CANAN SAKARYA/ANKARA
Bakanlığının 2026 yılı bütçesini TBMM Plan Bütçe Komisyonuna sunan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, önümüzdeki dönemde sıkı para politikası, destekleyici maliye politikası, bütçe imkânları dahilinde yönetilen ve yönlendirilen fiyatların hedeflerle uyumlu belirlenmesi ve başta sosyal konut olmak üzere arz yönlü tedbirler ile dezenflasyon sürecinin devam etmesini öngördüklerini söyledi. Programla sağladıkları kazanımları kalıcı hale getirmek için makro dengesizlikleri azalttıklarını kaydeden Şimşek, kayda değer bir iyileşme sağladıkları cari açığı endişe kaynağı olmaktan çıkardıklarını belirtti. Şimşek, kamu maliyesine ilişkin üç alanda reform taslağını hazırladıklarını dile getirerek, “Kamu İhale Reformu, KİT Yönetişim Reformu ile mahalli idarelerin mevcut mali kurallarının daha işlevsel olmasını sağlayacak reform önerilerimizin Yüce Meclisimize sunulmasını bekliyoruz” diye konuştu.
473 bin mükellef ilk kez beyanname verdi
Bütçe sunumunda kayıt dışı ile mücadele kapsamında yapılan çalışmalar hakkında da bilgi veren Şimşek, beyanname sayılarında ve beyan edilen gelirlerde önemli artışlar sağladıklarını, 2024 yılına ait kira, ücret, menkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlara ilişkin beyanname sayısının yüzde 24 artışla 2 milyon 248 bin olduğunu söyledi. Bu yıl 473 bin mükellefin ilk kez beyanname verdiğini kaydeden Şimşek, ticari, zirai ve serbest meslek kazancı gelir vergisi mükelleflerinin beyanname sayısının 2,7 milyonu aştığını ve beyan edilen vergi tutarının yüzde 90 artışla 143,7 milyar liraya ulaştığını söyledi. Şimşek, “Sonuç olarak 2022 yılında 3,8 milyon ve 2023 yılında 4,4 milyon olan gelir vergisi beyanname sayısı, 2024 yılında 5 milyona ulaştı. Program döneminde her sene hesaplanan vergi 2 katına çıktı” dedi.
"Vergi harcamalarını azaltıyoruz"
2023 yılında GSYH’ye oranla yüzde 6,5 olan vergi harcamaları tutarının 2024 yılında yüzde 6,2’ye gerilediğini kaydeden Şimşek, “Vergi istisna ve muafiyetlerin azaltılması amacıyla yaptığımız düzenlemeler çerçevesinde 2025 yılı için yüzde 5,1 olarak hesapladığımız vergi harcamalarının milli gelire oranını 2026’da yüzde 4,7’ye, OVP dönemi sonunda ise yüzde 4,1’e indirmeyi hedefliyoruz” dedi. İstihdamı Koruma Destek Programı ile tekstil, giyim, deri ve mobilya gibi belirli imalat sektörlerinde istihdamını koruyan işletmelere çalışan başına aylık 2 bin500 lira prim desteği sağladıklarını belirten Şimşek, imalat sanayi sektörüne yönelik ilave destek paketleri üzerinde de çalıştıklarını söyledi.
"Kur Korumalı Mevduat’tan çıkışı başarıyla yönetiyoruz"
Şimşek, Kur Korumalı Mevduatta 24 Ekim 2025 itibarıyla 171 milyar liraya gerileyen bakiyenin yıl sonunda 5 milyar liranın altına inmesini beklediklerini belirterek, Türk lirası varlıklara duyulan güvenin artmasıyla TL’nin toplam mevduat içindeki payının yüzde 59,8’e ulaştığını söyledi.
"Dolaysız vergilerin payını azaltacağız"
Şimşek, yaygın kanaatin aksine vergi yükünün uluslararası kıyaslamalara göre yüksek olmadığını belirterek, “Ülkemiz ile OECD ve AB ülkeleri vergi yüklerinin aynı tanımda kıyaslanabilmesi için sosyal güvenlik primlerinin ve mahalli idare vergi gelirlerinin de hesaplamalara dahil edilmesi gerekmektedir. Bu şekilde yapılan hesaplamalara göre ülkemizde genel vergi yükü yüzde 23,5’tir. Ortalaması yüzde 33,9 olan OECD ülkeleri arasında en düşük vergi yüküne sahip 5. ülkeyiz. Türkiye’de dolaylı vergi yükü yüzde 10,7, dolaysız vergi yükü ise yüzde 12,8 seviyesindedir. Dolaysız vergilerin yeterli düzeyde olmaması temel sorunumuzdur. Ortalaması yüzde 23,6 olan OECD ülkeleri arasında dolaysız vergilerde en düşük yüke sahip 3. ülkeyiz” dedi. Şimşek, şöyle devam etti: “Vergiye uyumu güçlendirmek için dijital uygulamalarımızı yaygınlaştırıyoruz. Program döneminde, vergide adaleti güçlendirmek için yaptığımız düzenlemeler ve kayıt dışılığa yönelik aldığımız tedbirlerle 2023’te yüzde 34,5 olan dolaysız vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payını 2026’da yüzde 38,3’e çıkarmayı hedefliyoruz. Böylece dolaylı vergilerin payı yüzde 61,7’ye gerileyecektir. 2023’ten itibaren dolaysız vergilerde sağlanacak 3,8 puanlık iyileşme 520 milyar liraya tekabül edecek.
"Tarım sektörüne yönelik 262 milyar lira vergiden vazgeçiyoruz"
2026 yılı tarımsal destek programları, tarım sektörü yatırım ödenekleri ile tarımsal kredi destekleri, tarımsal KİT ve ihracat destekleri için 626 milyar lira kaynak ayırdıklarını belirterek, ayrıca tarım sektörüne yönelik 2026’da vazgeçecekleri vergi tutarının 262,3 milyar lira olduğunu söyledi.
257 kamu idaresini yakından takip ediyoruz
2024 yılında hayata geçirilen tasarruf tedbirleri izleme, denetleme, raporlama ve yaptırım modelini güçlü ve kararlı bir şekilde uyguladıklarını belirten Şimşek, “Tasarruf Tedbirleri Bilgi Sistemi” ile 257 kamu idaresini yakından takip ettiklerini söyledi. Şimşek, bugüne kadar bin 958 harcama biriminde denetim gerçekleştirdiklerini ve denetim raporlarını Cumhurbaşkanlığı ve ilgili idarelerle paylaştıklarını belirtti. Şimşek, genelge kapsamındaki harcamaların bütçe içindeki payının uzun dönem ortalaması olan yüzde 4,6 seviyesinden yüzde 3,1’e gerilediğini söyledi.
