YENER KARADENİZ/İSTANBUL
TradeMap verilerine göre, dünya toplam ithalatı geçen yıl yüzde 0,04 artarak 23 trilyon 987 milyar dolara ulaştı. Türkiye’nin ithalatı ise yüzde 5 düşüşle 341 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti ve bu gerileme, Türkiye’nin dünya ithalat sıralamasındaki yerini 18’den 19’a düşürdü. Öte yandan dünya ihracatı aynı dönemde yüzde 0,88 artışla 23 trilyon 879 milyar dolara çıkarken, Türkiye’nin ihracatı yüzde 2,4 artış göstererek 261 milyar dolara yükseldi. Ancak bu artış, Türkiye’nin küresel ihracat sıralamasında ilerlemesine yetmedi; ülke 2024’te de 27. sırada sabit kaldı. Türkiye, geçen yıl verdiği 82 milyar dolar dış açık ile de ilk 50 ekonomi arasında ABD, İngiltere, Hindistan ve Fransa’nın ardından en fazla dış ticaret açığı veren 5. ülke oldu.
İthalat partnerliğindeki liderlik Çin’e geçti
TradeMap verilerine göre Çin, bu dönemde 44,9 milyar dolar ile Türkiye’nin ithalattaki en büyük ticari partneri olurken onu geçen yılın lideri olan Rusya 44 milyar dolar ile takip etti. 3. Sırada ise 27 milyar dolar ile Almanya yer aldı. İhracattaki partnerlerine bakıldığında ise ilk 3 20,4 milyar dolar ile Almanya, 16,3 milyar dolar ile ABD ve 15,2 milyar dolar ile de İngiltere olarak sıralandı. Türkiye’nin ithalatının yüzde 69,3’ü hammadde ithalatından oluşurken yüzde 4,7’si sermaye malları (yatırım malları), yüzde 15,8’i de tüketim mallarından oluştu. Bir diğer önemli ayrıntı ise, son birkaç yılda üretim için gerekli hammadde ve aramalı ithalatının payı gerilerken, tüketim malı ithalatının payının artması oldu.
Dünya ihracatından aldığı pay sabit kaldı
2024 yılında küresel dış ticaret sınırlı toparlanma gösterdi. TradeMap verilerine göre 2022’de yüzde 11,56 artışla 24 trilyon 721 milyar dolara, 2023’te ise yüzde 5,88 düşüşle 23 trilyon 266 milyar dolara gerileyen ihracat, 2024'ü yüzde 0,88 artışla 23,879 trilyon dolardan kapattı. Yine 2022’de yüzde 13 artışla 25 trilyon 417 milyar dolar, 2023’te ise yüzde 7,3 düşüş ile 23 trilyon 541 milyar dolar seviyesine düşen ithalat ise 2024’te yüzde 0,04 artarak 23,98 trilyon dolar oldu. Aynı dönemde Türkiye’nin dünya ithalatından aldığı pay 2023’e kıyasla yüzde 1,53’ten yüzde 1,43’e ihracat payı da yüzde 1,09’da sabit kaldı.
■ Gizli veride ilk üçteyiz
Türkiye’nin dünya ithalatında en önemli 4 fasıl 84 (makine), 99 (Başka yerde belirtilmeyen emtialar-gizli veri), 87 (otomotiv) ve 27 (enerji) fasıllar olarak öne çıktı. Bu 4 fasılda da geçen yıl düşüş yaşandı. TradeMap verilerine göre geçen yıl 39,8 milyar dolar ile Türkiye dünyada en fazla makine ithalatı yapan 21. ülke oldu. 36,6 milyar dolar ile en fazla “başka yerde belirtilmeyen emtialar” ithalatı yapan ilk üç ülke arasında yer alan Türkiye, 31,7 milyar dolar ile en fazla otomotiv ithalatı yapan 14. ve 29,7 milyar dolar ile de en fazla enerji ithalatı yapan 22. ülke oldu.
