LEVENT AKBAY
Kocaeli Üniversitesi bölgede üretim yapan OSB’lere üçlü hedef göstererek iş birliği önerisinde bulundu. Üniversite Rektörü Nuh Zafer Cantürk hedefleri “Akıllı, Temiz ve Katma Değerli Üretim” olarak sıralarken OSB’ler için 10 yıllık bir yol haritası oluşturduklarını, 2026 yolunda önceliğin yapay zekâ kullanımı olduğunu söyledi.
OSB yetkilileri ise ulaşım ve lojistiğe öncelik verdi. Kocaeli Üniversitesi’nin organize ettiği 14 OSB’nin katılımıyla yapılan ‘Dönüşüm’ konferansında 7 ayrı masada,180 görüş sahibi sorunları ve çözüm önerilerini anlattı. Yapay zekâ, teknoloji, ikiz dönüşüm, katma değer, çevre vb yüzlerce konu gündeme gelirken OSB temsilcileri verimlilik için önceliği ulaşım zorluklarının aşılması, lojistikte model değişikliği ve insan refahı üzerine kurdular.
Türkiye’nin en gelişmiş 14 OSB’sinin faaliyet gösterdiği Kocaeli’de kentteki sanayi alanlarının yetersiz olduğu, OSB’lerin büyüme eğiliminin yer sorunu nedeniyle yavaşladığı, sanayi merkezlerinin çokluğu neden işe gidiş gelişlerde çok ciddi sorunlar yaşandığı, aynı sorunların ağır taşıt trafiği nedeniyle maksimize olduğu, karayolu taşımacılığına dayalı lojistik modelin bu sorunları en üst seviyeye çıkardığı dile getirilen görüşler arasında yer aldı.
Kocaeli Üniversitesi’nin organize ettiği 14 OSB’nin katılımıyla yapılan ‘Dönüşüm’ konferansında 7 ayrı masada,180 görüş sahibi sorunları ve çözüm önerilerini anlattı
İlk sonuçlar ortaya çıktı
Kocaeli Üniversitesi Rektörü Nuh Zafer Cantürk çalışta sonrasında ön bulguların ortaya çıktığını ifade ederek Kocaeli OSB'lerinin belirli bir dijital ve yeşil dönüşüm olgunluğuna ulaşmış olmakla birlikte bu dönüşüm parçalı, stratejik bütünlükten yoksun ve koordinasyon açığıyla malul olduğunu söyledi. Söz konusu yapısal kırılganlıkların aşılması, kamu–sanayi üniversite ekseninde entegre ve kurumsal bir iş birliği çerçevesini zorunlu kıldığına dikkat çekti.
-Asıl sorun akıllı, temiz ve yüksek katma değerli üretim
Nuh Zafer Cantürk, günümüzde asıl sorunun artık akıllı, temiz ve yüksek katma değerle üretmek olduğunu açıklayarak, geleceğin OSB'lerinin, daha az kaynakla daha fazla değer üreten; çevreye duyarlı, veriye dayalı, dirençli ve rekabetçi yapılar olacağını, bu dönüşümün yalnızca sanayinin değil, ülkenin refahını, şehirlerin yaşam kalitesini ve gelecek nesillerin imkânlarını da doğrudan etkileyeceğini söyledi. Nuh Zafer Cantürk şöyle konuştu:
“ Bu çalıştayın politika etkisi yaratabilmesi, önerilerin sahiplenilmiş, izlenebilir ve hesap verebilir bir yönetişim çerçevesine kavuşturulmasına bağlıdır. Fikir alışverişinden somut politika önerilerine, oradan uygulanabilir yol haritalarına ve kurumsal taahhütlere uzanan bu süreç; tüm paydaşların üstleneceği müşterek bir sorumluluktur.
Asıl soru artık "nasıl daha fazla üretiriz?" sorusu değildir. Asıl soru; "nasıl daha akıllı üretiriz, nasıl daha temiz üretiriz, nasıl daha yüksek katma değerli üretiriz?" sorusudur. Bu soruya vereceğimiz yanıt, yalnızca OSB'lerin değil, Türkiye'nin küresel ekonomideki yerini de belirleyecektir. Kocaeli'nin güçlü üretim kültürü, köklü sanayi birikimi, lojistik avantajları, kurumsal hafızası ve iş birliği kapasitesi; bu dönüşümde öncü rol üstlenmesini kaçınılmaz kılmaktadır.
Organize sanayi bölgeleri artık sadece üretim alanları değildir; bilgi, enerji ve inovasyonun birleştiği stratejik merkezlerdir. Geleceğin OSB'leri, daha az kaynakla daha fazla değer üreten; çevreye duyarlı, veriye dayalı, dirençli ve rekabetçi yapılar olacaktır. Bu dönüşüm yalnızca sanayimizin değil, ülkemizin refahını, şehirlerimizin yaşam kalitesini ve gelecek nesillerin imkânlarını da doğrudan etkileyecektir. Kocaeli Üniversitesi olarak biz, bu büyük dönüşümün bilgiyle, iş birliğiyle ve ortak sorumluluk bilinciyle desteklenmesi için üzerimize düşeni yapmaya kararlıyız.”
