Leyla İLHAN
16 Ocak’ta sıfır konuta yönelik düşük faizli kampanyanın başlaması beklenirken, ikinci ele yönelik bir kampanyanın da olacağı açıklamaları, evlerin fiyatında kısa sürede yüzde 10’un üzerinde artış getirdi.
Birinci ele yönelik başlayan Yeni Evim Kampanyası’na ikinci elin dahil olacağı açıklamaları sıfır olmayan konut piyasasına anında hareket getirdi. Birkaç aydan beri gerileme eğilimine giren konut fiyatları açıklamaların ardında ortalama olarak yüzde 11 oranında artış gösterdi. Zingat.com verilerine göre bu artış İstanbul’da yüzde 10, İzmir’de yüzde 9, Ankara’da yüzde 10, Antalya’da yüzde 5, Bursa’da yüzde 12, Muğla’da yüzde 10, Kocaeli’nde yüzde 16, Tekirdağ’da yüzde 14, Adana’da yüzde 13 oranında gerçekleşti. Kampanyanın yeni konut üretimini artırmaması durumunda, otomotiv sektöründe olduğu gibi eski konutların yeni ev fiyatlarını geçebileceği uyarısı yapıldı.
Piyasa ikinci eli fiyatlamaya başladı
İkinci el konut açıklamalarının yansımaları hakkında konuşan Zingat.com Ticari ve Satış Direktörü Eser Karaismailoğlu, kampanyanın açıklandığı 3-8 Ocak tarihleri arasında ilan değişikliği olan ikinci el konutlarda fiyatların ortalama yüzde 11 artış gösterdiğini söyledi. Piyasanın artık ikinci eli fiyatlamaya başladığını belirten Karaismailoğlu, artışın yaşandığı bu illerde toplam ilanların yüzde 80’inin yer aldığını söyledi. Piyasanın kampanyadan önce fiyat anlamında uzun zamandır sabit gittiğini ve satın alma sürelerinin uzadığını aktaran Karaismailoğlu, “Şimdi bir hareketlilik oluştu. İlerleyen dönemde ikinci el de dahil olursa hareketlilik katlanarak artacaktır. Geçtiğimiz aylar hep soğuma ile geçti. Böylece önümüzdeki günlerde tekrar hareketlenen bir piyasa bizi bekliyor olacak” yorumunda bulundu.
Fiyatlarda gerileme durdu
Kampanyanın, ilk şeklinde birinci elde kalan sınırlı sayıdaki konutların fiyatlarını artırmasını beklediklerini söyleyen Tapu.com Kurucusu ve CEO’su Emre Erşahin, “Bu nedenle ikinci ele etkisi olmaz diye düşünüyorduk. Ancak şimdi ikinci elin de dahil edilmesi olasılığı bu konutların fiyatlarında yaşanan gerilemeyi durdurdu. Şu anda bir bekleyiş oluştu. Diğer taraftan ikinci eldeki fiyat artışı daha da hızlanırsa, insanlar artan bu fiyatlardan sonra alım yaparlar mı, onu bilmiyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
İstanbul Emlak Brokerleri Kulübü (İSTEB) Başkanı Ulvi Özcan da, ikinci el açıklamasıyla birlikte hem talep tarafında hareketlilik hem de arz tarafında fiyatları uyarlama beklentisi oluştuğunu söyledi. Özcan, yüksek enflasyon ve dövizdeki güvensizlik nedeniyle talep patlamasını önlemek için ikinci elde de 5 yıl satmama yasağı getirilmesini önerdi. Aynı şekilde bu süre içinde haciz konulmaması, noter satışı yapılamaması gibi koruyucu önlemler gerektiğini de ifade eden Özcan, “Aksi takdirde bu talep fiyatları tekrar artıracak” dedi.
İkinci eldeki artış yeniyi geçebilir
Yeni Evim Kampanyası’nın İstanbul’da ortalama aylık 50-60 bin TL gibi kredi ödemesi gerektirdiğini aktaran TURYAP Genel Müdürü Kemal Karadağ ise, “Bu kişilerin bir evi olmaması şartı aranıyor. Bu kadar ödeme kapasitesi olan kişinin de bir evi olur. Bu nedenle toplum geneline hitap etmiyor. Dolayısıyla burada birinci amacın inşaat sektörünü canlandırmak olduğunu düşünüyorum. Ancak İstanbul’da biz hareketi çok hissetmedik daha. 1-2 milyonluk baraj küçük şehirlerde etkili olacak. Daha önceki faiz indirimlerinde olduğu gibi fiyatlara da artış yönünde az da olsa bir etkisi olacak” dedi. İkinci elin girmesiyle fiyat artışını daha net göreceklerini söyleyen Karadağ, “Açıklanan kampanya birinci el konut üretimini yükseltmezse otomobildeki gibi bir durum olabilir. Bir ara sıfır araba gelmeyince ikinci el arabalar birinci el fiyatlarını geçmişti. Eğer bu sistem ilk üretimdeki arzı artıramazsa, yer yer ikinci el fiyatlarının ikinci eli geçtiğini görebiliriz” dedi.
