ŞEBNEM TURHAN
Hazine ve Maliye Bakanlığı dış borçlanma programı çerçevesinde dün dolar cinsinden 10 yıl vadeli 1.5 milyar dolarlık ESG sürdürülebilir tahvil ihraç etti. İhraca bakanlığın açıklamasına göre 3 katı talep gelirken tahvilin yüzde 25’i Türkiye’ye tahsis edildi. İhraç sonrası ilk işlemlerde uzmanların verdiği bilgiye göre satışların başlamasıyla fiyat 1 dolar aşağıdan işlem yapıldı. Uzmanlar uzun süredir böyle bir tahvil açılış fiyatlaması görmediklerini, 10 yıllık ABD tahvil faizlerindeki yükseliş döneminde yapılmasının da talihsizlik olduğunu vurguladı. Türkiye’deki yatırımcılara yüzde 25 tahsisat ise son yılların en yüksek seviyesine işaret ediyor.
Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre dolar cinsinden 2037 vadeli bir ESG tahvil (Sürdürülebilir) ihracı için önceki gün BNP Paribas, Citibank, ING Bank ve J.P. Morgan'a yetki verildi. Söz konusu ihraç aynı gün sonuçlandı ve ihraç tutarı 1.5 milyar dolar olarak gerçekleşti. İhraç tutarı 30 Eylül’de bakanlık hesaplarına girecek.
Son üç yılın en yüksek tahsisat oranı
30 Ocak 2037 vadeli sürdürülebilir tahvilin kupon oranı yüzde 7,500, getiri oranı yüzde 7,650 oldu. İlk fiyatlamalar yüzde 7,85 seviyelerinde bulunuyordu. İhraca 100'ün üzerinde yatırımcının, ihraç tutarının üç katından fazla talep gösterdiği belirtilen bakanlık açıklamasında tahvilin yüzde 32'sinin Birleşik Krallık, yüzde 30'unun ABD, yüzde 25'inin Türkiye, yüzde 9'unun diğer Avrupa ülkeleri ve yüzde 4'ünün diğer ülkelerdeki yatırımcılara tahsis edildiği yer aldı. En son Nisan 2023’te yapılan sürdürülebilir tahvil ihracında 2.5 milyar dolarlık satış yapılmış ve o dönem yüzde 19’u Türkiye’deki yatırımcılara tahsis edilmişti. 2023’ten bu yana Hazine’nin yurtdışı tahvil satışları göz önüne alındığında bu sürdürülebilir tahvilde yüzde 25 Türkiye’deki yatırımcılara tahsis en yüksek orana işaret ediyor. Diğer uluslararası tahvil ve kira sertifikası ihraçlarında Türkiye’deki yatırımcılara yüzde 2-19 arasında tahsis yapılmış durumda. Bazı uluslararası tahvil ihraçlarında ise Türkiye’deki yatırımcılara tahsisat yapılmadığı da öne çıkıyor.
Uzmanların verdiği bilgiye göre ABD tahvil faizlerindeki hareketlilik gelişmekte olan tüm ülke tahvil piyasalarını olumsuz etkiliyor ve Hazine’nin diğer eurobondlarında özel bir satış eğilimi bulunmuyor. Gelişmekte olan diğer ülkelerin tahvil piyasasıyla paralel hareketler gözlense de yeni ihracın açılış gününde olumsuz fiyatlanması dikkat çekici diyen uzman talihsiz zamanlamaya işaret etti.
12.2 milyar dolar ile hedef aşıldı
Hazine açıklamasında tahvilin, Hazine’nin uluslararası sermaye piyasalarında ihraç ettiği ikinci ESG (Çevresel, Sosyal ve Yönetişim - Environmental, Social and Governance) tahvil ihracı iken, 2023 yılından bu yana gerçekleştirilen ilk ESG tahvili oldu. Bu tahvil ihracıyla birlikte 2026 yılında uluslararası sermaye piyasalarından toplam 12.2 milyar dolar tutarında finansman sağlandı. Yılbaşında bakanlık 11 milyar dolarlık bir dış finansman hedefi açıklamıştı. Bu yıl da geçen yıl olduğu gibi Hazine ve Maliye Bakanlığı dış borçlanma hedefinin üzerine çıktı.
Uzmanların 20 Eylül’de yenilenen CDS’in 241 seviyelerinde ve önceki ihraçlardakinin 5 puan üzerinde olduğunu belirtirken ihraca gelen talebin de zayıf kaldığını dile getirdi. İlk fiyatlamadan sadece 20 baz puanlık bir faizle ihracın sonuçlanmasının da talepteki zayıflığı ortaya koyduğunu vurgulayan uzmanlar, bunun son yıllardaki en düşük daralma olduğunu vurguladı. Ekim başında Hazine’nin 3 milyar doları aşan itfası bulunduğuna dikkat çeken uzmanlar ABD 10 yıllık tahvil faizlerinin yüksek olduğu bir zamana denk gelmesinin ise talihsizlik olduğunu kaydetti.
TL devlet tahvillerinde yabancı satışı
Öte yandan yatırım fonu kriziyle birlikte gösterge tahvil faizlerinde de yön yukarıya çevrildi. Dün itibariyle 2 yıl vadeli TL gösterge tahvil faizi yüzde 40,02’yi gördü, 5 yıl vadeli tahvil yüzde 38,11’e, 10 yıl vadeli gösterge tahvil faizi de yüzde 35,27’ye yükseldi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası da fon kriziyle birlikte tahvil alımlarını hızlandırdı. Bu arada TCMB haftalık verilerine göre fonlarda likidite krizinin zirveye ulaştığı 18 Eylül ile biten geçen hafta yabancı yatırımcı devlet tahvillerinde net 116.9 milyon dolarlık, hisse senetlerinde net 109.8 milyon dolarlık satış gerçekleştirdi. Özel sektör tahvillerinde ise satış daha güçlü 331.7 milyon dolar oldu.
