ŞEBNEM TURHAN
Borsa İstanbul endekslerinde politika faiz indirimi ve az da olsa başlayan yabancı girişiyle 2025 yılı iyimser başladı. Ancak bir anda hem küresel tarafta ABD Başkanı Trump’ın başlattığı tarife savaşları ve 19 Mart’ta İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’na yönelik operasyon havayı tersine çevirdi. Nisan geride kaldığında negatif seyir endekslere hakim olurken en büyük kaybı yabancının en çok tercih ettiği bankacılık yaşadı. Borsada yatırımcı sayısı yılsonuna göre 270 bin azalışla 6.61 milyona inerek Ağustos 2023’teki seviyeye geri döndü. BİST100 endeksi 2024 yılını 8 trilyon 554 milyar 988 milyon lira piyasa değeriyle kapatırken 30 Nisan’da BİST100'ün piyasa değeri 255 milyar 361 milyon lira kayıpla 8 trilyon 299 milyar 627 milyon liraya indi. 18 Mart’ta 9 trilyon 645 milyar 532 milyon lira BİST100 piyasa değeri nisan sonunda 1 trilyon 345 milyar 905 milyon lira eridi.
19 Mart’a kadar yabancıdan 1 milyar dolar net alım
Borsada yılın başında yaşanan dalgalanmalarda en büyük konu yüksek TL faizleri ve para piyasası fonlarına yönelik ilgi ile hisse senetlerinde azalan ilginin getirdiği likidite eksikliği olurken hatta 6 Şubat’tan itibaren Sermaye Piyasası Kurulu da yeni halka arz onayı vermemeye başladı. Ancak 19 Mart sonrasında bir anda siyasi gerginlik nedeniyle yerli ve yabancı sert satışa geçti. Öyle ki Merkez Bankası verileri 19 Mart öncesinde yılbaşından itibaren hisse senedi piyasasında yabancı yatırımcının 1 milyar 15 milyon dolar net alım yaptığını gösterirken 19 Mart sonrasında yaşanan net çıkış 1 milyar 565 milyon dolara ulaştı. Böylece yılbaşından bu yana hisse senedinde net 550 milyon dolar satış gerçekleşti.
Bankacılık endeksinde 4 aylık kayıp yüzde 21,32
Yabancının Borsa İstanbul’dan sert satarak çıkışı ise en çok bankacılık endeksinde kayıp yaşattı. Nisan ayı sonu itibariyle likit bankacılık endeksinde yılbaşından itibaren kayıp yüzde 21,61’i, bankacılık endeksinde ise yüzde 21,32’yi buldu. Nisan ayında ise likit bankacılık endeksinde yüzde 10,3, bankacılık endeksinde de yüzde 9,3 ile satışlar devam etti. Bankacılık endeksini yüzde 16,4 yılbaşından bu yana düşüş yaşayan sigorta endeksi takip ederken spor endeksi ise nisan ayındaki yüzde 10,7 ve ilk dört ayda yüzde 14,7 satışla öne çıktı.
Ticaret endeksi de yılbaşından bu yana yüzde 14,1, nisanda yüzde 3,08 kayıp yaşarken, metal eşya sanayi yüzde 12,53 dört ayda, nisanda ise yüzde 10,65 düştü. Tekstil endeksi nisanda yüzde 2,85, dört ayda yüzde 12,36 kaybetti, aracı kurum endeksi de bu yıl yüzde 11,1 düşse de nisanda yüzde 1,4 yukarı yönlü hareket gerçekleştirdi. Kimya endeksi yılbaşından bu yana yüzde 10,13, nisanda yüzde 4,83 düştü, mali endeks dört ayda yüzde 9,96, nisanda yüzde 5,04 geriledi. Sürdürülebilirlik endeksi bu yıl yüzde 8,55, nisanda yüzde 6,4 kaybettirdi, BİST30 ise nisanda yüzde 6,4, yılbaşından bu yana yüzde 7,96 düştü. Nisanda yüzde 1,16 yükselen elektrik endeksinde dört aylık kayıp yüzde 7,96 hesaplanırken, BİST50 nisanda yüzde 6,72, dört ayda yüzde 7,84, BİST100 ise nisanda yüzde 6,02, dört ayda yüzde 7,65 geriledi.
