MEHMET KAYA/ANKARA
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) istihdama yönelik eğilim ve görünümün değerlendirildiği raporunda, yapay zekâyla destekleyen üretim süreçlerinin yeni bir teknolojik dalga oluştuğunu ancak sanılanın aksine bu dalganın yaşam standartlarını iyileştirmediği ve verimlilik artışı sağlamadığını belirtti. ILO, bu süreçte işgücünün uyumunun da zayıf kaldığı tespitinde bulundu. Raporda, istihdam açısından beceri eksikliği ile büyük sayısal teknoloji tekellerinin piyasaya girişleri zorlaştırması nedeniyle, gelişmekte olan ülkelerdeki düşük verimli sektörlerin teknoloji benimsemesini yavaşlattığı, sayısal teknoloji yatırımlarının az sayıdaki büyük ülke şirketlerince gerçekleştirildiği bu nedenle coğrafi eşitsizliklerin artma tehlikesi bulunduğunu belirledi. Çok sayıda ülkenin yapay zekâya yatırım yapmak istese de jeopolitik gerginliklerin bilgi ve teknolojinin yayılmasını sınırladığı tespiti yapıldı.
Raporda, verimlilik artışının olmamasının iyi işleri gerilettiği, gençlerin yetenek açığının yoğunlaştığı vurgulanırken bunların da çalışan yoksulluğunu artırdığı kaydedildi. Rapora, “Teknolojik ilerlemenin hızlanmasıyla işgücü piyasasının uyumu yeni sınamalara tabi olacaktır. 2023 yılı, üretken yapay zekayı (AI) içeren başka bir dijital yenilik dalgasının gelişine tanık olmuştur. Bu belirgin teknolojik ilerlemeye rağmen, yaşam standartları ve verimlilik artışı iyileşmemiştir. Bu da işgücü piyasası uyumunun yavaş olduğunun bir başka göstergesidir.” denildi.
Dijital yatırımlar az sayıdaki holdinge yöneliyor
Raporda, beceri eksikliğinin ve büyük sayısal tekel şirketlerin, yeni şirketlerin girişini engellemesinin, özellikle düşük verimli sektörlerde ve gelişmekte olan ülkelerde teknolojinin daha hızlı yayılmasını önlediğine dikkat çekilerek bunun işgücü piyasasına da etki ettiği kaydedildi. Raporda şu vurgu yapıldı: ”Dijital sektördeki yatırımların yalnızca az sayıda holding tarafına yönelmeye devam etmesi nedeniyle, coğrafi eşitsizliklerin daha da kötüleşmesi beklenmektedir. Gelişmekte olanlar da dahil olmak üzere birçok ülke, yapay zekanın benimsenmesini teşvik etmeye yönelik politikaları hayata geçirmiştir. Ancak mevcut jeopolitik gerilimlerin yaşandığı ortamda, teknolojik transferin önündeki engeller giderek artmaktadır. Bu da gelişmekte olan ülkelerde bu dijital teknolojilerin faydalarından yararlanmaya yönelik sıçrama stratejilerini engelleyecektir.”
