, babasının bu sözünü biraz da şaka yollu onayladı:
- Kesin batardı…
Orhan Turan, eşinin şirketteki rolünü şöyle tanımladı:
- Ben sürekli gaza basma taraftarıyım. Eşim hep beni frenleyen, dikkatli yol almamızı sağlayan rolü oynadı.
Oğlu Ozan Turan’a döndü:
- Ozan’la çok uyumlu çalışıyoruz. Şirketimizde birinci kuşağın duygusallığı ile ikinci kuşağın realist tutumu birleşti…
Bu bir ‘pes etmeme’ ve sektör öyküsüdür
İMSAD’dan İZODER’e sektörel sivil toplum örgütlerinde kuruculuk, başkanlık yapan, TÜRKONFED Başkanlığı sonrası seçildiği TÜSİAD’da da halen Başkanlık görevini sürdüren ODE Yalıtım Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Turan, şirketin 40 yıllık dönemiyle ilgili şu mesajları verdi:
- 40 yıl, sadece bir şirketin büyüme öyküsünü değil, aynı zamanda bir sektörün gelişimine yaptığımız katkıyı da temsil ediyor.
- Ekonomik dalgalanmalara, sektörel zorluklara ve değişen dünya koşullarına rağmen büyük başarılara imza attık. Bu başarıların arkasında kolektif bir vizyon ve azim var.
- ODE, “pes etmemenin” hikayesidir. Öğrenme tutkusunun hikayesidir. Sektörde sürekli öğrenen, inovasyonu besleyen ve ülkemizde yalıtımın gelişmesine öncülük eden bir kültür inşa ettik.
- İZODER’i kurarken 7 kişilik yönetim kurulu üyesini bulmakta zorlandığımızı hatırlıyorum.
7.5 milyar dolarlık sektörün ihracatı 250 milyon dolar
ODE Yalıtım Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Turan, yalıtım sektörü ile ilgili şu verileri özetledi:
- Türkiye’nin genel yatırım pazarı büyüklüğü 2023’te 7.5 milyar dolardı.
- Sektör 2023 yılında 250 milyon dolarlık ihracat yaptı.
- 150 bin kişiye iş kapısı oldu.
Isı yalıtımını irdeledi:
- Türkiye’de 2023 yılında 18.8 milyon metreküp ısı yalıtımı malzemesi kullanıldı.
- Isı yalıtımı ürünlerine iç pazarda 1 milyar dolar harcandı.
- Isı yalıtımı ürünlerinin yüzde 92’si binalarda, yüzde 8’i endüstride kullanıldı.
- Türkiye’de kişi başına yıllık ısı yalıtımı ürünü tüketimi 0.21 metreküp iken Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde kişi başına tüketim 1 metreküpü buluyor. Isı yalıtımı ürünü tüketiminin bizde daha çok olması gerekiyor. Tasarruf için buna ihtiyacımız var.
Su yalıtımı üzerinde de ayrıca durdu:
- Ülkemizde su yalıtımı ürünleri pazarı 650 milyon dolar.
- 2023 verilerine göre su yalıtımı ürün pazarımız da 170 milyon metrekare.
Mantolama pazarında gerileme olduğunu aktardı:
- 2016 yılında 68 milyon metrekare olan mantolama pazarımız 2023 yılında 49 milyon metrekareye geriledi.
Su yalıtımı iyi olmayan binanın taşıma kapasitesi 10 yılda yüzde 66 azalıyor
ODE Yalıtım Yönetim Kurulu Üyesi Ozan Turan, yalıtımın dünyanın geleceği için büyük önem taşıdığını vurguladı:
- Yalıtım sadece enerji verimliliği sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda güvenli ve dayanıklı yapılar inşa etmenin de temelini oluşturuyor.
Bir araştırmadan şu veriyi aktardı:
- Su yalıtımı standartlara uygun yapılmamışsa donatılarda oluşan korozyon binanın taşıma kapasitesini 10 yılda yüzde 66 azaltıyor. Depreme dirençli yapıların yolu doğru yalıtımdan geçiyor. Su yalıtımı, bina maliyetinin sadece yüzde 1’ine mal oluyor.
ODE Yalıtım Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Turan, Türkiye’nin enerji ithalatı faturasına işaret etti:
- Enerji ithalatına 21 yılda 950 milyar dolar harcadığımızı düşünürsek, enerji verimliliğinin ne kadar kritik olduğunu daha iyi anlarız.