Dört ayda teknoloji endeksi getiri lideri
Nisanda toparlanmaya çalışan endeksler arasında bulunan gıda aylık yüzde 0,23 artıda kapanırken yılbaşından bu yana yüzde 7,3 düştü. Sanayi endeksi nisanda yüzde 4,3, dört ayda yüzde 6,4 kaybettirdi, holdingler endeksinde de nisanda yüzde 5,28, dört ayda yüzde 5,67 düşüş var. Turizm endeksi yılbaşından bu yana yüzde 5,61, metal ana endeksi dört ayda yüzde 5,07, BİST500 ise yüzde 4,71 geriledi. Hizmetler endeksi yüzde 2,71, KOBİ endeksi de yüzde 1,27, bilişim endeksi yüzde 1,02 geride yılın başına göre. Bu yıl enflasyonun altında kalsa da yılın ilk dört ayını pozitif kapatabilen endeksler de var. İletişim endeksi bu yıl yüzde 0,51, GMYO endeksi yüzde 1,36, taş toprak endeksi yüzde 2,82, ulaştırma endeksi yüzde 5,67, BİST TUMY yüzde 6,29, halka arz endeksi yüzde 13,78, inşaat endeksi yüzde 25,78, madencilik endeksi yüzde 26,73, teknoloji endeksi ise yüzde 41,37 yükseldi.
Gram altın yüzde 34,13 yükseliş yaşadı
Borsa İstanbul endekslerinde ve TL varlıklar kaybederken döviz kurları ve altın yükseliş yaşadı ilk dört ayda. Verilere göre yılbaşından bu yana dolar/TL yüzde 8,75, Euro/TL yüzde 19 yükselirken gram altın ise yüzde 34,13 artışla yılın ilk dört ayına damga vurdu. Gösterge tahvil faizleri de özellikle 19 Mart sonrasında rekor seviyelere yükseldi. 2 yıl vadeli gösterge tahvil faizi yüzde 15,61, 5 yıllık gösterge tahvil faizi yüzde 17,45, 10 yıl vadeli gösterge tahvil faizi de yüzde 21,51 yükseldi bu yılın ilk dört ayında. Tahvil faizlerindeki yükselişte de yabancının sert satışı etkili oldu. Merkez Bankası'nın yaptığı faiz artışları piyasa faizleri için gösterge olarak kabul edilen TLREF faizlerini de yukarı itti. TLREF faizleri yüzde 48,9941'e çıktı bu yıl başından bu yana yüzde 0,40, nisanda ise yüzde 6,52 yükseldi.
■ 19 Mart sonrası madencilik endeksi yüzde 7,15 yukarda
BİST100 endeksi 19 Mart sonrasında yüzde 15,96, bankacılık endeksi yüzde 30,68, sanayi endeksi yüzde 10,69, mali endeks yüzde 18,8, ulaştırma endeksi yüzde 9,96, BİST30 endeksi yüzde 17,56, hizmetler endeksi yüzde 9,96, holdingler endeksi yüzde 12,67, kimya endeksi yüzde 11,06, ticaret endeksi yüzde 11,6, turizm endeksi yüzde 11,52, elektrik endeksi yüzde 7,2, BİST500 yüzde 16,94, sürdürülebilirlik endeksi yüzde 17,01, metal eşya yüzde 16,96, gıda endeksi yüzde 8,5, metal ana endeksi yüzde 11,22, tekstil endeksi yüzde 9,95, inşaat endeksi yüzde 1,41, spor endeksi yüzde 15,46, aracı kurum endeksi yüzde 16,01, sigorta endeksi yüzde 16,52, iletişim endeksi yüzde 16,19, taş toprak endeksi yüzde 8,07, likit bankacılık endeksi yüzde 31,3, BİST500 yüzde 12,73, KOBİ endeksi yüzde 3,57, GMYO endeksi yüzde 8,06, bilişim endeksi yüzde 4,32 düştü. Bu dönem madencilik endeksi yüzde 7,15, teknoloji endeksi yüzde 3,54, halka arz yüzde 1,08 yükseldi. Madencilik endeksindeki yükselişte 23 Nisan'da yaşanan deprem ve sonrasındaki hareketler de etkili oldu.
