ŞEBNEM TURHAN
Merkez Bankası’nın temmuz ve eylülde yaptığı politika faiz indirimlerine rağmen TL mevduat faizleri yüksek seyretmeye devam ediyor. Makroihtiyati tedbirler kapsamında TL mevduat oranında yüzde 60’ı yakalamak için bankalarda mevduat savaşları kızıştı. Cuma günü yapılacak hesaplama öncesi yüzde 40,5’e inen politika faizine rağmen bankalar yüzde 46’ya varan mevduat faiz oranları ile mevduat kapmaya çalışıyor.
0.5 puanlık farka mevduat kaçıyor
Merkez Bankası faiz indirim döngüsüne başlamış olsa da makroihtiyati tedbirler korunuyor. En son 21 Haziran’da TL mevduatı özendirmek için atılan adımlarda bankalara yeni kurallar getirildi. Gerçek kişi TL mevduat payı yüzde 60’ın altında olan bankalar için hedef oranlar artırılırken, yüzde 60 ile yüzde 65 arasında olan bankalara aylık 0,4 puan artış hedefi konuldu. Ayrıca 1 aydan uzun vadelerde değişken faizli TL mevduat hesabı açılabilmesi imkanı tanındı. Her ayın son cuma günü de bankaların TL mevduat oranları hesaplanarak Merkez Bankası’na iletiliyor ve bu oranları karşılayamayan bankalara ceza uygulanıyor. Bankacılık kaynaklarından edinilen bilgiye göre geçen haftanın sonlarından itibaren oranları tutturabilmek için yarış kızıştı. Kaynakları verdiği bilgiye göre kamu ve özel bankalar ‘birbirini yiyor’ bu konuda. Kaynaklar bir yüklü mevduatın sadece 0.5 puan daha fazla verilerek bir bankadan diğerine transfer olduğuna işaret ederken yönetimlerin de devreye aldığı uygulamalara dikkat çekti.
Kredi kullandır, dövizini bozdur
Kaynakların verdiği bilgiye göre kredi kullandırarak cumaya kadar bu krediyi mevduatta tutmaktan döviz varlıklarının bozdurulmasına kadar birçok yol deneniyor. Kaynaklar hesaplamaların tamamlanmasından sonra kredilerin sahiplerine teslim edilmesi ve döviz varlıklarının da yerine konması hedefleniyor. Bir başka bankacılık kaynağının verdiği bilgiye göre şu anda TL mevduat oranı yüzde 56 olan bir banka 1 milyar lirayı geçen cezayı ödemek zorunda kalacak. Kaynak ve bu bankanın son iki günde oranı tutturabilmek için daha da vitesi artıracağına işaret etti.
Bankaların internet sitelerinde yer alan bilgilere göre ‘hoş geldin’ faizleri de yükseldi bu son bir haftada. Politika faizi yüzde 40,5 iken bankaların yeni TL mevduata kısa bir süre bile olsa verdiği faiz oranları yüzde 44 ile yüzde 48 arasında değişiyor. Bu yüksek oranların tek nedeni de yüzde 60 TL mevduat oranını yakalayabilmek için.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu haftalık verilerine göre bankacılık sektöründe standart TL mevduatın toplam mevduat içindeki oranı yüzde 60.1 seviyesinde bulunuyor. Aslında sektör genelinde bankalar yüzde 60 TL mevduat oranını yakalamış görünüyor ama bu oran gerçek kişi ve tüzel müşterileri kapsıyor. Banka banka bakıldığında TL mevduat oranı hedefini yakalamada sorunlar devam ediyor. BDDK verilerine göre 12 Eylül ile biten hafta itibariyle standart TL mevduat hacmi 14 trilyon 730 milyar 542 milyon lira iken sektörde toplam mevduat 24 trilyon 509 milyar 376 milyon lira seviyesinde bulunuyor.
