İSTANBUL/EKONOMİ
Bankacılık sektöründe üçüncü çeyrek geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8,8’lik net kar daralmasıyla geride kaldı. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) aylık verilerine göre eylülde sektörün net karı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 128 artarak 77.6 milyar liraya yükseldi. Yılın ilk dokuz ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5 artışla net kar 460.4 milyar liraya çıkarken analistler yılın en kötü çeyreğinin geride kaldığını yılın yüzde 29 net kar artışıyla tamamlanmasını bekliyor. 2025 yılı için bankacılık sektöründe net kar artışı beklentisi ise yüzde 39 seviyelerinde.
BDDK verilerine göre çeyreksel bazda karşılaştırıldığında ikinci çeyrekteki yüzde 4,5 kâr artışına karşın üçüncü çeyrekte yüzde 8,8 kar daralması yaşandı. Piyasa beklentilerinden daha iyi bir daralmanın gerçekleşmesinin nedeni ise 4.7 milyar lira ticari karın karlılığı desteklemesi oldu. İkinci çeyrekte 62.6 milyar lira seviyesinde yüksek ticari zarar yaşanmıştı. Şeker Yatırım ekonomistlerinin BDDK aylık verilerinden hareketle yayımladığı nota göre eylülde net faiz gelirlerinin fonlama maliyetlerindeki gerileme ile yüzde 45,8 oranında oldukça kuvvetli arttı.
TL spreadler aylık 59 baz puan toparlanarak yüzde 1,17 seviyesine yükseldi. Toplam kredi-mevduat makası ise yüzde 3,7 seviyesinde sabit kaldı. Menkul kıymet getirileri kuvvetli 587 baz puan toparlanarak yüzde 49,2’ye çıktı. Böylelikle net faiz marjı 156 baz puan toparlanarak yüzde 5,2’ye çıkarken komisyon gelirlerindeki artış hızı da ağustos ayındaki yüzde 0,6’dan yüzde 8,1’e iyileşti. Şeker Yatırım notunda ticari karın ağustos ayındaki 1.3 milyar TL seviyesinden 7.7 milyar TL seviyesine yükseldiği yer alırken iştirak gelirlerindeki aylık bazda kuvvetli yüzde 74 artış sıralandı.
Kamu mevduat bankalarında güçlü artış Kamu mevduat bankalarında, aylık bazda oldukça kuvvetli yüzde 419,8 kar artışı yaşandı. Net faiz gelirleri yüzde 118 artan kamu mevduat bankalarında ücret ve komisyon gelirleri ise yüzde 26,4 yükselişle rakiplerini geride bıraktı. Şeker Yatırım ekonomistleri ağustos ayındaki 2.8 milyar TL ticari zarara karşılık 210 milyon TL ticari kar gerçekleştiğini belirtirken özel mevduat bankalarının da eylülde yüzde 271,6 kar artışına imza attığını kaydetti. Nota göre özel mevduat bankalarının da net faiz gelirleri yüzde 84,4, ücret ve komisyon gelirleri ise yüzde 1,4 arttı. Yabancı mevduat bankalarında yüzde 21,8 sınırlı bir kar artışı yaşandı. Yabancı mevduat bankalarında ağustostaki 272 milyon TL ticari zarara karşılık 1 milyar TL ticari kar gerçekleşirken kredi karşılıklarındaki sert yüzde 45,3 gerileme faaliyet giderlerindeki sert yüzde 16,6 artışı dengeledi. Yıllık bazda kar artış oranı ise ağustos ayındaki yüzde 9,2 artıştan yüzde 4,9’a indi. Ücret ve komisyon gelirlerinde yıllık artış yavaşlamaya devam ederek yüzde 135,8’den yüzde 126,5’e indi.
■ 2024 tahmini yüzde 29 seviyesinde
Bankalar 2023 yılında, ücret ve komisyon gelirlerindeki tarihi yüksek seviyelerdeki artış ve özellikle yılın ilk yarısındaki yüksek volatilite ortamında oluşan benzeri görülmemiş seviyelerde yüksek kambiyo ve alımsatım karlarının desteği ile yıllık bazda yüzde 43,8 seviyesinde kar artışı elde ettiler. Şeker Yatırım ekonomistleri 2024 yılında görece düşük volatilite ve ılıman büyüme ortamında bu gelir kalemlerinin normalleşmesini ancak kârlılığı desteklemeye devam etmesini bekliyor. Net faiz gelirlerinde ise yılın son çeyreğinden itibaren kredi mevduat makasında iyileşmenin etkisiyle toparlanma öngören Şeker Yatırım ekonomistleri 2024 ve 2025 yılında yüzde 29 ve yüzde 39 kar artışı modelliyor. Ortalama özkaynak karlılığının ise 2025 yıl sonunda yüzde 32 seviyesinde gerçekleşmesini bekliyor.
