Canan SAKARYA
Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi’ne (AKPM) sunduğu Schengen vize sisteminin siyasi amaçlı kullanıldığına ilişkin raporu geçtiğimiz yıl AKPM Genel Kurulu’nda kabul edilen AK Parti Konya Milletvetvekili ve AKPM Türk Delegasyonu Üyesi Ziya Altunyaldız, 46 Avrupa Konseyi ülkesi için tavsiye kararı niteliğindeki rapor kapsamında neler yapıldığının Eylül ayında yapılacak AKPM’nin Hukuk İşleri ve İnsan Hakları Komisyonunda ele alınacağını belirtti.
2022’nin Ekim ayında kabul edilen “Schengen Bilgi Sistemi’nin Avrupa Konseyi Üye Devletlerince Siyasi Saikli Yaptırım Olarak Kötüye Kullanılması" başlıklı raporda Schengen vize sürecinin daha şeffaf, daha adil, daha kapsayıcı gerçekleşmesi gerektiğine ilişkin tespitler yer alırken, Schengen vize sisteminde demokrasi, hukukun üstünlüğü ile insan haklarına dönük ihlallere yer verildi.
Altunyaldız, hazırladığı raporda, Schengen vize sisteminin, objektif, kurallı ve izlenebilir uygulanması, savunma hakkı verilmesi, mağduriyet varsa tazminat ödenmesi, dijital ortamda olması konusunda tespit ve önerilerin yer aldığını belirterek, AKPM Genel Kurulu’nda kabul edilen raporla ilgili bundan sonraki süreci şöyle anlattı:
“Sistemin revize edilmesi gerektiği konusundaki raporumuz kabul edildi. Avrupa Konseyi, AB üyelerine raporu gönderdi, ‘Rapordaki tespitleri dikkate alın ve Schengen bilgi sisteminde gerekli düzeltmeleri yapın’ dedi. Takip raporu şeklinde bir mekanizma var, ülkeler ne yaptıklarını rapor edecekler, Eylül ayında yapılan toplantıda ülkelerin ne yaptıklarını bundan sonra neler yapılacağına dair ilgili komiserler AKPM’yi bilgilendirecekler."
Entegrasyon geliştirilerek sürdürülmeli
Altunyaldız, son dönemde Schengen vizesinde yaşanan sorunlar ve ret oranlarındaki artışa ilişkin olarak “Türkiye, ekonomik, ticari ve sosyal boyutuyla Avrupa ile entegre olmuş bir ülke, milyonlarca vatandaşımız AB ülkelerinde yaşıyor, bu entegrasyon geliştirilerek sürdürülmeli. Bilimsel çalışmalar, konferanslar, eğitim, fuarlar engelleniyor. AB ülkelerini sistemi yeniden gözden geçirmeye davet ediyoruz. Şu anki vize uygulaması AB’ye de yaramıyor, başta Türkiye olmak üzere engellediği ülkelere de yaramıyor. Bu yanlıştan dönülmesi lazım. Türkiye’den vize alarak giden insanlar profesyonel insanlar işi var gücü var, orada kalmak gibi bir derdi yok, işini yapacak dönecek. Niye reddedildiği bilinmiyor, hukukun üstünlüğüne, insan haklarına, demokrasiye uyduğunu iddia eden AB ülkelerinde bu yanlıştan dönülmesi ve insanların önünün kesmemesi lazım” dedi.
“Vize reddinde artış var“
2014 yılında yüzde 4,4 olan vize ret oranının 2021 yılı sonu itibarıyla yüzde 16,9’a yükseldiğini kaydeden Altunyaldız, 2022 yılı sonu itibarıyla Türkiye’den yapılan Schengen vize başvurularının bir önceki yıla kıyasla yüzde 186,2 artarak 778 bine ulaştığını, ret oranının ise yüzde 16,9’dan, yüzde 15,5’e gerilediğini belirtti.
