Mehmet KAYA
Türkiye’de gelir vergisine yönelik tarifenin yüksek oranlı artırılması için talepler artıyor. İşçi sendikaları yanında, işveren sendikaları, iş dünyası örgütleri önceki yıllarda yeniden değerleme oranının altında artış yapılan gelir vergisi tarifesinin bu kez yüksek oranlı artırılmasını talep etti. TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu da bu hafta içinde yaptığı açıklamada gelir vergisi güncellemesinin alım gücünü artırıcı etkisine de vurgu yaparak, yükseltilmesini talep etmişti. TİSK Başkanı Özgür Burak Akkol asgari ücret tespit komisyonu toplantısında ve daha önce yaptığı açıklamalarda, hem asgari ücret, hem de genel olarak ücretler üzerinde baskı oluşturduğu ve ilave maliyet yarattığı için düzenleme istemişti. TÜRK-İŞ, HAK-İŞ ve DİSK hem yayınladıkları raporlarla, hem de açıklamalarıyla uzun süredir ücretlerde yıl içinde yüksek oranlı gerileme nedeniyle gelir vergisi tarifesinin yükseltilmesini talep ediyor.
İstisna ve muafiyetler yeniden düzenlenecek
Gelir vergisi tarifesine yönelik olarak kamuda daha önce çeşitli çalışmalar yapılmıştı. Düşük tarife artışı, son yıllarda asgari ücretin yıl içinde ikinci vergi dilimine geçmesine yol açtığı için, her ne kadar ücretlerin asgari ücret kadar kısmı vergi dışı olsa da, her yıl kamu tarafından bütçe kaynaklı olarak kayıtlı çalışanlara ücret desteği veriliyor. Yakın zamanda Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, özellikle gelir ve kurumlar vergisi sistemindeki istisna ve muafiyetlerin yeniden düzenlenmesine ilişkin bir çalışma başlattığı yönünde bilgiler kamuoyuna yansımıştı.
Öte yandan, Cumhurbaşkanı Erdoğan’a da gelir vergisi taleplerinin iletildiği bildirildi. Asgari ücretin belirlenmesinin ardından, bazı gelir artırıcı düzenlemeler yanında, torba yasaya yeni maddelerin eklenmesinin gündeme gelebileceği kaydedildi. Oluşacak 2024 harcama-gelir etkisine bağlı olarak gelir vergisi tarifesinde talepler yönünde değişikliğin bu yolla yapılabileceği vurgulanıyor.
Cumhurbaşkanı’nın gelir vergisine yönelik yeniden değerleme oranının yarısı kadar artırma ya da azaltma yetkisi bulunuyor. Ayrıca, tarifeye bu oranın dışında bir artış yapılması, kanundaki tek maddeye göre yapılabiliyor. Gelir İdaresi, başta gelir vergisi tarifesi olmak üzere, tarife ve harçlara yönelik olarak yıl sonuna doğru bir tebliğ yayınlıyor. Bu tebliğ henüz yayınlanmadı.
İlk dilim olması gerekenden 86 bin TL daha aşağıda
Gelir vergisi ilk diliminin olması gereken seviyesine yönelik yapılan hesaplamaya göre, 2023’te sadece yeniden değerleme oranı kadar artırılması halinde 156 bin TL olması gerektiği belirlendi. Hesaplama, düşük olarak belirlense de önceki yılın tarifesinin yeniden değerleme kadar artırılmasıyla yapıldı. Kümülatif olarak her yıl ve her defasında yeniden değerleme kadar artırıldığında ortaya çıkan rakam çok daha yüksek. Bu sınırlı hesaplamaya göre dahi ilk dilimi 2023 itibariyle 86 bin 51 TL farka ulaşıyor.
