Türkiye İstatistik Kurumu, “2022 yılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetleri Araştırması” sonuçlarını açıkladı. Buna göre, gayrisafi yurt içi AR-GE harcaması 2022’de bir önceki yıla göre 96 milyar 932 milyon lira artarak 198 milyar 670 milyon liraya çıktı. Gayrisafi yurt içi AR-GE harcamasının GSYH içindeki oranı 2021’de yüzde 1,4 iken, 2022’de 15 trilyon 11 milyar 776 milyon liralık GSYH içindeki oranı yüzde 1,32 oldu.
AR-GE harcamalarında mali ve mali olmayan şirketler yüzde 61,4 ile en büyük paya sahip oldu. Bunu yüzde 33,8 ile yükseköğretim takip etti. Kar amacı olmayan kuruluşlar tarafından yapılan AR-GE harcamalarının da dahil olduğu genel devlet AR-GE harcamalarının toplam AR-GE harcamaları içindeki payı ise yüzde 4,8 oldu. AR-GE harcamaları içerisinde personel harcamaları yüzde 47,3 ile en büyük harcama kalemini oluşturdu.
AR-GE harcamalarının 2022’de yüzde 50,2’si mali ve mali olmayan şirketler tarafından finanse edilirken genel devlet AR-GE harcamalarının yüzde 32,8’inin, yükseköğretim yüzde 15,7’sini, yurt dışı kaynaklar yüzde 1,3’ünü ve diğer yurt içi kaynaklar yaklaşık olarak yüzde 0,02’sini finanse etti.
Tam zaman eşdeğeri (TZE) cinsinden 2022’de toplam 272 bin 638 kişi ARGE personeli olarak çalıştı. Sektörler itibarıyla dağılımına bakıldığında ise TZE cinsinden toplam AR-GE personelinin geçen yıl yüzde 63,3’ü mali ve mali olmayan şirketlerde, yüzde 33,2’si yükseköğretimde ve yüzde 3,5’i kar amacı olmayan kuruluşların da dahil edildiği genel devlet sektöründe yer aldı.
TZE cinsinden kadın AR-GE personel sayısı, 2022’de 93 bin 41 kişi ile toplam AR-GE personel sayısının yüzde 34,1’ini oluşturdu. Sektörler itibarı ile TZE cinsinden kadın AR-GE personel oranı yükseköğretimde yüzde 47,5, kar amacı olmayan kuruluşların da dahil edildiği genel devlette yüzde 31, mali ve mali olmayan şirketlerde ise yüzde 27,3 oldu.
Harcamaların yüzde 54’ü şirketlerden
Mali ve mali olmayan şirketler tarafından geçen yıl gerçekleştirilen 122 milyar 28 milyon liralık AR-GE harcamasının yüzde 54,4’ü AR-GE merkezlerinde gerçekleştirildi. AR-GE merkezlerinde harcamanın yüzde 88,5’i, 250 ve üzeri çalışan sayısına sahip olan girişimler tarafından yapıldı. İmalat sanayinde AR-GE faaliyeti yürüten girişimler teknoloji düzeylerine göre sınıfl andırıldığında, 2022 yılında imalat sanayinde gerçekleştirilen 72 milyar 311 milyon liralık AR-GE harcamasının yüzde 49,1’inin yüksek teknoloji faaliyetinde yer alan girişimler tarafından gerçekleştirildiği görüldü. Bu oran 2015 yılında yüzde 35,1’di. İmalat sanayindeki toplam AR-GE harcamasının yüzde 37,3’ü orta yüksek teknoloji faaliyetindeki girişimler, yüzde 9,4’ü orta düşük teknoloji faaliyetindeki girişimler ve yüzde 4,3’ü düşük teknoloji faaliyetindeki girişimler tarafından yapıldı.