Çalıştayın beş temel stratejik bulgusu
► Dijital dönüşüm heterojen ve stratejik bütünlükten yoksun ilerlemektedir; ortak veri altyapısı ve kurumsal dijitalleşme birimleri eksiktir.
► Nitelikli işgücü açığı tüm tematik alanlarda yatay bir kırılganlık olarak belgelenmektedir; eğitim-sanayi uyumsuzluğu kronik bir yapısal sorun niteliği taşımaktadır.
► Finansman ve teşvik mekanizmaları yeşil ve dijital dönüşümün gerekliliklerine yanıt vermekte yetersiz kalmaktadır.
► Afet ve kriz hazırlığı bütünleşik bir afet yönetim çerçevesinden yoksundur; tedarik zinciri kırılganlıkları sistematik biçimde yönetilmemektedir.
► Kamu–sanayi–üniversite iş birliği potansiyelin çok altında kalmaktadır; çalıştay çıktılarının politikaya taşınması için kurumsal bir sekreterya yapısına ihtiyaç duyulmaktadır.
Vizyon: 10 Yıl Sonra Kocaeli OSB'leri
Katılımcılar, 2036 yılına ilişkin ortak bir hedef tablosu çizmiştir. Bu vizyon; teknoloji entegrasyonu, insan kaynağı kalitesi, kurumsal yapı ve üniversite–sanayi bağının güçlendirilmesi eksenlerinde şekillenmektedir.
10 Yıllık Vizyon Unsurları
► Yapay zeka ve veri yönetimi: OSB yönetim süreçlerine yapay zeka entegrasyonu; veri güvenliğini güvence altına alan akıllı karar destek sistemleri.
► Bütünleşik altyapı: Dağınık kurumsal altyapıların envanter yönetim sistemi aracılığıyla entegre edildiği, koordineli bir dijital ekosistem.
► Akademik mentörlük: Her OSB'nin bir üniversite birimiyle organik bağ kurduğu; akademik bilginin sanayiye sürekli aktarıldığı yapılandırılmış bir model.
► Nitelikli insan sermayesi: Sürekli eğitim mekanizmaları ve OSB akademileri aracılığıyla yetiştirilmiş, dijital ve yeşil dönüşüm için donanımlı işgücü.
► Karbon nötr OSB'ler: Avrupa Yeşil Mutabakatı gerekliliklerini karşılayan, karbon hesaplama ve yeşil finansmana entegre üretim ekosistemi.
► Uluslararası rekabet kapasitesi: Katma değeri yüksek üretim, güçlü markalaşma ve sistematik ihracat desteğiyle küresel pazarda kalıcı konumlanma.
Yeşil ve Dijital Dönüşümde Rol Dağılımı: Katılımcılar, yeşil ve dijital dönüşümün yükünün OSB'ler tarafından tek başına taşınamayacağı konusunda güçlü bir mutabakat sergilemiştir. Her paydaş grubunun üstlenmesi gereken sorumluluklar açık biçimde tanımlanmıştır.
Çalıştay Çıktılarının Politikaya Taşınması: Yönetişim Mimarisi Çalıştayın en somut ve acil çıktılarından biri, mevcut tartışmaların ötesine geçen bir yönetişim mekanizmasına ihtiyaç duyulduğunun güçlü biçimde teyit edilmesidir. Politika önerilerinin uygulamaya dönüşmesi için sahiplenilmiş, izlenebilir ve hesap verebilir bir yapı şarttır.
Paydaşlar ve Beklenen Rol
OSB Yönetimleri
Dönüşüm süreçlerinde koordinatör ve kolaylaştırıcı işlevi; altyapı yatırımları, ortak hizmetler ve dijital platform yönetimi.
Üniversiteler
Sahaya inen teknik mentörlük; karbon hesaplama, enerji verimliliği ve yeşil finansmana erişim konularında doğrudan danışmanlık. Avrupa Yeşil Mutabakatı uyum sürecinin akademik rehberliği.
Kamu Kurumları
Finansman mekanizmaları, düzenleyici çerçeve ve zorunlu standartlar yoluyla dönüşüm sürecini etkinleştirmek; teşvik tasarımında OSB'leri öncelikli hedef kitle olarak konumlandırmak.
Sanayi ve Firmalar
Dönüşüm süreçlerine aktif katılım; veri paylaşımı, ortak yatırım ve iyi pratik yaygınlaştırma konularında proaktif tutum. Sivil Toplum Dönüşüm süreçlerinin sosyal boyutunun izlenmesi; çalışan hakları, çevre kalitesi ve toplumsal refah konularında baskı grubu işlevi.
