ŞEBNEM TURHAN
Cumhurbaşkanı kararı ile standart TL mevduatta kısa vadede 2.5 artırılan stopaj sonrası bankacılık sektörü de mevduat faiz oranlarında indirime gitti. Stopaj kararı mevduat yatırımcısının reel getirisini azalttığı gibi bankaları bu karar etkilemese hemen ertesi gün mevduat faizlerinde 50 baz puan geri çekildi. Mevduat sahibi 100 bin lira standart TL mevduatının vade sonunda faiz getirisinden bir günde hem stopajdan hem de faizden kaybetti. Kayıp 32 gün vadelide 139.2, 46 günde 186.7 lira oldu.
Merkez Bankası’nın faiz indirim döngüsünün başlamasının beklendiği temmuzda uzmanlar TL’ye ilginin devam etmesi için stopaj oranlarında indirim bekliyordu ancak Cumhurbaşkanı kararı bunun tersi çıktı. 6 aya kadar vadeli standart TL mevduatta stopaj oranı yüzde 15’ten yüzde 17,5’e çıkarıldı. Bu oranda değişim mevduat yatırımcısının getirisini azaltırken bankacılık sektörüne bir etkisi bulunmuyor. Ancak bankalar bu kararın hemen ertesi gün 24 Temmuz’da Merkez Bankası Para Politikası Kurulu toplantısını beklemeden mevduat faizlerinde 50 baz puanlık indirime gitti.
Bir gün önce yüzde 15 stopaj ve yüzde 47 faiz ile 32 gün vadeli mevduat yapabilen yatırımcı bir gün sonra yüzde 17,5 stopaj ve yüzde 46,5 faize kaldı. 46 gün vadelide ise stopaj oranı yüzde 15’ten yüzde 17,5’e yükseldiği gibi mevduat faiz oranı da yüzde 42,75’ten yüzde 42,25’e indirildi. Bankacılık sektörü sadece 92 gün vadeli mevduat faiz oranlarında stopaj sonrası değişikliğe gitmedi ve yüzde 45,5 seviyesi devam ettirildi.
Standart TL mevduatın payı yüzde 59,21
Oysa 19 Mart’ta İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’na yönelik gözaltı ve tutuklama sonrasında darbe yiyen standart TL mevduat son haftalarda yeniden yükseliş eğilimindeydi. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) haftalık verilerine göre 4 Temmuz ile biten hafta itibariyle toplam mevduat içinde standart TL mevduatın payı yüzde 59,21 ile 19 Mart öncesi seviyesine yakın seyretti. 19 Mart sonrasında ise standart TL mevduatın toplam mevduat içindeki oranı yüzde 57,43'e kadar gerilemişti. Kur korumalı mevduatın payı her hafta düşse de döviz mevduatındaki artış nedeniyle de mevduatta dolarizasyon oranı 19 Mart sonrasında yüzde 42,57'ye çıktı. 19 Mart öncesinde yüzde 40,26 seviyelerine kadar inmişti. BDDK verilerine göre 4 Temmuz ile biten hafta itibariyle dolarizasyon oranı da yüzde 40,79 ile 19 Mart öncesindeki seviyelerinin yakınına geldi.
■ Geçen hafta toplam mevduatta düşüş var
Standart TL mevduata ilgi yeniden canlanmışken Cumhurbaşkanı kararı ile stopaj artışı piyasa tarafından anlamlandırılamazken üzerine bankaların mevduat faizi indirimleri de mevduat müşterisini üzecek gibi görünüyor. BDDK haftalık verilerine göre 4 Mart ile biten hafta itibariyle standart TL mevduat 13 trilyon 364 milyar 262,8 milyon liraya geriledi, bir önceki haftaya göre 424 milyar lira azaldı. Toplam mevduat ise 4 Temmuz ile biten haftada 563.3 milyar lira gerileyerek 22 trilyon 568,7 milyar liraya indi. Kur korumalı mevduatta geçen hafta 9.2 milyar liralık bir düşüş yaşandı ve kur korumalı mevduat bakiyesi 534.6 milyar lira ile toplam mevduatın yüzde 2,37'sine indi.
