ŞEBNEM TURHAN
Türkiye piyasalarında 19 Mart’ta İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınıp tutuklanmasıyla başlayan sarsıntıyla yerli ve yabancı yatırımcıların TL cinsi finansal varlıklardan çıkışı devam ediyor. Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği verilerine göre yerli ve yabancının Türkiye'deki TL cinsi finansal varlıkları bir ayda sert geriledi. Verilere göre yerlinin finansal varlıkları içinde TL mevduatın payı bir ayda 1.18 puan, hissenin payı 0.61 puan geriledi, döviz ve altının payı 1 puana yakın arttı. Yabancının döviz mevduatının toplam finansal varlıkları içindeki payı bir ayda 4.4 puan artarken hissenin payı 1.36, devlet tahvillerinin payı da 4.15 puan birden düştü.
TSPB verileri aynı zamanda yabancının Türkiye’deki toplam finansal varlıklar içindeki payının da bir ayda sert gerilediğini ortaya koydu. Yerli ve yabancının finansal varlıkları toplamı martta 37 trilyon 50 milyar 80 milyon iken nisanda 37 trilyon 568 milyar 833 milyon liraya yükseldi. Bu 528.75 milyar liralık artışın tamamı yerlinin finansal varlıklarındaki büyümeden kaynaklandı. Martta yabancının Türkiye'deki toplam finansal varlıklar içindeki payı yüzde 10,9 seviyesinde iken nisanda 1.07 puan gerileyerek 9.83'e indi. Yabancının toplam finansal varlığı bir ayda 345 milyar lira azaldı, yerlinin 873.8 milyar lira arttı.
Hissenin payı yüzde 52,37’ye geriledi
Yabancının azalan finansal varlığında en büyük olumsuzluk hisse ve tahvil tarafında yaşandı. TSPB verilerine göre Yabancının martta 449.7 milyar lira olan TL mevduatı nisanda 448.5 milyar liraya indi, buna karşılık toplam varlıklardaki azalmanın da etkisiyle TL mevduatın yabancının finansal varlıkları içindeki payı yüzde 12,15'e yükseldi ve marta göre 1 puan arttı. Döviz hesapları ise 98.8 milyar lira arttı toplam finansal varlıklar içindeki payı marttaki yüzde 18,36 seviyesinden nisanda yüzde 22,75'e çıktı 4.4 puan birden yükseldi. Kıymetli maden hesapları da arttı ve toplam varlık içindeki payı 0.37 puan yükselişle yüzde 1,66'ya çıktı. Devlet tahvilleri ve hisse senetlerinde ise sert çıkış yaşandı. Martta 599.4 milyar lira olan yabancının devlet tahvili varlığı nisanda 395 milyar liraya indi. Toplam finansal varlık içindeki payı da marttaki yüzde 14,85'ten nisanda yüzde 10,7'ye indi. Bir ayda 4.15 puan birden azaldı. Hisse senedi varlığı da martta 2.17 trilyon lira iken nisanda 1.93 trilyon liraya indi. Böylece yüzde 53,73 olan toplam finansal varlığı içindeki payı da yüzde 52,37'ye indi, 1.36 puan azaldı.
Yerli yatırımcıların ise finansal varlıklarında en büyük kayıp TL mevduat ile hisse senedinde yaşandı. TSPB verilerine göre yerli yatırımcıların TL mevduat varlığı martta 12.45 trilyon lira iken nisanda 12.38 trilyon liraya indi. Toplam finansal varlıkları içinde TL mevduatın payı marttaki yüzde 27,74'ten 1.18 puan düşerek nisanda yüzde 36,56'ya geriledi. Hisse senedi varlıkları da marttaki 3.68 trilyon liradan nisanda 3.57 trilyon liraya düştü. 0.61 puanlık kayıp da toplam finansal varlıklar içindeki payında yaşandı. Martta yüzde 11,15 olan yerlinin hisse varlıklarının toplam finansal varlıkları içindeki payı nisanda yüzde 10,54'e düştü. Döviz ve kıymetli maden hesaplarının toplam finansal varlıklardaki payı bir ayda artış gösterdi. Verilere göre döviz hesapları martta 5.16 trilyon lira iken nisanda 5.43 trilyon liraya çıktı, toplam içindeki payı da yüzde 15,63'ten nisanda yüzde 16,04'e yükseldi. Altın hesaplarının payı da marttaki yüzde 5,57'den nisanda yüzde 6,03'e çıktı, bir ayda 1.84 trilyon lira olan kıymetli maden hesapları varlığı 2.04 trilyon liraya yükseldi.
■ Yabancı para mevduatlarda geri çekilme
19 Mart finansal sarsıntısı sonrasında bankalarda yabancı para mevduatı hızlı bir yükselişe girdi. Ancak bu artış ivme kaybetmiş görünüyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun verilerinden kur etkisinden arındırılmamış olarak bankalardaki yabancı para mevduatı değişimi takip edilebiliyor. BDDK verilerine göre 14 Mart ile biten haftada bankalarda 203.9 milyar dolar olan yabancı para mevduat 18 Nisan geride kaldığında 222.6 milyar dolara kadar çıktı. Yabancı para mevduat 25 Nisan haftasında 222.3 milyar dolara gerilerken, 2 Mayıs ile biten haftada 220.7 milyar dolara indi. Günlük verilere göre ise 9 Mayıs itibariyle bankacılık sektöründe yabancı para mevduatı 220.1 milyar dolara düştü. 14 Mart haftasına göre 16.2 milyar dolar daha yüksek olsa da yabancı para mevduatta bir ivme kaybı olduğu görülüyor.
