Girdiğimiz her binadan kullandığımız her cihaza kadar etrafımızdaki hemen hemen her şey bir miktar metal içerir. Bu talebi karşılamak için ABD’de Jeolojik Araştırmalar Merkezi’nin (USGS) verilerine göre 2022 yılında küresel olarak 2.8 milyar ton maden çıkarıldı.
Demir cevheri, 2.6 milyar tonla 2022’de çıkarılan metallerin yüzde 93’ünü oluşturdu. Bunun demir içeriği 1.6 milyar tonu buldu. Demir cevherinin neredeyse tamamı yani yüzde 98’i çelik üretiminde kullanılıyor.
Alüminyum, 69 milyon tonla en çok üretilen metal
Endüstriyel metaller 185.1 milyon tonla 2022 yılında çıkarılan tüm metallerin yüzde 6.6’sını oluşturuyor. Bakır, alüminyum, kurşun ve çinkonun da aralarında bulunduğu bu metaller inşaat ve endüstriyel uygulamalarda kullanılıyor. 2022 yılında endüstriyel metal üretiminin yaklaşık yüzde 40’ını 69 milyon tonla alüminyum oluşturdu. Çin, üretilen tüm alüminyumun yüzde 56’sından sorumluydu.
İkinci sırada ise paslanmaz çeliğin korozyona dayanıklı hale getirilmesinde birincil rol oynayan krom yer alıyor. Geçen yıl toplam 41 milyon ton krom üretimi yapılırken, Güney Afrika, çıkarılan toplamın yüzde 44’ünü oluşturarak üretime öncülük etti.
Kalay, teknoloji metallerinde lider
Çıkarılan tüm metallerin yüzde 1’inden azını temsil etmesine rağmen, teknoloji metalleri son birkaç yıldır önemli bir gündem maddesi. Birçok ülke ve şirketler karbon emisyonlarını azaltmak ve üretkenliği artırmak için bu malzemeleri arıyor. Üretim sıralamasının başında yıllık 310 bin ton üretimle kalay yer alıyor.
Bu kategoride elektrikli araçlarda ve akü depolamada kullanılan lityum ve kobalt ile mıknatıslarda, metal alaşımlarında ve elektronikte kullanılan nadir toprak elementleri bulunur. Yıllık kobalt üretimi 190 bin ton civarındayken, lityum üretimi 130 bin ton seviyesinde bulunuyor. Bunların birçoğu; temiz enerji teknolojilerindeki rolleri ve iç talebin karşılanmasında diğer ülkelere bağımlı olmaları nedeniyle ülkelerin güvenliği açısından kritik olduğu değerlendiriliyor.
Altın piyasası 2022’de 196 milyar dolara ulaştı
Ancak bu metallere olan ilginin artmasına rağmen pazar büyüklüğü açısından hala altın ve gümüş gibi değerli metallerin gerisinde kalıyorlar. Örneğin altın piyasası 2022’de 196 milyar dolara ulaştı; nadir toprak piyasası ise 10.6 milyar dolara ulaştı.
Bu arada cevher ve metaller arasında bir fark olduğunu belirtmek gerekiyor. Cevherler; metaller ve metal bileşikleri içeren doğal olarak oluşan kayalardır. Metaller, cevherin atık kayayı ayırarak ve uzaklaştırarak çıkarılabilen değerli kısımları.
